Ǵylymı yqpaldastyqqa umtylys

О́tken aptada Oral qalasynda «Ǵylym. Bilim. Tájirıbe» taqyrybynda tórtinshi ıntegrasııalyq kongress óz jumysyn aıaqtady. Muny tutas bir klasterlik trıada dese de bolady. Birden aıtarymyz kongresti uıymdastyrýshylar legi meılinshe tolyqqandy. Onyń geoekonomıkalyq aýqymy meılinshe keń. Olardyń qatarynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Bilim jáne ǵylym mınıstrligi, Eýrazııalyq ekonomıkalyq qoǵamdastyq, Re­seı taýar óndirýshiler odaǵy, Re­seı men Qazaqstannyń ınjener­lik akademııalary jáne Qazaq­stan­nyń ınnovasııalyq jáne tele­kommýnıkasııalyq júıeler ýnı­versıteti (KazIITÝ) bar. Osynyń ózinen irgeli halyqaralyq jıyn Qazaqstan men Reseıdiń shekaralas aımaqtaryndaǵy kórnekti ǵylym qaıratkerleriniń basyn qosqanyn birden baıqaýǵa bolady. Buǵan deıin gazetimizde habar­lanǵanyndaı, Oral qalasyndaǵy QazIITÝ bazasynda sońǵy jyldary dástúr men tájirıbege aınalǵan Eýrazııalyq ózen aralyǵy jobasy jańa tehnologııalar men ómirsheń ǵylymı ıdeıalardyń generatoryna aınalyp keledi. Bul baǵytta kórshiles memleketter arasynda syrtqy akademııalyq utqyrlyq baǵdarlamasy sheńbe­rinde birlesip qolǵa alynǵan sharalar shoǵyry san salaly. Ásirese, Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń bıyl­ǵy qańtar aıynda Qazaqstan hal­qyna Joldaýynda qoıylǵan má­seleler óte kókeıkesti bolyp otyr. Bul ıntegrasııalyq ǵy­lym men tájirıbeniń basty shıki­za­ty rólin de atqara alady. Osy oraıda, qoldanbaly ǵylym men ınnovasııanyń negizgi operatoryna aınala bilgen Eýrazııalyq ózen aralyǵy jobasynyń orny aıryqsha. Aıtalyq, Batys Qazaqstan oblysy men Reseıdiń shekaralas gýbernııalary arasynda ózara yntymaqtastyq pen tatý-tát­ti kórshilik jónindegi kelisim­shart­tarǵa qol qoıylǵan. Bul ıgi is, ózgesin aıtpaǵanda, ǵyly­mı ınte­grasııanyń jańa múmkin­dik­terin ashýǵa da aıtarlyqtaı septigin tıgizdi. Al joǵaryda aıtylǵandaı, Oralda ótkizilgen tórtinshi ıntegrasııalyq kongress bul baılanystyń máni men mańyzyn taǵy bir bıikke kóterip, oǵan jańasha serpin berdi desek qatelespeımiz. Iá, keshegi kúnderi kongress qyzmeti sheńberi men aýqy­­­mynda ǵylym men energetı­ka baǵy­tyndaǵy birqatar ıntegra­sııalyq jobalar men úderister jan-jaqty talqylandy. Sonyń ishinde shekaralas aımaqtar arasyndaǵy ınnovasııalyq áleýettiń múmkin­dikteri jáne ınjenerlik ǵylym men ǵaryshtyq tehnologııalardy damytý jóninde qos eldiń ǵalymdary jańasha ári tyń oı-pikirler qozǵady. Bir sózben aıt­qanda, ǵylymı ıntegrasııa ekono­mıkanyń jańa ómirsheń salalary men júıelerin qurýǵa qyzmet jasaýǵa tıis. Iаǵnı, kórshiles memleketter arasyndaǵy qazirgi basymdyq maqsat-murattar – ǵylym men bilimdi túbegeıli túrde jańǵyrtý, onyń ómirsheń naqty tájirıbemen baılanysyn tereńdetý, aqparattyq áleýettiń kókjıegin keńeıtý, bıznes pen ǵylymda kórshiles elderdiń ózara is-qımylynyń úı­lesimdiligine qol jetkizý bol­maq. Mine, kongress kezinde oǵan qa­tysqan TMD ǵalymdary jasaǵan taǵy bir túıin osyndaı. Qalaı degende de «Ǵylym. Bilim. Tájirıbe» ataýyn ıelengen klasterlik trıada tek osyndaı úzdiksiz úrdis arqyly ǵana alǵa qoıǵan maqsatyna jeteri anyq. Kongress jumysy kezinde tek qurǵaq ınnovasııalyq ıdeıa­lar aıtylyp qoımaı, búgingi kúngi ǵylym men bilim berýdegi naqty ıntegrasııalyq baılanys­tar jóninde kóptegen mysaldar keltirildi. M.V.Lomonosov atyndaǵy Máskeý memlekettik ýnı­versıtetiniń professory Ser­geı Kıbalnıkovtiń aı­tý­ynsha, ótken jyldan bas­tap Dýbna ýnıversıtetinde Qazaq­­­­stan­nyń ınnovasııalyq jáne tele­kom­mýnıkasııalyq júıeler ýnıver­sıtetiniń jas mamandary qatarynan magıstranttar daıyndaýdyń arnaıy baǵdar­la­masy qolǵa alynǵan. Bul úrdis Reseı­diń Samara qalasyndaǵy joǵary oqý oryndarynda da óz jalǵasyn taýyp otyr. Innovasııa men jańa tehnologııany transfertteýge kórshiles memleketter ǵalymdary osylaısha ún qosyp keledi. ORAL. Sýrette: kongresten kórinis.