Syrtqa shyqqanda Syr boıy, Shıeli týraly áńgime aıtyla qalsa keshegi tarıh esinde qalǵan eldiń «E-e, jaryqtyq Ybekeń túletken topyraq qoı» dep jatatyny bar. Ybekeńi – kádimgi eki márte Sosıalıstik Eńbek Eri Ybyraı Jaqaev.
Eńbek baǵalanatyn keshegi kezeńde Qazaqstanda osyndaı joǵary marapatty qatarynan eki ret ıelengender sanaýly ǵana. Osyndaıda Jetisý óńirindegi «Oktıabrdiń 40 jyldyǵy» ujymsharyn basqaryp, Odaqtaǵy aldyńǵy qatarly sharýashylyqqa aınaldyrǵan Nıkolaı Golovaskıı aıtty degen sóz eske túsedi. Ulty polıak Nıkolaı Nıkıtıch suraǵan jurtqa óziniń bes aǵaıyndy ekenin aıtyp, qos juldyzdy jarqyrata taqqan Dinmuhammed Qonaev, Ybyraı Jaqaev, Jazylbek Qýanyshbaev, Nurmolda Aldabergenovterdi baýyrlarym deýmen ótipti. Shıelidegi Ybyraı men Moıynqumdaǵy Jazylbektiń aǵa-ini bolyp syılasýy bir bólek áńgimeniń júgi. Bıyl eńbegimen el aldyna shyǵyp, artyna talaı marjan sóz qaldyrǵan Ybyraı Jaqaevtyń týǵanyna 130 jyl tolyp otyr.
Jalpy, el aýzynda «Jaqaev aıtty» degen sóz kóp. Qazirgi «Eńbektiń kózin tapqan, baılyqtyń ózin tabady», «Eginshi – márt, jer – jomart», «Erinshek eginshiden elgezek masaqshy ozady» degen aforızmderdiń túp ıesi osy dańǵaıyr dıqan. Attaı qalap Almatyǵa shaqyryp, Jazýshylar odaǵynyń jıynyna qatystyrǵandaǵy Ybekeńniń «Dıqan ketpenine, qoıshy taıaǵyna, jazýshy qalamyna ıe bolsyn» degen qanatty sózi árkim ornynda otyrsa qoǵam damýy tejelmeıtindiginiń tuspaly edi.
Shıeli aýdanynyń ákimdigi dańǵaıyr dıqannyń 130 jyldyǵyn merekeleýdi Y.Jaqaev aýylyndaǵy S.Boqaev, Z.Erjanova, Á.Qońyratbaev, A.Qunanbaev, №3 kóshelerin jóndeýden bastapty. Y.Jaqaev jáne Q.Orazymbetov kóshesi aralyǵynda jaıaý júrginshiler joly salynyp, biraz kóshe jaryqtandyrylypty.
Qazir aq kúrishtiń atasy rekord ornatqan túbekke arnaıy belgi eskızi daıyndalýda. Iirkól aýyldyq okrýgindegi dıqan turǵan úı aýlasyndaǵy mýzeı jekeshelendirilip, urpaqtaryna berildi. Jastar arasynda qurylǵan «Jaqaevshylar izbasarlary» qozǵalysy biraz jumysty eńserip tastapty.
Eńbekke, eńbek adamyna degen qurmet kómeskilenip bara jatqandaı kórinetin qazirgi ýaqytta dıqan ómirin dáriptegen sharalar jyl basyndaǵy aýdandyq tilderdi damytý bólimi men Y.Jaqaev atyndaǵy kúrish ósirý tarıhy mýzeıi fılıalynyń uıymdastyrýymen aýdandyq mádenıet úıinde «Aq kúrishten taý turǵyzǵan nar tulǵa» atty saltanatty jıynnan bastaldy. Sharaǵa qatysqandar Y.Jaqaev atyndaǵy kúrish ósirý tarıhy mýzeıindegi kórmeni aralap, doıbydan ótken jarysty tamashalady.
Shıeli aýdandyq tarıhı-ólketaný mýzeıi, Nartaı Bekejanovtyń memorıaldyq óner mýzeıi fılıaly jáne aýdandyq ortalyqtandyrylǵan kitaphanalar júıesi uıymdastyrýymen onlaın leksııalar, kent jáne aýyldyq okrýgtegi kitaphanalarda Y.Jaqaevtyń naqyl sózderinen jasaqtalǵan kitap kórmesi, bıblıografııalyq sholý, tanymdyq-aqparattyq saǵattar ótkizildi.
Dán atasynyń 130 jyldyǵyna oraı aýyr atletıkadan respýblıkalyq týrnır uıymdastyrylyp, oǵan Jambyl, Túrkistan, Batys Qazaqstan, Aqtóbe, Almaty, Atyraý oblystary men kórshiles Qyrǵyzstan Respýblıkasynan ziltemirshiler qatysty. Týrnırdiń ashylýynda tórt dúrkin álem chempıony Ilıa Ilın jastarǵa sáttilik tiledi.
Aı sońynda oblys ortalyǵynda dańǵaıyr dıqanǵa arnalǵan sharalar qorytyndylanyp, aýdanda «Aq kúrishten taý turǵyzǵan Jaqaev» atty respýblıkalyq aqyndar aıtysyn ótkizý josparlanyp otyr.
Qyzylorda