Túrkistan óńirindegi qasıetti Ordabasy bıiginde 1993 jyly mamyrda ótken táýelsizdiktiń uly toıy el jadynda. Úsh júzdiń basyn qosqan Ordabasyǵa, eldi birlikke úndegen Tóle, Qazybek, Áıteke bılerge, jaýǵa tastúıin jumyla qaırat kórsetken babalar rýhyna taǵzym retinde ótken uly jıynǵa jınalǵan halyqtyń aldynda jasaǵan baıandamasynda Elbasy Nursultan Nazarbaev osynaý qasıetti jerge jurtty bir oı, bir tilek, bir maqsat jetelep ákelgenin atap ótti. Ordabasy taýyndaǵy merekeni myńdaǵan adam tamashalady. Sol aıtýly jıynda «Álııa» kvarteti kópshilik qaýymnyń qýanyshty kóńil kúıin ánmen eljiretken bolatyn.
Halyqtyń alǵysyn alyp, qoldaýyna ıe bolǵan «Álııany» izdeıtinder, keıingi óner jolyn bilgisi keletinder az emes. Quramy men ataýy ózgergeni bolmasa, ónerpazdar áli kúnge deıin Ońtústik Qazaqstan memlekettik pedagogıkalyq ýnıversıtetinde qalyptasqan sabaqtastyq úrdis boıynsha toqtaýsyz jumys istep keledi. Sonaý 1984 jyly M.O.Áýezov atyndaǵy Shymkent pedagogıkalyq ınstıtýty atalyp turǵan shaqta uıymdastyrylǵan «Álııa» akapellalyq qyzdar ansambli Qazaqstanda ǵana emes, alys-jaqyn shet elderde óner kórsetti. Bul jetistikterdiń basy-qasynda oqý ornynyń órkendeý dáýirinde basshylyq jasaǵan oqý-aǵartý isiniń úzdigi, Shymkent qalasynyń qurmetti azamaty Myrzahan Sársembaevtyń bolǵanyn aıta ketelik. Osy ıgi bastama bilim ordasynyń búgingi basshysy, ıaǵnı Ońtústik Qazaqstan memlekettik pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń rektory-basqarma basshysy Gúljan Súgirbaeva tarapynan qoldaý taýyp, ónerli jastarǵa barlyq jaǵdaı jasalýda. Sondaı-aq ýnıversıtet tarıhynda orny bar óner ujymynyń toqtaýsyz qyzmet etýine Ulbosyn Tájibaeva birden-bir sebepshi boldy. Qazaq mýzyka ónerine úlken jańalyq, jańa lep bolyp kelgen, qazaq qyzdarynan quralǵan «Álııa» halyq ánderin keremet sheberlikpen úndestire bildi. Repertýarynda halyq, klassıkalyq ánder, Shámshi Qaldaıaqov, Baqytjan Baıqadamov, Abaıdyń, týystas halyqtardyń ánderi boldy. Ansambldiń quramynda «Bastaýyshta oqytý pedagogıkasy men ádistemesi» mamandyǵy boıynsha bilim alýshy Gúlmıra Mýtalıeva, Pernesh Jantóreqyzy, Laýra Meldeshqyzy, Kúlaıhan Janabaeva, Ǵalııa Quralqyzy, Maıra Jamantaıqyzy, Naǵıma Omarshaeva, Jamılıa Shalataeva óner kórsetti. Ansambl qalalyq, oblystyq jáne Keńes Odaǵy kóleminde uıymdastyrylǵan án baıqaýlarynyń jeńimpazy atandy. Odaq boıynsha uıymdastyrylǵan «Stýdenttik kóktem-1987» baıqaýynyń bas júldegeri bolyp, Moskva telearnasynan jyl boıy ár senbi saıyn kórsetildi. Ansambldiń oryndaýyndaǵy kóp daýysty 10 shyǵarma elimiz teledıdarynyń «Altyn qorynda» saqtaýly. Kezinde berilgen kásibı bilimniń negizinde qazir bilikti maman bolyp júrgen ýnıversıtet túlekteri ustazdarymen baılanysyn úzgen emes. Joǵary oqý ornyn bitirgen soń bastaýysh jáne orta synyptarda án sabaǵyn sapaly da qyzyqty ótkizip júrgen túlekter jetistikterin ansambl jetekshisi Ulbosyn Qarynbekqyzy jastarǵa úlgi etip aıtyp otyrady.
Árbir jańa quramnyń jasaqtalýyna janashyrlyq tanytyp, jetekshilik jasap júretin Ulbosyn Tájibaeva «Álııa» akapellalyq ansambli negizinde 1992 jyly «Álııa» kvartetin uıymdastyrdy. Onyń quramynda Gúldarıǵa Taýtaeva, Aıgerim Esengeldiqyzy, Aıgúl Qapbarova, Aıgúl Jumadilova óner kórsetip, kóptegen is-sharalarda kópshilik alǵysyna bólengen bolatyn. «Qazyǵurttyń basynda keme qalǵan, ol áýlıe bolmasa nege qalǵan» degen ańyzdyń negizinde adamzattyń besigi atalyp ketken kıeli Qazyǵurttyń aty 1996 jyly ýnıversıtette qurylǵan folklorlyq-etnografııalyq ansambline berildi. Ýnıversıtet bilimgerleri men qyzmetkerlerinen quralǵan «Qazyǵurt» ansambliniń qazaq elin ánmen terbetip kele jatqanyna bıyl 25 jyl tolyp otyr. Ulbosyn Tájibaeva uıymdastyrǵan folklorlyq-etnografııalyq «Qazyǵurt» ansambli kúni búginge deıin kópshilikke qyzmet etip keledi. Bul oraıda ýnıversıtet basshylyǵy Elbasy N.Nazarbaevtyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamalyq maqalasynda aıtylǵan ıdeıalardy negizge alyp otyr. «Ulttyq salt-dástúrlerimiz, tilimiz ben mýzykamyz, ádebıetimiz, joralǵylarymyz, bir sózben aıtqanda ulttyq rýhymyz boıymyzda máńgi qalýǵa tıis. Abaıdyń danalyǵy, Áýezovtiń ǵulamalyǵy, Jambyldyń jyrlary men Qurmanǵazynyń kúıleri, ǵasyrlar qoınaýynan jetken babalar úni – bular bizdiń rýhanı mádenıetimizdiń bir parasy ǵana», delingen baǵdarlamalyq maqalada. Iаǵnı folklorlyq-etnografııalyq ansambl ǵasyrlar qoınaýynan jetken ónerdi búgingi urpaqqa nasıhattaýda. Ansambldiń 1995-2000 jyldardaǵy quramynda bolǵan Ulbosyn Tájibaeva, Alena Dosmaǵanbetova, Lıazat Áripbaeva, Aıman Qarsybaeva, Saparaly Kenenbaev, Altynaı Jorabaeva, Erlan Jumadildáuly, Saýle Baıbatshaeva, Jazıra Tursynbekova, Samat Qanseıitov, Jadyra Ahmetova, Maıa Smaılova, Bolatbek Ájibaev, Samat Ýtebolatov, Jánına Taıtálıeva, Baǵıla Ǵapparova, Gúlnazıra Jeksenbıeva, Móldir Muratbekova respýblıkalyq, oblystyq, qalalyq mádenı is-sharalarda óner kórsetip, túrli deńgeıdegi baıqaýlarda júldeli oryndarǵa, joǵary marapattarǵa ıe boldy. Sondaı-aq Mádenıet qaıratkeri, «Eren eńbegi úshin» medaliniń ıegeri, «Bilim isiniń úzdigi», professor Saılaýbek Jaqsybekovtiń ansambldiń jasaqtalý, órkendep ósip, jetistikke jetý jolynda etken eńbegi orasan. «Qazyǵurt» ansambliniń jandanýyna otbasymen qyzmet etken qurmetti ustaz. Uly – Álden Saılaýbekuly atalmysh ýnıversıtette oqyp, qyzmet atqara júrip qala, oblys, respýblıka, halyqaralyq baıqaýlardyń júldegeri atanǵan ánshi, «Jastar» syılyǵynyń laýreaty. Ansambldiń jetistikke jetý jolynda Erlan Jumadildáulynyń da orny erekshe. Ansambldiń quramyna ánshi jáne keleshek qobyzshy bolyp qabyldanǵan stýdent respýblıkalyq, halyqaralyq deńgeıdegi kóptegen mádenı is-sharalarda óner kórsetti. Ýnıversıtettiń aǵa oqytýshysy, Halyq ártisi Qurmanbek Shoıynbaevtyń ustazdyq tárbıesimen, jol kórsetýimen kóptegen baıqaýda jeńiske jetti.
«Qazyǵurt» folklorlyq-etnografııalyq ansambliniń qazirgi jetekshisi Aıman Qarsybaeva ózin aspapta joǵary deńgeıde oryndaýshylyq sheberligimen de daryn ıesi retinde kórsete júrip, halyqaralyq, respýblıkalyq baıqaýlarynyń laýreaty atandy. Mysaly, 2015 jyly Reseıdiń Omby qalasynda ótken «Sıbır zajıgaet zvezdy» atty halyqaralyq baıqaý-festıvalinde bas júldeni, 2017 jyly Andorrada ótken Winter sonata mýzykalyq aspaptarda oryndaýshylardyń halyqaralyq ınternet-baıqaýynda I oryn, sondaı-aq elimizde ótken baıqaýlarda júldeli oryndarǵa ıe boldy. Al «Qazyǵurt» ánin tuńǵysh oryndaýshy Jazıra Tursynbekova etnografııalyq-folklorlyq ansambldiń súıemeldeýimen respýblıkalyq «Úkilim-aı» án baıqaýynda bas júldeni jeńip aldy. Iаlova qalasynda ótken halyqaralyq túrki halyqtarynyń án-bı festıvaliniń bas júldegeri. Búgingi tańda qaladaǵy «Aıbóbek» bóbekjaı-baqshasynyń meńgerýshisi. «Osyndaı bilikti ustazdary men shákirtteri óner kórsetetin ansamblge tanymaldylyq alyp kelgen – Túrkııa memleketiniń Iаlova qalasynda 1998 jyly ótken túrkitildes elderiniń I folklorlyq festıvali. Festıvalde ıelengen bas júlde ansambl múshelerine qanat bitirgendeı boldy. «Úkilim-aı» respýblıkalyq baıqaýynyń bas júldegeri, halyqaralyq Shámshi Qaldaıaqov atyndaǵy án baıqaýlarynyń júldeger-dıplomanty atandy. Shırek ǵasyrdy artqa tastaǵan «Qazyǵurt» etnografııalyq ansambli mektepti jańa ǵana bitirip, stýdenttik ómirge, ustazdyq uly jolǵa qadam basqan qanshama jastardyń darynyn jarqyrata kórsetip, qııalyna qanat bitirdi. Árqaısysy jeke-jeke tulǵa bolyp qalyptasqan ónerli stýdentter ómirde de óz jolyn taýyp, bıik-bıik belesterdi baǵyndyrdy. Osynaý qol jetpes qııaldaǵydaı bolyp kórinetin asqaq armandarǵa jetý jolynda qasıetti de qazynaly qarashańyraq – Ońtústik Qazaqstan memlekettik pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń orny erekshe. Ustazdar ustahanasyndaǵy qatardaǵy qarapaıym oqytýshylardan bastap, joǵarǵy sanattaǵy professor-oqytýshylar quramynyń, oqý orda basshylyǵynyń bul baǵyttaǵy eńbekteri eren, úles-salmaǵy da aıryqsha. Búgingideı oqý ordamyzdyń mereıto-ıymen qatar kelip jetken «Qazyǵurt» etnografııalyq ansambliniń 25 jyldyǵy ýnıversıtet abyroıyn odan ári arttyryp, tarıhı tanymyn tereńdete túseri anyq. Aldaǵy kúnderde ónerli jastarymyz, janashyr ustazdarymyz bilim ordasynyń keregesin keńeıtip, abyroıyn asqaqtatý jolynda aıanbaı eńbek etedi degen senimdemiz», deıdi ýnıversıtet rektory-basqarma basshysy, tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty, dosent Gúljan Súgirbaeva.
Iá, árbir bilim mekemesiniń taǵylymy tereń tarıhy, ıgi dástúrleri, sheberlikpen shyńdalǵan ulaǵatty ustazdary men talantty shákirtteri bolady. Ustazdar ustahanasynyń maman daıarlaýdaǵy jaýapkershiligi búginde arta túskeni aıan. Erkin eldiń jastaryn kásibine degen patrıottyq rýhta tárbıeleýdi basty mindeti sanaıtyn ýnıversıtette jas býyndy keshegi tarıhymyzdyń qundylyqtary men búgingi ıgilikterimizdiń shyn muragerleri retinde baýlýdyń ozyq úlgileri mol.
Túrkistan oblysy