Internet-alaıaqtyq órship tur

Qazirgi kezde túrli buqaralyq aqparat quraldarynan nemese áleýmettik jelilerden ınternet alaıaqtyqtyń qurbany bolǵandar týraly jıi baıqaı­tyn boldyq. Olardyń jarııa­laǵan shaǵymdary da jurt nazaryn ózine aýdarýda. Shy­nynda da, qazir ońaı oljaǵa kenel­gisi keletin, qınalmaı-aq qara­jat tabýdy maqsat etken alaıaq­tardyń qaptap ketkeni ras. Al olardyń qurǵan qaqpanyna túsip qalyp, artynan ah uryp jatqan qarapaıym halyq ta az emes. Bul rette polısııa qyz­met­kerleri alaıaqtardyń qur­bany bolmas úshin turǵyn­darǵa qaýipsizdik sharalaryn saqtaýdy jıi aıtady.

Máselen, búginde Jambyl oblysynda ınternet alaıa­q­tyq órship tur deýge bola­dy. Jer­gilikti polısııa qyzmet­ker­le­ri atalǵan kúrdeli máseleni toq­tatýǵa qansha kúsh salyp, ju­mys atqaryp jatqanymen, mu­nyń áli de aýyzdyqtalatyn tú­ri joq. Bir jaǵynan bul bes teńgesin ońaı jolmen on teńge qylǵysy keletin keıbir adamdardyń da kinási. Sóıtip, artynan barmaq tistep, san soǵyp qalady. Qoǵamdaǵy osy bir kúrdeli má­sele bir kúnde sheshile salmaı­tyny anyq. Osy oraıda, qa­rapaıym halyqqa quzyrly organ ókilderiniń de kómegi qajet. «Búgingi tańda ta­ralý aýqymy krımınogendik sta­tıs­tıkaǵa aıtarlyqtaı áse­rin tıgizip otyrǵan IT-qylmys­ta­rǵa qarsy kúreske erekshe nazar aýdarylýda. Jyl basynan beri elimizdiń Ishki ister mınıstri­niń buıryǵymen bekitilgen aq­parat­tandyrý jáne baılanys salasyndaǵy qylmystarǵa, son­daı-aq aqparattyq tehnolo­gııalardy paıdalana otyryp ja­salatyn qylmystar­ǵa qar­sy is-qımyl boıynsha 2021-2022 jyldarǵa arnal­ǵan baǵ­­darlama iske asyrylýda», deıdi oblystyq polısııa de­par­­tamentiniń bastyǵy, general-maıor Janat Súleımenov. Atap aıtsaq, óńirde bıylǵy 10 aıda ınternet-alaıaq­tyqtyń 301 deregi tirkelgen. О́kinishke qaraı, bul kórsetkish ótken jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda 72 paıyzǵa jo­ǵary bolyp otyr. Polısııa qyz­met­kerleriniń aralasýymen 44 alaıaq ustalǵan. Al onyń ishin­de 14 alaıaq elimizdiń ózge óńir­leriniń turǵyndary bolyp shyqty.

Sondaı-aq Jambyl oblys­tyq polısııa departamentiniń málimetinshe, TMD aýmaǵynda el azamattaryna qatysty ınternet jelisi arqyly da 82 alaıaqtyq deregi tirkelipti. Kóbinese mun­daı derekter bank­ kartalary men esepshot­tardan qarajat ur­laýmen, azamattardyń jeke derekterin alaıaqtyq jolmen paı­dalanýmen, taýarlardy satý nemese tıisti qyzmetterdi kór­setý týraly habarlandyrýlar berý­men, sondaı-aq aqshany paı­daly bızneske salý týraly jar­namalarmen baılanys­ty da oryn alady eken. Dese de, oblys­tyq polısııa depar­ta­menti qoǵamdyq oryndarda, áleý­mettik jeli­ler­de jáne bu­qara­lyq aqparat qural­da­ryn­da profılaktıka­lyq beıne­ro­lıkterdi kórsetý arqy­ly alaıaq­tardyń aıla-amaldarynan qorǵanýǵa qatysty aldyn alý jumystaryn udaıy júr­gizip keledi. Nátıjesinde, biraz qylmysker ustalǵan. Bıyl­dyń ózinde alaıaqtyq sıpat­taǵy 50-ge jýyq habarlan­dy­rý men 115 ınternet-resýrs kóz­deri anyqtalyp, buǵattalǵan. So­ny­men qatar qazirgi tańda óńir­de ekinshi deńgeıdegi bank­ter­diń ókilderimen kıber­alaıaq­tyq­tyń aldyn alý boıyn­sha da bir­lesken jumys atqa­rylýda.

Negizinen alaıaqtardyń bar­­­lyq veb-resýrstardy qol­dana alatyny jáne jalǵan paraq­shalar júrgizetini belgili. Bir sóz­ben aıtqanda, ınternettiń qyr-syryn óte jaqsy biledi. Al talaı jyl mańdaı terimen tapqan tabysyn ońaı oljaǵa kenelgisi keletinderdiń qoly­na ustata salýdy eshkim de qup­tamaıdy. Qazirgi zamandaǵy ozyq tehnologııanyń biri deli­ne­tin ınternettiń shara­paty ýaqyt­ty únemdeý, qajet­ti múm­­­kindiktiń bárine qol jet­­kizý bolsa, zalaly osy alaıaq­­tar­dyń qaptap, olar­dyń qur­ban­da­rynyń sany kóbeıgeninde bolyp otyr.

Jambyl oblysy