«О́jetteý jyrǵa ajal joq!»

NEMESE AQYN FARIZA OŃǴARSYNOVANYŃ MÁŃGI О́LMES JYRLARYMEN SYRLASÝDYŃ BIR SÁTI

Kóńilde bir ókinish bar! Adam bolyp ómir súrýdiń ózi qıyndap bara jatqan myna zamanda keı-keıde kóp jaǵdaıǵa ókinetiniń de bolady eken. Sol bir ókinishtiń ókpek jeline keýdeńdi tosyp, keler kúnderge degen senimińniń shoǵyn qaıyra bir úrler myna úrpıgen úrkek dúnıeden tııanaq izdegendeısiń. Sezimsiz qalyp, semip bara jatqan dúnıe shirkinniń keýdesine dem salyp, jan bitirer kim bar, káne?! Alaýlap janar jan bar ma?! Adam balasy myna kúıki tirshiliktiń tyrnaǵymen bir-biriniń jan dúnıesin tyrmalap, qansyratyp jatqan arandy zamannyń aryn saqtap qalar kimiń bar, káne?! Talas ta tartysty taǵdyryńnyń qylǵa ilingen kúıi bar. Sol kúıdi basymyzdan keshe otyryp, únemi asyǵamyz. Qaıda asyǵamyz, qaıda júgiremiz, qaıda aptyǵamyz osy biz? Aıtyńyzshy, qaıda barady myna ajaldy adam ǵumyr?! Bir tiri jan burylyp osyǵan jaýap berseıshi?! Sol sátte aqyn júreginiń myna bir úni qulaǵyma jetkendeı bolǵanyn qaıtersiz?! Ne istesem eken ólimge, Qoıatyn emes bul zalym. Nur shashar týǵan kógimde, Jalmady bárin tulǵanyń! Osylaı dep óz ǵumyrynda júreginiń kóz jasyn talaı bir syǵyp alǵan aqyn Farıza Ońǵarsynovanyń osy bir ókinishiniń ot jalyny janymdy qaryp ótkendeı boldy sol sátte. Apyr-aı, «nur shashar týǵan kógimde, jalmady bárin tulǵanyń!» dep jyr kóginde nur shashqan aqyn Farızany da jalmaǵan zalym ólimniń de myna bizge beımálim máńgilikten ún qatqany ma?! Jan dúnıesi men syrly seziminiń shyryldap otqa janǵan aqyn Farıza Ońǵarsynovanyń «ne istesem eken ólimge» dep kúńirenip, kúrsingen osy bir kóńili men bir ezilip, bir egilgen júreginiń tynysyn qaıyra bir sezingendeı bolamyn. Sát saıyn ańdyp turǵan ajal aýzynda shyryldap ketip bara jatqan adam ómiri men ǵumyrynyń jan dúnıesin óz tirshiligimizde sezine alyp júr me ekenbiz?! Tipti, adam balasy osy biz ózimizdiń ajaldy ekendigimizdi bilemiz be eken, umytyp ketken joq pa ekenbiz osyny?! Bálkim biletin de shyǵarmyz! Bálkim...beımálim bir dúnıege asyǵatynymyz da, aptyǵatynymyz da sonan shyǵar?!. Qulazyǵan qııa kóńildiń kemerine kelgen osy bir oı tolqynymen tomaǵa tuıyq otyrasyń da, jan syrlasyńdy izdeısiń. Al sol jan syrlasyń kim taǵy? Janyńa syrlas bolar jan ıesi bar ma ózi? Bar bolsa kim ol?! Osy sátte oılanyńqyrap qalaryń da bar. О́z oıyńmen óziń arpalysyp, «sap-sap, kóńilim» dep Abaı hakimshe ózińdi óziń sabyrǵa shaqyryp, shyrmaýyq dúnıeniń shyrǵalańynan alyp shyǵar bir qudiretti kúshti izdeısiń. Izdep qana qoımaısyń, elegizısiń! Aınalada sáýle joq. Sáýlesi joq qýys keýde ishten tynyp, qusalanyp jatqan myna dúnıe shirkinniń muńy men zaryn qaıdan sezine alsyn?! Taǵdyr jaıly, el jaıly, qaza jaıly, О́mir jaıly, dos jaıly jaz araıly, Jaqsy, jaman oılar kep ońashada Maǵan tynym bermeıdi, mazalaıdy. Dál qazir aqyn Farızanyń da óz tirshiliginde oıran-asyry shyqqan osy bir jan álemine janaı otyryp, jaqsy da jaman oıdyń tutqynynda qalar oı men sanańa óziń de saıa izdeısiń. Biraq kimdi, neni saıalasań da sanalynyń sanasy tynshı qoıar ma eken?! Myna tirshiliktiń mazasyn ábden alyp bitken adam balasynyń qanaǵatsyz yndynynyń aranynda shyryldap ketip bara jatqan sol adam ǵumyrdyń janyna saıa izdegendikten de: Tynym kórmeı adamzat tyrbanady, Kóz jumbaıdy kirgenshe qumǵa jany. Aldyrmaıdy qanshama umtylǵanmen, Jaıly ómirdiń miz baqpas sur qamaly. Jińishkergen qyl júıke úzilerdeı, Basy qatyp, bir mezgil jyndanady, – degen osy bir oı túıindi aqyn Farıza myna bizdiń búgingi tirshiligimizdiń qazanynda birge qaınap júrip aıtqany da bolar. Osyny aıtsa da qanshalyqty azapty da, sanany janshyp ezer aýyr oılardyń qamaýynan da, qamyqtyryp, qapalandyrar qalyń muń tumannyń tumsha­laýynan da eshqashan tat baspaǵan aqyn janyn óziniń taza da móldir qalpynda, qaq turǵyzbaı alyp shyǵýǵa da qanshalyqty rýh pen talanttyń qýatty qanaty qajet boldy deseńizshi! «Aqyn júregine qaq turmaıdy, qaq turǵan júrekten túk te shyqpaıdy» degendi aıta bilgen Ǵabeńniń, kádimgi Ǵabıt Músirepovtiń osy bir sózi dananyń aqyn júregin tereńinen tanı bilgendigi desek te, óz ǵumyrynda áziz júregine qaq tur­ǵyzbaı ketken jáne kekke de alǵyzbaı ótken Farıza Ońǵarsynova syndy jyr padıshasynyń ǵumyrly jyr dıdary máńgilik jarqyrap ta, jadyrap ta, jańǵyryp ta turary anyq! Bul máńgilikti endigi arada eń áýeli aqyn Farızanyń jyr júreginen izdegenimiz abzal. Ol úshin endigi bizge Ońǵarsynova mura jyrynyń júrek syryna tereńirek úńilgenimiz de abzal. О́ıtkeni, Farıza Ońǵarsynovanyń ár jyrynyń joldarynda aqynnyń júrek lúpili, tynysy men oı-sanasy, aqyl-parasaty, erigi men jigeri, ózine ǵana tán qaısarlyǵy men qaıtpastyǵy, óreligi men ójettiligi, adaldyǵy men asqaqtyǵy, tereńdigi men tektiligi, ómirge degen ińkárligi men qyz ǵumyrdyń erkeligi, sol qyz ǵumyrdyń súıispenshiligi, sylqymdyǵy men tátti qylyǵy qaldy. Mahabbat, mahabbat qaldy! Meni órteýde oty mol nur qarasyń, Taıǵanaqtap kóz salam urlana, shyn. Qandaı jarǵa soqtyrar bul kúıimiz, Nemen, qalaı jalǵasar bul jarasym. Muń teńizdiń muzdaryn talaq ettim, Máńgi umtylǵan jaǵaǵa jańa jettim. Meniń tákapparlyǵym, órligimdi Qoshtasqanda ózińmen ala kettiń! Jyrmen órilgen aqynnyń osy bir júrek syryn uǵa aldyńyz ba?! Ásirese, sońǵy eki shýmaǵyna úńile túsińizshi! «Meniń tákap­par­lyǵym, órligimdi, qoshtasqanda ózińmen ala kettiń!», degeni nesi eken aqynnyń?! Sol aqyn aıtyp otyrǵan tákapparlyq pen órlik degenińizdiń ózi adam balasynyń ekiniń biriniń minezine bite bermeıtin jan dúnıe men sezim ǵoı! Olaı bolsa aqyn janynyń sol tákapparlyǵy men órligin ózimen birge ala ketken qaı qudiret?! Kim ol?! Sezimdi sezim ǵana urlaı alar da, urlaı biler! Ol Mahabbat atty jan sezim! Ol Mahabbat atty qudiretti jan kúshi! Máńgilik emes ǵumyr, meni de kútken ajal bar, Jaılylyq berme, tynyshtyǵymdy al, mazamdy al, Alyńdar jıǵan-tergenderimniń barlyǵyn, Oılaryma oıran salmańdar biraq, adamdar! О́z oılary úshin bar ǵumyryn da, bar baılyǵyn da qurban etýge bar aqyn Farızanyń oıdyń ózin adam balasynyń asyl da qudiretti qazynasy esebinde sanaýy men tanýynyń araly­ǵynda jatqan aqyl men parasat paıymynyń tujyrymyn ekiniń biri tanı almasy jáne de bar. О́ıtkeni, oısyzdyq pen ozbyrlyq jaılap bara jatqan jáne de sol keseldiń adam balasynyń jan dúnıesin tonap jatqan myna zamannyń osy bir aqıqaty aldyndaǵy osy bir pikirimizdi jasqanbaı alǵa tartyp otyrmyz. Alaıda, aqyn Farıza Ońǵarsynova sol aqıqatty bizden buryn da aıta bilgen eken. Oılarymdy óltirip janyn qurttym, Sodan qanǵa toıymsyz mánimdi uqtym. Oǵan kýá júrek pen arym ǵana, Olardyń da qanshama taýyn jyqtym! – deı otyryp, Farıza aqyn óz oılaryn óltir­gen talaıǵy bir sátterine óz júregi men óz ary ǵana kýá bola alarlyq kúı keshkenimen, qınalǵanymen de, aqıqattyń aq shymyldyǵyn ashyp ketti. Muny aqynnyń jany men júreginiń taǵy da sol kir shalmaı ketkendigi dep tanyrymyz bar. Ary men jan tazalyǵy dep tanyrymyz jáne de bar! Osy bir ar men jan tazalyǵy jetpeı jatqan búgingi adamzattyń da ár balasy ar taýyn jyǵar aldynda aqyn Farıza Ońǵarsynovadaı oılansa eken, jan kúızelisin keshse eken deıtin bir oıdyń da sanada jańǵyryp turyp alǵany da boldy. Arly adam oıly adam ekendigin biz de tap osy joly tanyǵandaımyz! Muny tanytyp otyrǵan ómir syryn tereń túısigimen tanı bilgen aqyn Farıza! Sol aqyn Farızanyń arly da jandy jyry! Oıy bar jyrdyń jany da bolarlyǵyn taǵy da osy joly uǵyna túskendigimiz jáne de bar. Mine, kórdińiz be, aqyn Farızanyń jyrlary ómir sabaǵy, ómirdiń óz dárisi, tipti ómirdiń ózi! Sol ómir aqyn Farıza bolyp myna bizdi, myna tirshilikti, óziniń jer álemi men jyr álemin artyna qaraılamastan qıyp kete bardy. О́zimen eshnárse de áketken joq. Baryn da, aryn da, janyn da, júregin de, oıy men muńyn da, syry men sazyn da, peıili men nıetin de, qaısarlyǵy men ójettiligin de, súıispenshiligi men taza mahabbatyn da óz jyrymen qundaqtaı orap, dúnıe álemniń tal besigine bólep tastap ketti myna siz ben bizge. Jáne de: Mende de qýrar ný arman, Bolsa da barar jolym kóp... О́rlik pen qaıǵy sýarǵan О́jetteý jyrǵa ajal joq!, – degen óz júreginiń úkimin shyǵaryp, sony aıtyp ta ketti! Endi aqynnyń óz júreginiń osy úkimine júgine bilińiz, búgingi de, dúnıege keler de urpaq! Aqynnyń amanaty da osy! Jabal ERǴALIEV, jazýshy, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, Parlament Senatynyń depýtaty. ASTANA.