2021 jyldyń qorytyndysy boıynsha Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qorynan 1,1 mln adam jalpy somasy 338,8 mlrd teńgege áleýmettik tólemder aldy.
Eńbek etý qabiletinen aıyrylǵan jaǵdaıda MÁSQ-tan tólenetin áleýmettik tólem bıýdjet qarajatynan tólenetin múgedektigi boıynsha Memlekettik áleýmettik járdemaqyǵa qosymsha mindetti áleýmettik saqtandyrý júıesiniń (budan ári – MÁSJ) qatysýshysyna taǵaıyndalady. Tólemdi taǵaıyndaý úshin múgedektik alǵash ret belgilengen kezde medısınalyq-áleýmettik saraptama bólimine júginýge bolady. 2021 jyly bul tólemdi 26,9 mlrd teńge somasyna 94,7 myń adam aldy.
Asyraýshysynan aıyrylǵan jaǵdaıda MÁSQ-tan tólenetin áleýmettik tólem bıýdjet qarajatynan tólenetin asyraýshysynan aıyrylý boıynsha memlekettik áleýmettik járdemaqyǵa qosymsha qaıtys bolǵan MÁSJ qatysýshysynyń asyraýyndaǵy adamdarǵa taǵaıyndalady. Tólemdi taǵaıyndaý úshin «Azamattarǵa arnalǵan úkimet» memlekettik korporasııasy» KeAQ-ǵa (budan ári – memlekettik korporasııa) júginýge bolady. 2021 jyly bul tólemdi 17,7 mlrd teńge somasyna 57,7 myń adam aldy.
Jumysynan aıyrylǵan jaǵdaıda MÁSQ-tan tólenetin áleýmettik tólem jumyssyz retinde tirkelgen MÁSJ-ǵa qatysýshyǵa taǵaıyndalady. Tólemdi taǵaıyndaý úshin:
- eger adam jumyssyz retinde tirkelse, Memlekettik korporasııaǵa;
- jumyssyz retinde tirkelgen kezde Halyqty jumyspen qamtý ortalyǵyna;
- jumyssyz retinde tirkelgeni týraly málimet bolǵan jaǵdaıda egov.kz veb-portaly arqyly;
- «Elektrondyq eńbek bırjasy» portaly arqyly (enbek.kz) júginýge bolady.
Atalǵan tólem MÁSJ-ge qatysý ótiline baılanysty 1 aıdan 6 aıǵa deıingi kezeńge taǵaıyndalady. Tólem mólsheri sońǵy eki jyldaǵy ortasha tabystyń shamamen 40%-yn quraıdy. 2021 jyly bul tólemdi 16,2 mlrd teńge somasyna 105,7 myń adam aldy.
Júktiligine jáne bosanýyna, jańa týǵan balany (balalardy) asyrap alýyna baılanysty tabysynan aıyrylǵan jaǵdaıda MÁSQ-tan tólenetin áleýmettik tólem jumys berýshi belgilegen júktilik jáne bosaný boıynsha ýaqytsha eńbekke jaramsyzdyq paraǵy negizinde MÁSJ-ge qatysatyn jumys isteıtin áıelderge taǵaıyndalady.
Bul tólemniń mólsheri sońǵy 12 aıdaǵy MÁSQ-qa áleýmettik aýdarymdar tólengen tabystarǵa jáne eńbekke jaramsyzdyq paraǵyna sáıkes eńbekke jaramsyzdyq kúnderiniń sanyna baılanysty bolady. 2021 jyly bul birjolǵy tólemdi 225,5 myń bolashaq ana jalpy somasy 123,6 mlrd teńgege aldy.
Sondaı-aq 2021 jyly 662,8 myń alýshyǵa 1 jasqa deıingi bala kútimine baılanysty tabysynan aıyrylǵan jaǵdaıda MÁSQ-tan jalpy somasy 154,5 mlrd teńgege aı saıynǵy áleýmettik tólemder júzege asyryldy.
Bul tólemniń mólsheri sońǵy 2 jyl ishindegi MÁSQ-qa áleýmettik aýdarymdar tólengen ortasha aılyq tabystyń 40%-yn quraıdy. Zańnamada tólemniń eń tómengi mólsheri – mindetti zeınetaqy jarnalarynyń (budan ári – MZJ) somasyna qosymsha aýdarýmen 1 jasqa deıingi bala kútimi boıynsha uqsas aı saıynǵy memlekettik áleýmettik járdemaqy deńgeıinde belgilengen. Tólemniń eń joǵary mólsheri – tıisti qarjy jylyna arnalǵan «Respýblıkalyq bıýdjet týraly» zańda belgilengen eń tómen jalaqynyń jeti eselengen mólsheriniń 40%-ynan aspaıdy, ıaǵnı 2022 jyly – 168 myń teńge.
«Asyraýshysynan aıyrylǵan jaǵdaıda» qospaǵanda, joǵaryda kórsetilgen taǵaıyndalǵan áleýmettik tólemderden MZJ ustalyp, alýshynyń Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qoryna aýdarylady.
MÁSQ-tan áleýmettik tólemderdi taǵaıyndaý tásilderiniń biri – azamattardyń memlekettik organdar men uıymdarǵa ótinishinsiz proaktıvti formaty. Mundaı jaǵdaılarda azamattardyń uıaly telefonyna tólemderdi resimdeýge qatysty sms-habarlama keledi, oǵan kelisim berý qajet.
Proaktıvti qyzmet kórsetiletin qyzmetti alýshynyń uıaly baılanysynyń abonenttik qurylǵysynyń telefon nómiri Elektrondyq úkimet portalynda (egov.kz) tirkelgen, áleýmettik táýekeldiń týyndaǵany týraly aqparattyq júıelerden málimetter alǵan, sońǵy 24 aıda, al júktiligi men bosanýy boıynsha sońǵy 12 aıda MÁSQ-qa kelip túsken áleýmettik aýdarymdardyń, sondaı-aq bank shotynyń nómiri bolǵan jaǵdaıda kórsetiledi.
Sondaı-aq balanyń týý týraly kýáligin alǵannan keıin, elektrondyq sıfrly qoltańba bolǵan jaǵdaıda 1 jasqa deıingi bala kútimi boıynsha tólemdi egov.kz arqyly resimdeýge bolady.
Bul rette turǵylyqty jeri boıynsha memlekettik korporasııa arqyly ótinish berýdiń dástúrli tásilderi qaǵaz nysanynda qujattardy berýge yńǵaıly adamdar úshin de qoldanylady.
MÁSQ-tan tólenetin barlyq tólem týraly tolyq aqparatpen www.gfss.kz ınternet-resýrsynan bilýge bolady.