Býhgalter bolǵyńyz kele me?

Jýyrda «Qazkommersbank» AQ Dırektorlar keńesiniń múshesi, professor Muhtar ERJANOV Halyqaralyq bıznes ýnıversıtetiniń stýdentterimen júzdesip, dál osy taqyrypta oı qozǵap, pikir bólisti. Oraıyn taýyp belgili qarjygerge birneshe suraq qoıǵan edik. – Muhtar Saltaıuly, búgingi tańda qoǵamda býhgalterlik esep jáne aýdıt mamanyna suranys jaǵy qalaı? – Álbette bul mamandyqqa sura­nys qashanda joǵary bolǵan. Solaı bola beredi de. Ásirese, iri, orta jáne shaǵyn bıznes kompanııalaryna qarjylyq eseptiliktiń, aýdıttiń halyqaralyq standarttaryn tereń meńgergen, salyq kodeksin jaqsy biletin, kásibı saýatty myqty býhgalterler asa qajet. Naryq bılegen zamanda jańasha oılap, utqyrlyq tanytpasań ýaqyt kóshine ilese almaı qalýyń ábden múmkin. Sondyqtan da, býhgalterge júkteler senim erekshe. О́ıtkeni, bárin esep sheshedi emes pe. – Siz bul oraıda, laıyqty mamandardy qaı joǵary oqý orny daıyndaýy kerek dep sanaısyz? – Bizdiń elimizde esep-qısap mamandaryn kásibı turǵyda óte jaqsy deńgeıde ázirleıtin oqý oryndary barshylyq. Men solardyń ishinen Halyqaralyq bıznes ýnıversıtetin erekshe atar edim. Sebebi, bul bilim ordasy halyqaralyq standarttyń zamanaýı talaptary boıynsha kadr daıarlaýda aldyńǵy orynda tur. – Keıbir málimetterge qaraǵanda, keıingi kezde esep jónindegi mamandar sany tym kóbeıip ketkenge uqsaıdy. Osy máseleni jónge keltirýdiń joly bar ma? – Árıne bar. Qarap otyrsań qazir elimizde esep-qısap mamanyn kez kelgen JOO daıyndaıdy. Máselen, jyl saıyn tehnıkalyq, medısınalyq, tehnologııalyq, aýylsharýashylyq jáne ózge baǵyttaǵy oqý oryndary býhgalterlerdi topyrlatyp shyǵarý ústinde. Alaıda, odan ne paıda. San bar, sapa joq. Onyń berer paıdasy shamaly ekendigi aıtpasa da túsinikti. Bilikti býhgalterlerdi tek beıimdelgen oqý orny ázirlegeni jón dep sanaımyn. Sondyqtan da, bul júıeni retke keltirýdiń ýaqyty jetti. Memlekettik emtıhan alý komıssııasynyń tór­aǵasy retinde meniń baıqaǵanym, ózgelerge qaraǵanda kadrlar daıarlaý máselesinde Halyqaralyq bıznes ýnıversıtetiniń shoqtyǵy bıik. Munda mamandyq boıynsha mashyqtanýǵa is júzinde úlken mán beriledi. – Bilikti mamandar daıarlaýda jumys berýshiniń róli týraly aıta ketseńiz? – Bul turǵyda jumys berýshiler oqý oryndarynyń túlekterine nazar aýdara bastady. Mysaly, aýdıt jónindegi qazaqstandyq kom­panııalardyń atqaryp otyrǵan jumy­synan úlgi alýǵa bolady. Olar ekinshi jáne úshinshi kýrstyń talantty ári maqsatshyl stýdentterine kóńil bólip, oqýdy aıaqtaǵannan keıin jumysqa shaqyrady. Kópshiliginiń bi­liktiligin arttyrý maqsatynda shet­el­der­gegi semınarlarǵa jiberedi. Jumys berýshiler ózderi qabyldaǵan mamannyń odan ári biliktiligin jetil­dirýine jan-jaqty qoldaý jasap otyrady. Osyndaı jaýapkershiliktiń arqa­synda jas mamandar is barysynda tá­jirıbe jınaqtap, sheberlik tanytady. – О́zińizdiń ósip jetilýińiz týraly aıta ketýdiń reti kelgeni syńaıly. – Men mansapqa jetý jolymdy únemi oqyp úırenýge jáne esep pen aýdıtti jetik ıgerýge arnadym. О́z mamandyǵymdy jaqsy kóremin. Onyń qyry men syry tereńde jatyr. Qarjy salasynyń mamany bolýǵa talpynǵan árbir talapkerdi talmaı izdenýge shaqyramyn. Sonda ǵana túpkilikti nátıjege qol jetkizýiń sózsiz. – Jetistikke jetý úshin joǵary bilimniń qanshalyqty mańyzy bar? – Onyń mańyzy zor. Joǵary bi­limniń bolýy óte qajet. Zaman tala­by sondaı. Sondyqtan da, halyq­aralyq standarttarǵa sáıkes joǵary bilim berý deńgeıin turaqty túrde kóterý kún tártibinen túspeýi kerek. Bolashaq býhgalterlerdi daıarlaý máselesine úl­ken mán berip, mamandandyrylýǵa baı­lanysty da durys baǵytpen jumys at­qarǵanymyz abzal. Túıindep aıtsam, esep jáne aýdıt mamandyqtaryn ózge salalyq oqý oryndaryna telimegenimiz jón. Odan utpasaq, utylmaımyz. Áńgimelesken Marat AQQUL, «Egemen Qazaqstan».