Byltyr kóktemde Semeıde birneshe úıdi sý basyp, turǵyndardy evakýasııalaýǵa týra kelgen. Bıyl tilsiz jaýdyń aldyn alýǵa baǵyttalǵan jumystar erte bastaldy.
Bilikti mamandar qala aýmaǵynda sý tasqyny qaýpi bar 15 ýchaskeni anyqtaǵan. Odan bólek, qysta qar kóp túsetin 60-qa jýyq kóshe bar. Kóshe-kósheni sý basyp ketý sebebi – aryqtardyń, sýaǵarlardyń bolmaýy. Bolǵan kúnniń ózinde muz qatyp, qarǵyn sý betimen aǵady. Sondaı-aq kóktemgi bulaqtardyń jolyna salynǵan qurylys ta sýdyń kóterilip ketýine sebep. Ásirese Voshod, Shyǵys, Mırnyı, Zaton shaǵyn aýdandaryna, Túıemoınaq aralyna kóktemgi qar sýynyń qaýpi joǵary. Sondyqtan da qaladaǵy kommýnaldyq qyzmetkerlerdiń kúshi osy baǵyttarǵa erekshe jumyldyrylǵan. Jeke sektorlardaǵy qardy taazalaý, shyǵarý jumystary búginnen bastalyp ketken. Sonymen qatar qala basshylyǵy qala kóshelerindegi sý jınalatyn jerlerdiń tizimin daıyndap, ony kestege sáıkes tazartyp otyrýdy tapsyrdy.
– Qaladaǵy aryqtardyń tizimin jasaý boıynsha qosymsha tapsyrmalar berildi. Semeıdiń 16 shaǵyn aýdanynda 52 shaqyrym sý burǵysh jyralar men aryqtar bar. Oǵan qoqys keptelip, muz qatyp jatqan joq pa, tekserý kerek, – dedi qala ákimi Baqytjan Baıahmetov.
Shahardy Ertis ózeni qaq jaryp aǵyp jatqandyqtan, ózennen de qaýip joq emes. Bir jyldary arnasynan asyp, tasyǵany semeılikterdiń esinde. Bıyl jaǵasynan sý shyǵyp ketetindeı tustary nyǵaıtylyp, qaýiptiń aldyn alǵandaı boldy.
Endigi kezekte mamandar Shúlbi sý elektr stansasyndaǵy sýdyń deńgeıi men aǵyzylýyn turaqty baqylaýda ustaý kerektigin aıtady. Qazir Ertis ózenindegi sý deńgeıi 117 santımetr bolsa, muzdyń qalyńdyǵy – 33 santımetr. Muz 50 santımetrden asqan jaǵdaıda, naýryz aıynyń basynda jarý jumystary júrgiziledi. Oǵan deıin tehnıkalar men qutqarýshy mamandar daıyn bolýy kerek. 2022 jyly sý tasqyny kezeńinde kómektesetin quraldar men kúshterge toqtalar bolsaq, jeke quramda 417 adam, 269 birlik tehnıka bar. Onyń ishinde 25 avtobýs, 40 birlik motopompa, júzý quraldary, 5 birlik qaıyq qarastyrylǵan. Sonymen qatar tótenshe jaǵdaılar saldaryn joıý úshin ártúrli ınjenerlik tehnıkalar da daıyn tur.
Jalpy, sý tasqynynyń aldyn alýǵa baǵyttalǵan Tótenshe jaǵdaılar mınıstrligi áskerı bólimderiniń qatysýymen jyl saıyn «Kóktem» respýblıkalyq komandalyq-shtabtyq oqý-jattyǵýlary júıeli túrde ótkizilip keledi. Byltyr oqý-jattyǵý jumystary kezinde Muqyr kentinde bıiktigi 1,5-2 metr jáne eni 3 metrge deıin 200 metrlik bóget salyndy. Shyǵys jáne Vodnyı kentterinde sý ótkizý qubyrlaryn tazartý jumystary júrgizildi. Atqarylǵan bul sharalar qaýiptiń betin qaıtarýǵa edáýir septigin tıgizgeni anyq. Sonymen qatar sý jınalmaýy úshin Ambýlatornaıa, Tereshkova, Seıfýllın, Festıvalnaıa kóshelerine qosymsha aryq qajet. Bul jumystardy júzege asyrý úshin bıylǵy bıýdjetten qarjylandyrý josparlanyp otyr.
Aıta keterligi, qaıla-kúrekterdi saqadaı saı etip, ortalyq alańdarda tehnıkalardy tizip «kórme» ótkizgenimen, topan sý basqanda, qoldan keler qaıran bolmaı qalaryna Shyǵys Qazaqstan halqynyń kózderi ábden jetken. Sondyqtan da tótenshe jaǵdaıdyń aldyn alý, qutqarý jumystaryna shynaıy qamdanǵan durys.
SEMEI