Áskerı qyzmetterde aǵa býyn jandardyń ustazdyq tárbıesi men shýaqty sharapattarynyń jas mamandarǵa tıetindigi tabıǵı qubylys. Jeke basynyń qamqorlyǵy, aǵalyq qasıetteri daralanǵan sondaı jandardyń biri – Qunanbaı Hanafııauly Bekjanov. Ol 1944 jyly Reseı Federasııasyndaǵy Omby oblysynyń Sharbaqkól aýdanynda ómirge kelgen.
Taǵdyrdyń jazýymen Qunanbaı Hanapııaulymen 1988 jyldan beri tanyspyn. Ol kezde polkovnık Qunekeń Qazaq KSR Memlekettik qaýipsizdik komıteti Jezqazǵan oblystyq basqarmasy bastyǵynyń orynbasary qyzmetinde edi. Bul óńir Arqanyń eń bir aýmaǵy keń, ekonomıkasy damyǵan aımaǵy bolǵandyqtan, qyzmettiń de jaýapkershiligi mol bolatyn. Erterekte áskerı joǵary ýchılısheni aıaqtap, KSRO Memlekettik qaýipsizdik komıtetiniń áskerı qarsy barlaý arnaıy mektebinen ótip, Germanııa, Aýǵanstanda qıynshylyǵy mol qyzmetterdi basynan ótkerdi.
Jaratylysynan qabiletti azamat jańa qyzmeti, ıaǵnı, Jezqazǵandaǵy jergilikti atqarý júıesimen, oblystyq partııa apparatynyń basshylyǵymen qoıan-qoltyq aralasyp, ózine júktelgen qyzmettik mindetterin óte joǵary deńgeıge jetkizdi. Az ýaqyt ishinde birge istep júrgen áriptesterimen, qaramaǵyndaǵy jumysqa jańadan kelgen jas qyzmetkerlermen durys qarym-qatynas ornatyp, kúrdeli de jaýapkershiligi zor joǵary laýazymdyq qyzmetinde úlken abyroı ıesi bola bildi. Týmysynan ınabatty, meıirimdi jaratylǵan, sonymen birge, boıynda ózine tán jarasymdy qataldyǵy da bar polkovnık aǵamyzdyń árbir istegen isteri, aýzynan shyqqan sózderi kóz aldymyzda aınadaı jarqyrap, bárimizge úlgi-ónege boldy. Joǵary laýazymdaǵy qyzmetinde Qunanbaı Hanafııauly kórinetininen kórinbeıtini kóp qupııasy tereń jedel-izdestirý qyzmetinde úzdiksiz izdenister baǵytyn ustandy. Kúndelikti is-áreketterinde keıbir kemshilikterdiń kózderin taýyp, erteńgi kúni sol salanyń ońalyp, alǵa basýyna qaıratqa toly qajyrly is-áreketterin baǵyshtady. Az ýaqyt ishinde aýqymdy aýmaqtyń aıtýly azamaty mártebesine jetip, tipti osy kúnge deıin aıtylyp júrgen ıgilikti isteri arqyly artyna ónegeli iz qaldyrdy.
Elimiz egemendik alǵan kezeńde Qunanbaı aǵa alǵashqy azamattardyń biri bolyp jańa qurylǵan respýblıkalyq Ulttyq qaýipsizdik komıteti áskerı qarsy barlaý júıesiniń bastyǵyna taǵaıyndaldy. Odaq kezinde bul sala tikeleı Máskeýge baǵynatyn, tipti qatardaǵy qyzmetkerler de sol jaqtan kelýshi edi. Osyǵan qarap-aq, Qunanbaı Hanafııaulyna júktelgen jaýapkershiliktiń qanshalyqty zilbatpan bolǵandyǵyn bile berińiz. Desek te, ardaqty aǵamyz bul qyzmette de ary men abyroıyna daq túsirmedi. Alǵysqa bólenip, qoshemetpen basqa laýazymdardaǵy joǵary qyzmetterge aýystyryldy.
Elimizdiń jańadan qurylǵan Shekara áskerleriniń býynynyń bekýine ólsheýsiz úles qosty. Qıyn-qystaý kezeńde Shekara áskerleriniń kadrlar basqarmasyn basqaryp, jaýapty salanyń bilikti mamandarmen jasaqtalýyn qamtamasyz etti. Uzaq jyldar boıy Ulttyq qaýipsizdik komıteti Shekara áskerleri qolbasshysynyń jedel-izdestirý jumystary jónindegi orynbasary boldy. Bul – jańadan qurylyp jatqan kúrdeli saladaǵy jaýapkershiligi qara nardyń belin opyrarlyqtaı erekshe laýazymdaǵy aýyr qyzmetterdiń biri edi. Súıegi asyl jaratylǵan ardaqty aǵa munda da myqtylyǵyn tanytyp, «almastyń ońaılyqpen muqalmaıtyndyǵyn» dáleldep berdi. Erlikterge para-par batyl isteri eskerilip, 1998 jyly elimizdiń Tuńǵysh Prezıdentinen general-maıor áskerı shenin aldy. Sóıtip, eli úshin týǵan eren ul ekendigin tanytty.
Qazirgi kezde tereń oımen saralap kórsek, general-maıor Qunanbaı Bekjanov aǵamyz búkil sanaly ǵumyryn Otanyna qyzmet etýge, onyń qaýipsizdigi men tynyshtyǵyn qamtamasyz etýge arnapty. Tabıǵı bolmysymen áriptesterine úlgi bolyp, ózinen keıingi izbasarlar daıyndaý isinde ulaǵatty ustazdyǵymen tanyldy. Táı-táı basqan táýelsiz memleketimizdiń tik turyp ketýindegi ulan-ǵaıyr isterde jasampazdyǵymen kórindi. Súıikti ata-ananyń perzenti dárejesinen áldeqaıda asqaqtap, Otanynyń ulaǵatty ulany, ultynyń maqtanyshy deńgeıine jetti. Bul – naǵyz kásibı maman qol jetkize alatyn bıiktik. Endeshe, osy esim men osy bıiktik árqashan da alystan jarqyrap, Otan degende júreginiń oty laýlaǵan keıingi urpaq ókilderin ózine qaraı baýraı bermek. Týǵan halqynyń esinde saqtalmaq!
Eger tiri bolǵanda, osy kúnderi general-maıor Qunanbaı Hanafııauly Bekjanov aǵamyzdyń 70 jyldyq mereıtoıyn dúrkirete ótkizip jatqan bolar edik. О́kinishke qaraı, ajal aǵamyzdy aramyzdan erte alyp ketti. Asyl azamatty inileri umytpaıdy.
Ádil ShAIаHMETOV,
general-leıtenant,
Ulttyq qaýipsizdik organdarynyń qurmetti qyzmetkeri.
ALMATY.