Qazaqtyń ushqan qustyń qanaty talatyn keń dalaǵa uqsas darqan peıilindeı, jeri de – ulan-ǵaıyr. El erteńin oılaǵan batyr babalarymyz jerimizdi de, qoınaýyndaǵy shıkizattyq mol baılyqty da kóziniń qarashyǵyndaı qorǵap, búgingi táýelsizdikti nyǵaıtqan urpaǵyna amanattaýdy kózdedi. Alaıda KSRO atalǵan alyp odaqtyń bodanynda bolǵan kezeńde táýelsizdik týraly oılamaq túgili, ulttyq qundylyqtarymyzdy saqtap qalýdyń ózi muńǵa aınaldy. Onyń ústine qazaq jerinen tonnalap óndirilgen munaı da, zaýyt-fabrıkalardan shyǵarylǵan san alýan ónim de Odaqtyń ortaq qazany úshin qyr asqany umytylǵan joq. Qazir sonyń bári kórgen tús sekildi.
Barsha adamzatty jaratqan táńirdiń qazaq halqyna erekshe syıy bar eken. El nesibesi táýelsizdigimizben eselene tústi. Árıne, egemendiktiń eleń-alańyndaǵy qıyndyqty eńserý ońaı bola qoıǵan joq. О́ıtkeni óz derbestigine qol jetkizgen talaı el osyndaı joldan ótkenin kári tarıhtyń shejireli betinen bilemiz. Sol kezeńde zaýyt-fabrıkalar birinen keıin biri jumysyn toqtatyp, kásiporyndardyń deni jumysshylaryna jalaqyny taýyp bere almady. Beınetke toly eńbeginiń zeınetin kórip otyrǵan zeınetkerlerdiń zeınetaqysy men kópbalaly analardyń járdemaqysy da aılap qolǵa tımedi. Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaev el senimin aqtaý úshin táýelsizdiktiń alǵashqy kúninen ekonomıkalyq hám saıası reformalardy iske asyrýdy qolǵa aldy. Táýelsiz elimizdiń memlekettik rámizderi – Eltańbasy men Ánurany, kók baıraǵy men Ata Zańy qabyldandy. Otandyq ekonomıkany eńselendirý úshin sheteldiń alpaýyt kompanııalaryn shaqyryp, ınvestısııa salýǵa ılandyrdy. Tipti keıbirin qolynan jetelegendeı etip, elge ákeldi.
Ekonomıkasy men demokratııasy qanat jaıyp, álemdik órkenıettiń bıigine órlegen eldermen, ejelden kórshilik haqy buzylmaǵan memlekettermen iskerlik, áriptestik, yntymaqtastyq baılanys ornatty. Sharbolattaı shyńdalǵan shekarashylarymyz kirpik ilmeı, kúni-túni kúzetetin shekaramyz shegendeldi. San alýan ónimdi óz elimizde óndirýdiń qamymen zaýyt-fabrıkalar men kásiporyndar, onda san myńdaǵan jumys orny ashyldy. Alys aýdandardaǵy aýyl adamdarynyń áleýmettik turmysyn jaqsartý úshin mektepter men balabaqshalar, aýrýhanalar, ózge nysandar boı kóterdi. Shahar men shaharlardy, aýyl men aýyldardy jalǵaǵan taqtaıdaı tegis joldar salyndy. Memleket tarapynan shaǵyn jáne orta bıznesti kásip etip, tabys tabýǵa ynta tanytqandarǵa qoldaý kórsetildi. Qalalarda kópqabatty turǵyn úıler boı kóterip, tabıǵı gazben, elektrmen, sýmen jabdyqtaý úshin jańa jeliler tartyldy. «Teńiz», «Qashaǵan» sekildi álemde teńdesi joq ken oryndary ıgerildi. Qara teńiz jaǵalaýyndaǵy aılaqqa tikeleı qubyrmen munaı tasymaldaý bastaldy. Otandyq ekonomıkanyń bar salasyna, ásirese aýyl sharýashylyǵyna jan bitip, tamyryna qan júgirdi. Qazir óriste otar-otar qoı órip, úıir-úıir jylqy jaıylady.
Saryarqanyń tórinde eńseli elorda qanat jaıdy. Shyǵys pen Batystyń eń kórkem arhıtektýralary ózara úılesim tapqan, ózimiz qyzyǵyp, jahan jurty tamsanyp, tipti qyzǵanyp qaraıtyn Nur-Sultandaı jańa dáýir shahary eldiń de, qazaqtyń da abyroıyn asyryp, mereıin tasytty. Elordanyń tórinde talaı jurttyń basy qosylǵan sammıtter men forýmdar, EKSPO-nyń kórmesi ótti. Dál osy qalanyń áýejaıynan álemniń tórt buryshyna, elimizdiń ár óńirine zamanaýı ushaqtar ushady. Sol ushaqtarmen elimizdiń myńdaǵan óreni «Bolashaq» baǵdarlamasymen sheteldiń tanymal ýnıversıtetterinde ilim-bilimin jetildirý úshin jolǵa shyqty.
Munyń bári táýelsizdikti tuǵyrly etip, bodandyqtyń qamytynan bosaǵan táýelsiz eldiń eńsesin tikteýdiń qamy bolatyn. Tyńnan túren salǵandaı, saıası, áleýmettik-ekonomıkalyq ahýaldy jaqsartýmen birge, el tarıhy men ádebıetine, mádenıeti men ónerine, ult kelesheginiń erteńin oılap, janqııarlyq is-áreketke barǵany úshin sottalyp, atylyp ketken Alash arystaryna qatysty derekterdiń aqtańdaq betteri ashyldy. Ǵylymnyń «ınemen qudyq qazǵandaı» qıyn jolyna bet burǵan ǵalymdarǵa qoldaý kórsetilip, ult tarıhyn qaıta jańǵyrtý úshin arhıvterde shań basqan derekterge irgeli zertteýler júrgizildi.
«Egemen Qazaqstan» gazetinde jarııalanǵan Tuńǵysh Prezıdent – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Táýelsizdik taǵylymy» atty maqalasyn oqyp otyrǵanda, otyz jylda táýelsiz Qazaqstanymyzdyń qaz turyp, qalyptasý, shyńdalyp, shyńǵa órleý kezeńi oıǵa oraldy. Táýelsizdikti tuǵyrly etip, Qazaqstandaı eńseli eldi, qazaqtaı qaısar ultty álemge tanytýdyń bastaýynda senim bildirgen elin asyl muratpen alǵa jetelegen Tuńǵysh Prezıdent – Elbasy turǵany, barsha qazaqstandyqtyń baıandy bolashaǵy úshin eren eńbek sińirgeni daýsyz. Endigi tilegimiz – bahadúr babalarymyz ben Alash arystarynyń tún uıqysyn tórt bólip, ańsary men armanyna aınalǵan táýelsizdigimizdi baıandy etý.
Ilıa JAQANOV,
Qazaqstan men Qyrǵyzstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, «Parasat», «Otan» ordenderiniń ıegeri
Atyraý oblysy