Almaty qalasy sońǵy aptalarda «jasyl aımaqqa» ótip, kovıd juqtyrǵandar sany azaıǵany osy edi, «omıkron» shtamynyń aty estildi. Osyǵan oraı qalalyq sanıtarlyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamenti basshysynyń orynbasary Ásel Qalyqova jańa shtamm derttiń qaıta órshýine ákelýi múmkindigine baılanysty toı-tomalaq, kópshilik oryndarǵa barýdy tyıa turýdy eskertti.
Ol megapolıstiń «jasyl aımaqta» ornalasqanyna qaramastan, sońǵy aptada koronavırýs ınfeksııasynyń 641 jaǵdaıy tirkelgenin málimdedi. Álemde epıdemııalyq jaǵdaı nasharlap, qatań karantın rejimi qaıta engizilgenin, Ońtústik Afrıkada qaýipti «omıkron» mýtasııasynyń paıda bolǵany týraly DDU málimetterin alǵa tartty. «Omıkron» – patogendi, juqpalylyǵy «Delta» nusqasynan asyp túsedi jáne aǵzadaǵy antıdenelerdi aınalyp ótýge qabiletti.
– Sondyqtan halyqty, ásirese qarttardy, sozylmaly aýrýlary barlardy, jasóspirimder men júkti áıelderdi vaksınalaýdy jedeldetý qajet. Almaty turǵyndary elde «omıkron» shtamynyń paıda bolýyna jáne taralýyna jol bermeý úshin, ásirese demalys jáne mereke kúnderi adamdar kóp jınalatyn oryndardan aýlaq bolýǵa tyrysqandary jón, – dedi Á.Qalyqova.
Maman «omıkrondy» juqtyrǵan oqıǵalardyń Afrıkanyń 8 elinde (OAR, Botsvana, Lesoto, Namıbııa, Zımbabve, Mozambık, Esvatını, Tanzanııa), sondaı-aq Belgııada, Izraılde, Gonkongta, Germanııada, Chehııada jáne Ulybrıtanııada tirkelgenin atady.
«Omıkron» aldyńǵy nusqalardan kóptegen jańa mýtasııalarmen erekshelenedi. Onyń Qazaqstanǵa kirýine jol bermeý maqsatynda mekemearalyq komıssııa 3 jeltoqsannan bastap Botsvana, OAR, Lesoto, Namıbııa, Zımbabve, Mozambık, Malavı, Madagaskar, Esvıtını, Tanzanııa jáne Gonkongtan shetel azamattarynyń Qazaqstanǵa kirýin shekteý týraly sheshim qabyldap otyr. «Omıkronǵa» qatysty KVI jaǵdaılary anyqtalǵan elderden kelgen adamdar PTR nátıjesine qaramastan 7 kúnge oqshaýlanýǵa tıis. Mysyrmen áýe qatynasyn toqtata turý týraly sheshim qabyldandy.
Almaty qalasy ákiminiń orynbasary Maqsat Qıqymov apta saıyn qalalyq stasıonarlardyń, emhanalar men dárihanalardyń dárilik zattarmen, medısınalyq maqsattaǵy buıymdarmen (MMB) jáne jeke qorǵaný quraldarymen qamtamasyz etilýine monıtorıng júrgizetindiligin málimdedi.
Búgingi tańda stasıonarlarda 2 209 myń dári-dármek bar. Budan basqa, 736 myń dárilik zattar jetkiziledi. Qala emhanalarynda 299 myń dárilik zattar bar, qosymsha 199 myń dárilik zattar túsýi kerek. Ázirge koronavırýs ınfeksııasyn emdeýde suranysqa ıe dári-dármekter barlyq dárihanadan tabylady. Qamtamasyz etý qory 85-90%-dy quraıdy, qoımalarda 1,3 mln suranysqa ıe preparat bar.
Turaqtandyrý qorynyń qarajaty esebinen 2020 jylǵy shilde men 2021 jylǵy qyrkúıek aralyǵynda Almatyǵa josparlanǵan 40 mln dárilik zattar men MMB-dan 58,8 mln ákelindi, 43,6 mln iske asyryldy. Bul rette 8 mln mólsherinde tómendetilmeıtin qaldyq saqtaldy. Aıta ketý kerek, qalanyń medısınalyq uıymdary, dári-dármekter men medısınalyq maqsattaǵy buıymdardyń iri kóterme jetkizýshileri, sondaı-aq qalanyń bólshek saýda jelileri 2020 jylǵy tájirıbeni eskere otyryp, suranystyń yqtımal ósýine aldyn ala daıyndalyp, qoımalarynda qor jasaqtap jatqan jaıy bar.
Dárilik zattar jáne MMB turaqtandyrý qory jumysynyń oń tájirıbesin, turǵyndardy vaksınalaý deńgeıin jáne qalanyń farmasevtıkalyq kompanııalarynda Dárilik zattar jáne MMB qorlarynyń bolýyn eskere otyryp, Almaty ákimdigi aınalym kestesi boıynsha 3,75 mln birlik mólsherinde tómendetilmeıtin qordy saqtaı otyryp, keminde 9,2 mln birlik Dárilik zattar jáne MMB jetkizý úshin 2,77 mlrd teńge bóldi. Osylaısha, qalada eki aılyq beriktik qory saqtalady, bul DSM talaptaryna sáıkes keledi.
О́z kezeginde Á.Qalyqova ujymdyq ımmýnıtetti qalyptastyrý úshin búgingi 56,5%-dyq kórsetkish jetkiliksiz dep esepteıdi, sondyqtan vaksınalaý óte mańyzdy.
– Búginde biz ujymdyq ımmýnıtet deńgeıiniń 56,5%-yna jettik, ol vaksınalanǵandardyń 48,4%-ynan jáne aýyryp jazylǵan adamdardyń 8,1%-ynan turady. Bul rette vaksınalaýdan keıin syrqattanǵandardyń úles salmaǵy egý naýqany bastalǵannan beri nebári 0,3%-dy – 3 151 adamdy qurady. Al indettiń qaıta bas kóterýine jol bermeý úshin vaksınalaý arqyly, onyń ishinde 9 aı nemese 6 aı buryn ekpe alǵandarǵa ekpe qaıtalanýy múmkin, – deıdi Á.Qalyqova.
Vırýs juqtyrǵandardyń ishinde jumysy bar jáne jumys istemeıtin azamattardyń úles salmaǵy – 26,1%, zeınetkerler – 21,2%, uıymdar, JShS, JK qyzmetkerleri – 20,3%, oqýshylar – 13,1%. Ázirge Almatyda Pfizer kompanııasynyń Comirnaty preparatymen 13 248 adam vaksınalandy, onyń ishinde júkti áıelder – 795, bala emizetin áıelder – 2 803, balalar men jasóspirimder – 9 650.
ALMATY