Elimizdiń bas basylymynda Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Táýelsizdik taǵylymy» atty otyz jyldyq beleske kóz jiberip, parasatty oı qorytqan mazmundy maqalasy jaryq kórdi.
Táýelsizdik – qasıetti uǵym, sáýleli qubylys. Bostandyq jolynda basyn báıgege tikken babalarymyzdyń asyl armany bolǵan azattyǵymyz aq qanatty perishte sıpatynda halqymyzdyń basyna baq bolyp qondy.
Dálirek aıtqanda, táýelsizdik pen máńgilik eldiń muratyn qalyptastyrýda Tuńǵysh Prezıdentimizdiń sińirgen eńbegi zor.
Elbasy maqalasynda egemendiktiń mán-maǵynasy týraly túrli ǵylym ókilderi ózinshe tujyrym jasaıtyny anyq deı kelip: «Biraq bir nárse aqıqat, ol – ata-babalarymyzdyń azattyq jolyndaǵy jan alysyp, jan berisken san ǵasyrlyq kúresiniń zańdy jalǵasy, halyqaralyq qujattarmen bekitilip, máńgilikke berilgen syıy» dep tereńnen tartyp oı tolǵaıdy.
Shyndyǵynda, Abylaı han, Qanjyǵaly qart Bógenbaı, Qarakereı Qabanbaı, Shapyrashty Naýryzbaı syndy bahadúrlerdiń, sonymen birge ult-azattyq kóterilistiń tý ustaýshylary Syrym Datuly, Isataı-Mahambet, Kenesary hannyń joryqtary Uly dalany qorǵaýdaǵy teńdesi joq erliktiń úlgisi boldy. «Sar dala – sary atandaı jaýyr edi» dep Jumeken aqyn zar ılegendeı, bul el teperishtiń, nebir zulymdyq, nebir jyrtqyshtyqtyń bárin kórdi. Dala danagóıi Buqar jyraý kúnbatystan bir qorǵasyndaı qara bult shyǵyp, qazaq dalasyn oıran-topyr etetinin kóregendikpen sezindi, zar zaman aqyndary Dýlat, Shortanbaı, Murattar otarlyq ezginiń elge, jerge, dinge, tilge tıgizer zııanyn zar eńirep turyp jyrǵa qosty. Olar dástúrimizdiń, epostarymyzdyń túbine balta shabylatynyn kúni buryn sezip, kúıindi.
Nursultan Nazarbaev ótken ǵasyrdaǵy jurtymyz basynan keshken tarıhı kezeńderden sóz órbite otyryp, ásirese, 1916 jyly patsha jarlyǵymen qazaq jastaryn maıdandaǵy tyl jumysyna tartylýyna qarsylyq kórsetip, er minezdi tulǵalardyń bastaýymen ult-azattyq kóterilistiń bolýy, odan keıingi – 1921-1922 jyl men 1930-1932 jyldardaǵy surqııa saıasat saldarynan ornaǵan zobalańda halqymyzdyń teń jartysy qyrylǵany men Ekinshi dúnıejúzilik soǵystyń zardaby mol bolǵanyna da toqtalyp, 1989 jyly respýblıkamyzdyń birinshi basshysy bolyp saılanǵanda, sol jyly ótkizilgen KSRO-nyń sońǵy halyq sanaǵynyń derekteri boıynsha elimizdegi qazaqtardyń úles salmaǵy nebári 40% ǵana bolǵanyn keltiredi.
Sondyqtan da Tuńǵysh Prezıdentimizdiń «Biz táýelsizdikke beıbit jolmen qol jetkizsek te, oǵan barar jolda babalar qany az tógilgen joq. Táýelsizdik sol kıeli qannyń óteýi edi. Men munyń bárin biz sengen, tárbıelegen búgingi jas urpaq bilsin, sanasyna sińirsin dep ádeıi jazyp otyrmyn» dep aıtqanynan oıly syr túıemiz.
Elbasy egemendiktiń alǵashqy kúnderinen bastap, bereke-birlik pen yntymaqqa, ultaralyq tatýlyq pen dinaralyq kelisimge negizdelgen saıasatty qolǵa aldy. Búgingi jetistikterimizge berik zańnamalyq irgetas bolyp qalanǵan Ata zańymyz – jańa Konstıtýsııamyz qabyldandy. Shekaramyzdyń barlyq boılyǵyna qatysty syndarly kelissóz júrgizildi. Osynyń bárin az ýaqytta júzege asyrý ońaı bolǵan joq.
Tuńǵysh Prezıdentimizdiń taǵy bir erligi – Saryarqanyń tórine, erke Esildiń boıyna el qondyryp, jańa da ásem elorda salǵany. Iá, Saryarqanyń saıyn dalasynda dál osyndaı samaladaı jarqyraǵan sulý shahar ornaıdy degen kimniń oıynda boldy deısiz. Elordany respýblıkamyzdyń dál geografııalyq kindigine kóshirý ıdeıasy – Elbasynyń kemel saıasatynan, memleket taǵdyryn tereń oılaǵandyǵynan týyndaǵan. Osy oraıda Nursultan Nazarbaevtyń: «Astananyń qaryshtap damýy elimizdiń ózge óńirleriniń órkendep ósýine serpin berdi. Shymkent halqynyń sany mıllıonnan asqan respýblıkalyq derbes úshinshi qala qataryna qosyldy. Eki myń jyldyq tarıhy bar kóne Túrkistan keıingi eki jyldyń ishinde aıtarlyqtaı ózgerip, ásem shaharlardyń birine aınaldy. Elimizdiń ózge óńirleri men iri qalalaryn da dál osyndaı bolashaq kútip tur dep nyq senimmen aıta alamyn», dep aıtýy da keleshekke degen el senimin yntalandyra túsedi. Qoryta aıtqanda, Nursultan Nazarbaevtyń tarıhtyń tereńine boılap, azattyqtyń abyroıyn asqaqtatqan oıly maqalasyn oqyp, Táýelsizdiktiń qadiri men qundylyǵy bólek ekenin túsindik.
Serik Negımov,
fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor