Buryn «Kadr bárin sheshedi» deýshi edi. Bilimdi, bilikti mamanǵa zor jaýapkershilik júkteletin. Al qazir she? Ásirese memlekettik qyzmetshiler arasynda áleýmettiń túıtkildi máselelerin sheshýdiń ornyna kadrdyń qadirin ketirip, ózin – zor, ózgeni qor sanap júrgender bar. Dálel kerek pe?
Jaqynda oblystyq ádep jónindegi keńestiń otyrysynda birneshe tártiptik is qaralyp, laýazymdy sheneýnikter jazalandy. Sonyń biri – Mahambet aýdany ákimi apparatynyń basshysy. Onyń buǵan deıin alynbaǵan tártiptik jazasy bolǵan. Ol eńbekke ýaqytsha jaramsyz paraǵyn ashtyrǵan eken. Biraq soǵan qaramastan aýdandaǵy barsha memlekettik qyzmetshige úlgi kórseter sheneýnik qyzmettik avtokóligin zańsyz paıdalanǵan. Munyń bári – zańnama talaptaryn buzý. Sol sebepten ádep keńesiniń uıǵarýymen aýdandyq ákimdik apparatynyń basshysyn atqaratyn laýazymynan bosatý týraly usynys engizildi.
– Atyraý oblystyq tekserý komıssııasynyń basshysy ózi basqaratyn ujymda ózara iskerlik qarym-qatynasty ornata almaýy saldarynan synǵa ilikti. Oǵan «qatań sógis» túrindegi tártiptik jaza qoldaný usynyldy. Atyraý qalalyq jumyspen qamtý, áleýmettik baǵdarlamalar jáne azamattyq hal aktilerin tirkeý bóliminiń basshysyna qaramaǵyndaǵy qyzmetkermen qarym-qatynas ornatý kezinde dórekilikke jol bergeni úshin «eskertý» túrindegi tártiptik jaza qoldaný jóninde sheshim qabyldandy, – dep habarlady oblystyq memlekettik qyzmet isteri jónindegi departamenttiń baspasóz qyzmeti.
Sondaı-aq Inder aýdany ákimdiginiń laýazymdy sheneýnikteri Esbol aýyldyq okrýgi ákiminiń tártiptik jazasyn merziminen buryn negizsiz alyp tastaǵan. Onymen qoımaı, «jaqsylyq» jasaǵysh atqaminerlerdiń okrýg ákimine 656 609 teńge kólemindegi syıaqyny zańsyz bergeni anyqtaldy.
Memlekettik qyzmetkerler tarapynan bolatyn zań buzýshylyqtardy oblystyq tekserý komıssııasy da anyqtaǵan. Atalǵan komıssııanyń múshesi Aslan Qumarovtyń málimetinshe, birinshiden, bıýdjetten bólingen qarjy maqsatsyz jumsalady. Ekinshiden, eńbekaqyǵa qarastyrylǵan qarjy jymqyrylady. Úshinshiden, satylǵan jer ýchaskesiniń qarjysy bıýdjetke tolyq túspeıdi.
– Máselen, bıýdjet ákimgerleri tarapynan respýblıkalyq qazynadan bólingen qarajatty maqsatsyz paıdalaný deregi anyqtaldy. Keıbir basshylar bıýdjettiń ıgerilmeýine baılanysty jaýapkershilikten qutylý úshin qýlyqqa barady. Sóıtip, qarjyny ıgerý kórsetkishin 100 paıyzǵa jetkizý maqsatynda jalǵan aqparat beredi. Osylaısha, jergilikti bıýdjettiń shyǵynyn respýblıkalyq qarjynyń esebinen jabýǵa tyrysady. Buǵan bıýdjet shyǵystaryn durys josparlamaý men josparlaýdyń formaldy bolýy yqpal etedi. Taǵy bir jıi bolatyn zań buzýshylyq – bıýdjet qarjysyn jymqyrý. Mundaı zańsyz qadamǵa kóbinese esepshiler barady. Osyndaı zań buzýshylyq jasaǵan esepshiler óziniń materıaldyq jaǵdaıyn jaqsartýdy kózdeıdi, – deıdi Aslan Qumarov.
Onyń aıtýynsha, byltyr ýákiletti organdarǵa shara alý úshin joldanǵan aýdıt materıaldary negizinde 256 ákimshilik is qozǵalǵan. Sonyń nátıjesinde 120 jeke jáne zańdy tulǵaǵa 16 mln teńge ákimshilik aıyppul salynǵan. Tekserý qorytyndysymen 138 laýazymdy tulǵa tártiptik jaýapkershilikke tartylǵan. Máselen, oblystyq bilim basqarmasynyń bólim basshysy men esepshisi eńbekaqy, is-sharalalar men issapar shyǵyndaryna bólingen bıýdjet qarajatyn ózderiniń jáne týysqandarynyń banktik kartasyna aýdaryp, 112,8 mln teńgeni jymqyrǵany anyqtaldy.
Al Qyzylqoǵa aýdanyndaǵy Muqyr aýyldyq okrýgi ákimi apparatynyń esepshisi qyzmetkerlerdiń atymen ózine tıesili esepshotqa 18,4 mln teńgeni aýdaryp jibergen. Sondaı-aq Maqat aýdandyq mádenıet, tilderdi damytý, dene shynyqtyrý jáne sport bóliminiń esepshisi sporttyq is-shara men issaparlarǵa bólingen qarjyny dáleldi qujattarsyz, tıisti buıryqta kórsetilgen somadan artyq kólemde aýdarǵan. Zańsyz aýdarylǵan qarjynyń kólemi 2,6 mln teńgeni qurapty. Atyraý qalasyndaǵy №26 «Juldyz» balabaqshasynyń esepshisi de bıýdjet qarjysyn jeke baılyǵyndaı ońdy-soldy shashqan. Sóıtip, 25,6 mln teńgeni quraǵan bıýdjet qarajatyn óziniń, tipti týysqandarynyń banktegi kartasyna aýdaryp alǵan.
– Byltyr 31 melekettik, 52 kvazımemlekettik sektor nysandarynda tekserý júrgizildi. El zańnamasyn saqtamaý sebebinen anyqtalǵan buzýshylyqtardyń jalpy somasy 2 mlrd teńgeni quraıdy. Onyń ishinde qarjylyq buzýshylyqtar – 742 mln teńge. Bıýdjettiń 423 mln teńgesi tıimsiz jumsalǵan. Al tıimsiz josparlanǵan bıýdjet qarajatynyń somasy 1 mlrd teńgeni qurady, – deıdi A.Qumarov.
Jas urpaqty bilim nárimen sýsyndatatyn M.Bekmuhambetov atyndaǵy orta mekteptiń dırektory jemqorlyq kúdigine ilindi. Oblystyq sottyń baspasóz qyzmetinen málim etkendeı, mektep dırektory memlekettik fýnksııalardy oryndaýǵa ýákilettik berilgen adamǵa teńestirilgen jaýapty tulǵa bola tura, paıdakúnemdik nıetpen resmı qujattarǵa kórineý jalǵan málimet engizgen. Onyń qylmystyq isi Atyraý qalalyq №2 sotynda qaraldy.
Sonda mektep dırektory ne istegen? Ol 2018 jylǵy qyrkúıekten byltyrǵy shildege deıin qyzmetten bosaǵan jáne jumys istep júrgen muǵalimderge tabel toltyrý, buıryq shyǵarý arqyly belgilengen tártippen jáne kýálandyrylǵan resmı qujattarǵa jalǵan málimetter engizip, bıýdjet qarajatynyń negizsiz eseptelýine jol bergen. Onyń osyndaı is-áreketinen azamattardyń quqyqtary men zańdy múddeleri jáne mekteptiń qalypty jumysy buzylyp, memlekettiń zańmen qorǵalǵan múddesine 6 099 904 teńge kóleminde zııan kelgen. Sot otyrysynda mektep dırektorynyń kinási jábirlenýshiler men kýálardyń jaýaptarymen, saraptama, aýdıt qorytyndylarymen tolyqtaı dáleldenip otyr.
«Sot aktisinde jeńildetetin mán-jaılar retinde sottalýshynyń jas balasynyń bolýy, kinásin tolyq moıyndaýy men qylmystyq quqyq buzýshylyq saldarynan keltirilgen múliktik zalaldy erikti túrde tolyq ótegeni tanylǵan. Osyǵan baılanysty sot sottalýshyǵa prosestik kelisimge saı, memlekettik qyzmette jáne memlekettik uıymdarda laýazymdardy atqarý quqyǵynan ómir boıyna aıyryp, 3 jyl 6 aı merzimge bas bostandyǵyn shekteý jazasyn taǵaıyndady. Is boıynsha azamattyq talap qoıylmaǵan, keltirilgen 6 099 904 teńge kólemindegi zalal sotqa deıin tolyq óteldi», dep málim etti oblystyq sottyń baspasóz qyzmeti.
Mine, áriptesteriniń nesibesinen jyryp, óziniń de, týystarynyń da qý qulqynyn toltyrýdy kózdegen pysyqaılar memlekettik qyzmet salasyndaǵy kadrdyń qadirin ketirip, Ádep kodeksindegi talaptardy aıaqasty etip otyr. «Dánikkennen qunyqqan jaman» degendeı, Atyraýda bıýdjetti saýyn sıyrǵa aınaldyryp, qarjyny mıllıondap jymqyrǵandardyń zańsyz áreketi kókeıkesti máselege aınalyp barady.
Atyraý oblysy