Baldaı ónimderi búginde baıtaq álemniń ár túpkirine tarap ketken «Baıan Sulý» kondıterlik fabrıkasynyń tabysty órleý jolyna bet buryp, ishki hám syrtqy saýda keńistigine teń ótimdi kóp táttileriniń brendke aınalýy elimiz táýelsizdik alǵannan keıingi óristi otyz jyl ishindegi ekonomıkalyq damýdyń jemisi ekeni anyq. Toqsanynshy jyldary toqyrańqyrap qalǵan iri kásiporynǵa táýelsizdik jyldary aýqymdy ınvestısııa salyndy. Nátıjesinde, Germanııa, Italııa, Shveısarııa sııaqty óndirisi órkendegen memleketterden zamanaýı tehnologııa qurylǵylary ákelinip, jańa jeliler ornatyldy.
– Qostanaı kondıterlik fabrıkasyna sońǵy 10-15 jyldyń ózinde shamamen 20 mlrd teńge ınvestısııa salyndy. Bizdiń kóptegen jobamyz Úkimet pen Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi, sondaı-aq oblys basshylyǵy tarapynan óte úlken qoldaý tapty. Memleket sýbsıdııa, dotasııa, qoljetimdi nesıe berýde kóp jeńildik jasap, az jyldyń ishinde tolaıym tabysqa jetýimizge jaǵdaı jasady. Osynyń nátıjesinde tutynýshylar ónimderimizdi elimizdiń kez kelgen túkpirinen satyp alý múmkindigine ıe bolyp otyr. Qostanaı táttilerin Qazaqstanda jasalǵan ónim dep úlken maqtanyshpen aıtýǵa bolady, – dedi «Baıan Sulý» AQ basqarmasynyń tóraǵasy Tımýr Sadyqov.
Aıta keterligi, sońǵy on shaqty jyldyń ishinde kondıterlik fabrıka eksport kólemin edáýir ulǵaıtyp aldy. Kásiporyn jylyna 85 myń tonna marmelad, shokolad, karamel, pechene, karamel ónimderin shyǵarady. «Baıan Sulý» óndiretin táttilerdiń túrin tústep, atyn ataıtyn bolsaq, 350-diń ústine shyǵyp ketedi. Fabrıka ónimderiniń 60 paıyzǵa jýyǵy ishki naryqty qamtamasyz etse, 43 paıyzy eksportqa jóneltiledi.
– 2014 jyly bıskvıt sehynda birneshe jańa jeli iske qosyldy. Búginde bizdiń seh aıyna 400 tonnadan astam vaflı shyǵarady. О́nimniń biraz bóligin О́zbekstan, Ázerbaıjan, Grýzııa, Reseı elderine jiberemiz. Ár eldiń qalaýy ár túrli. Mysaly, Reseıge negizinen arahıs aromat pen artek ónimderin jóneltemiz. Al О́zbekstanǵa qýyrylǵan arahıs pen qant qosylǵan toǵyz qabatty «Sırk» vaflıi unaıdy. О́ndiristik jeli avtomatty rejimde jumys isteıdi, – deıdi bıskvıt sehynyń bas tehnology Alısa Galımova.
Búginde «Baıan Sulýda» 2 myńnan astam adam jumys istese, sonyń 80 paıyzy – qyz-kelinshekter. Olardyń aılyq eńbekaqysy – 150-200 myń teńgeniń aralyǵynda. Fabrıka óz jumysshylaryn áleýmettik qoldaý jaǵynan kóptegen kásiporynǵa úlgi bolyp otyr.
– «Baıan Sulýda» 11 jyldan beri jumys istep kelemin. Jalaqymyz jaqsy, ýaqtyly alyp otyramyz. Bes kún jumys isteımiz. Fabrıkanyń óz ashanasy bar, tamaǵy dámdi ári arzan. Mysaly, qalanyń ashanalarynda myń-myń jarym teńge turatyn asty biz munda 150-250 teńgege ishemiz. О́zimizdiń qyzmettik avtobýs bar, jumysqa tegin ákep, úıge tegin aparyp tastaıdy. Bas ǵımaratymyzda medısınalyq bólim jumys istep tur. Sondyqtan osynda tegin tis emdetip, fızıoterapııadan ótip, qantqa qan tapsyrýǵa bolady. Ujymnyń deni áıelder bolǵan soń, jeke gınekologııa kabıneti jumys isteıdi. Kóp kásiporyndarda mundaı qoldaý joq. Osynda birge jumys istep júrip, jarasyp, bas qosyp, shańyraq kóterip jatqan jastar kóp. Basshylyq olarǵa da qomaqty mólsherde qarjylaı kómek kórsetýdi dástúrge aınaldyrǵan. Balalarymyz jazǵy demalys maýsymynda 10-15 kúnge demalys oryndaryna baryp, tynyǵyp qaıtady. Lager aqysynyń 80 paıyzyn fabrıka tóleıdi. Munda erinbeı eńbek etken adamǵa qoldaý kóp. Mysaly, óz basym laýazymym boıynsha sońǵy 4 jyldyń ishinde qatardaǵy jumysshydan sheber kómekshisi, aýysym sheberi bolyp birneshe saty órlep, qazir seh bastyǵynyń mindetin atqaryp jatyrmyn. Maǵan júktelgen jaýapkershilik óte joǵary. Sehta 150 adam jumys isteıdi. Birneshe óndiristik jeli bar. Olardyń toqtaýsyz jumys isteýin baqylap, tehnıkalyq qaýipsizdikti qamtamasyz etemin, – deıdi №1 bıskvıt sehynyń bastyǵy Saıyn Talapuly.
Pandemııa kezinde Reseımen eki aradaǵy shekara jabylyp, eki el arasynda kelimdi-ketimdi jolaýshylardyń sırep ketýi, sondaı-aq toıdyń tolastap qalýy kondıterlik ónimderdiń ótimine de keri áserin tıgizdi. Buryn «Baıan Sulýdyń» fırmalyq dúkenderi Qostanaıǵa qydyryp kelgen reseılik meımandardyń uzyn-sonar kezeginen arylmaıtyn. Qazir mundaı kezek joq, sondyqtan sońǵy eki jyl ishinde syı-káde esebinde júretin baǵaly táttilerdiń ótimi túsip ketti. Esesine, pechene, vaflı, arzan karamelder men kámpıtterdiń, ıaǵnı jergilikti halyq tutynatyn ónimder kóp satyla bastady.
Al qazirgideı shekara birtindep ashylyp, dúkender qalypty jumys tártibine kóship, toı-qýanyshtar da kóbeıe bastaǵan sátte Qostanaı táttileriniń de saýdadaǵy ótimi óse bastady. Ásirese, eksport kólemi ulǵaıdy. Kásiporyn byltyr jalpy óniminiń 43 paıyzyn eksporttasa, bıyl da osy mejeni kózdep otyr. Tıimdisi sol, irgede Reseı tur, ıaǵnı bul jaqyn jerde úlken naryq bar degen sóz. Qazirdiń ózinde Qostanaıdyń kondıterlik ónimderi Chelıabi, Sverdlov, Omby, Barnaýl, Altaı, tipti Tatarstan men Máskeýge deıin tolassyz jóneltilip jatyr. Al endi «Baıan Sulý» ónimderiniń syrtqy naryqtaǵy úlesiniń qomaqty bolýynyń qupııasy nede deıtin bolsaq, birinshiden, qostanaılyq táttiler ekologııalyq turǵydan taza ónim bolyp sanalady. Ekinshiden, sapasy joǵary, úshinshiden, arzan, ıaǵnı qaltasy juqa jurttar da satyp ala alady. Máselen, Reseıde «Krasnoe-beloe» degen iri sýpermarket jelisi bar. Onyń quramyna enetin 200 dúken aı saıyn 200 tonnadan astam «Baıan Sulýdyń» arahısti jáne shokoladty vaflılerin satady. Bul vaflıler Reseı naryǵynda óte joǵary suranysqa ıe. Fabrıka basshysynyń aıtýynsha, sońǵy kezderi reseılikter Qostanaıdan shyǵatyn «Qazaqstan» shokoladyna da úlken qyzyǵýshylyq tanytyp otyr. О́ıtkeni bul shokoladtyń quramynda eshqandaı qospa joq, ekologııalyq taza ónim sanalady.