Halyqaralyq parlament ókilderi beıbitshilik pen turaqtylyqty qoldaıdy

Jenevada álem elderiniń parlament ókilderiniń qatysýymen Parlamentaralyq Odaqtyń 130-Assambleıasy ótip, halyqaralyq deńgeıdegi ózekti máseleler talqylandy. 150 memleketten kelgen 1500 delegattyń aldynda ıadrolyq qaýipsizdik, turaqty damý táýekelderi, parlament quqyn qorǵaýda parlament ókilderiniń róli syndy ózekti taqyryptar sóz etildi. Qazaqstandyq delegasııany Májilis Tóraǵasy Nurlan Nyǵ­matýlın bastap bardy. PAO 1889 jyly demokratııa men beıbitshilikti nyǵaıtý isine yqpal etý maqsatynda quryldy. Búgingi kúni quramynda 160 eldiń parlamenti bar. Bizdiń memleketimiz 1993 jyly múshelikke endi. PAO jıyny álemdik deńgeıdegi máselelerdi talqylap, tájirıbe almasý maqsatynda jylyna eki ret turaqty túrde ótedi. Bul jolǵy forýmnyń erek­sheligi – osy jyly PAO qyzmetine 125 jyl toldy. Assambleıaǵa qatysýshylar ótkenge qorytyndy jasap, bolashaqqa jospar qurdy. Májilis Tóraǵasy Nurlan Nyǵ­matýlın «PAO Assam­bleıa­synyń 125 jyldyǵy: demokratııa men beıbitshilikti nyǵaıtýda PAO-ǵa múshe-parlamentter mindettemelerin rastaý» taqy­rybynda sóz sóıledi. Májilis Spıkeri búgingi kúni ekonomıkalyq, saıası ba­sym­dylyǵyna jáne geografııalyq aýmaǵyna qaramastan, barlyq elderdiń teń dárejede parla­men­taralyq únqatysýǵa qosyla alatynyn sóz ete kelip, atalǵan halyqaralyq uıymnyń mańyzyna toqtaldy. Osy rette Nurlan Nyǵmatýlın beıbitshilikti nyǵaıtý jolynda qazaqstandyq parlamentshilerdiń úlesine basa nazar aýdardy. – Áriptes-memleketter par­lamentteriniń jáne halyqaralyq parlamenttik uıymdardyń táji­rıbesin eskere otyryp, zańna­malyq qujattar qabyldaý – Qa­zaq­standyq parlament ókilderiniń PAO jumysyna belsene aralasyp jatqandyǵynyń naqty nátıjesi, – dedi Májilis Tóraǵasy. Nurlan Nyǵmatýlın Qazaq­stannyń syrtqy saıasatynyń basym baǵyttary týraly sóz etkende Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń turaqty damý men qaýipsizdikke yqpal etýge baǵyttalǵan bar­lyq bastamalarynyń ózek­tili­gin atap ótti. Máselen, ol, eń aldy­men, ıadrolyq qarýsyz­daný jáne taratpaýǵa arnalǵan joba­lar, etnosaralyq jáne konfessııaaralyq tolerant­tylyqtyń qazaqstandyq úlgisi, sondaı-aq, Azııada qaýipsizdik pen beıbitshilikti qamtamasyz etý maqsatynda yntymaqtastyqty nyǵaıtý jónindegi keshendi sharalar. Májilis Tóraǵasynyń aıtýynsha, bul bizdiń elimizdiń halyqaralyq qoǵamdastyq aldyndaǵy jaýapkershiliginiń joǵary deńgeıde ekenin kórsetedi. Sonymen qatar, bizdiń mem­le­ke­timizdiń 2107-2018 jyldarǵa BUU Qaýipsizdik Keńesiniń turaq­ty emes músheligine óz kandıdatýrasyn usynýy – Qazaqstannyń beıbitshilikke degen ustanymynyń kórsetkishi. Nurlan Nyǵmatýlın sóz sońynda: – Osy Assambleıaǵa qatysyp otyrǵan parlament ókilderi bizdiń Elbasymyz Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń kóptegen bastamalaryna erekshe nazar aýdardy. Sonyń ishinde, búgingi kúni, ásirese, G-global jobasynyń orny da erekshe, mańyzy da óte zor bolyp otyr. Osynyń barlyǵy bizdiń Prezıdentimizdiń halyqaralyq bastamalary qazirgi zamanǵa saı ekeniniń taǵy bir naqty dáleli, – dep atap ótti. Elbasy Nursultan Nazar­baevtyń basshylyǵymen qol­ǵa alynyp jatqan bizdiń elimiz­diń mańyzdy bastamalary halyq­aralyq parlamentshilerdiń basty nazarynda. Máselen, Germanııa delegasııasynyń jetekshisi, Býndestag depýtaty Aksel Fısher: – Búgingi kúni Qazaqstannyń barlyq salada qol jetkizip otyr­ǵan tabystary, Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń bastamalary aıryqsha nazar aýdarýǵa laıyqty. Sizderdiń elderińiz demokratııa­ny odan ári damytý, álem aldynda óz ustanymyn bekitý jolyna tústi. Sizderdiń kóptegen máselelerdi sheshý jolyndaǵy tájirıbelerińiz kóp ultty qoǵam úshin óte qyzyqty, – degen oıyn ortaǵa saldy. PAO 130-shy Assambleıasynyń kún tártibine, sondaı-aq, ıadro­lyq qaýipsizdik, áleýmettik-saıası, tabıǵatty qorǵaý jáne eko­nomıkalyq basymdyqty eskere otyryp zamanaýı jaǵdaıdaǵy turaqty damý men balalar quqyǵyn qorǵaý, olardyń soǵys jáne janjaldar kezinde zardap shegýine jol bermeý máseleleri engizildi. Alaıda, Assambleıaǵa qatysý­shylar túrli janjaldar kezin­de balalar quqyn qorǵaý jaǵda­ıynyń tıisti deńgeıde emestigine alańdaýshylyq bildirdi. Iаǵnı, olardy qarýly qaqtyǵystarǵa tartý jaǵdaılary azaımaı otyr. Osyǵan baılanys­ty par­­­­­la­mentshiler balalardy qor­­ǵaýdyń tıimdi júıesin qamtamasyz etýde naqty sharalar qabyldaýǵa ýaǵdalasty. Osy jolda PAO mańyzdylyǵy óte zor. Shveısarııa federaldyq jınalysy Kantondar keńesiniń Prezıdenti Hannes Germannyń aıtýynsha, Parlamentaralyq Odaq qurylǵan sátinen bastap óziniń óte tıimdi únqatysý alańy ekenin kórsetip keledi. Bizdiń basty maqsatymyz – beıbitshilikti, demokratııany damytýǵa, parlamentter arqyly halyqtar arasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa yqpal etý. Osy mańyzdy jumysqa Qazaqstan Prezıdenti, Qazaqstan memleketi zor úles qosyp otyr. PAO 130-shy Assambleıasy aıasynda Nurlan Nyǵmatýlın Pákistannan kelgen áriptes­teri­men, sondaı-aq, Shveısarııa par­la­­mentiniń qos palatasy tór­aǵa­larymen ekijaq­ty kez­desý ótkizdi. Kezdesý­de parla­mentaralyq ynty­maq­tas­tyqty ny­ǵaıtý jaıy áńgime ózegine aınaldy. Mańyzdy shara sońynda aldaǵy 4 jylǵa Parlamentaralyq Odaqtyń Bas hatshysy saılandy. Sáýlebek BIRJAN.