Jyldar ótse de umytylmaıtyn sátter, oqıǵalar bolady. Tarıh sonysymen qundy. 1993 jyldyń mamyrynda qazaq shekarashylary tájik eliniń aýǵan jerimen shektesken shebin kúzetýge kiristi. 2001 jyldyń 8 aqpanyna deıin jalǵasqan jaýapty mıssııaǵa qazaq dalasynan attanǵan UQK Shekara qyzmetiniń ofıserleri men sarbazdary óz mindetterin abyroımen atqardy.
Tájik-aýǵan shekarasyn kúzetý, sodyrlarmen qarýly qaqtyǵys, esirtki tasymaldaýshylardy ustaý – tájik halqynyń ǵana emes, táýelsiz elimizdiń de beıbit ómirin, tynyshtyǵyn qorǵaý sarbazdarǵa júktelgen salmaqty mindet edi. Qazaqstandyq batalonnyń ár kezeńdegi jeke quramdary ózderine júktelgen jaýyngerlik tapsyrmany janqııarlyqpen oryndaǵany ańyzdaı aıtylyp keledi.
Eń ókinishtisi, 1994 jyldyń qyrkúıeginde sodyrlarmen bolǵan qandy qaqtyǵysta shekarashy Radjan Batyrhanov qaza tapsa, araǵa jyl salyp Ulttyq ulannyń 17 sarbazy oqqa ushty. Esimi erlikpen órilgen bul jandar Otanymyzdyń naǵyz patrıottary retinde tarıhymyzǵa tańbalandy.
Sodan beri de 21 jyl ótipti. Almaty irgesinde esimi el esinen óshpeıtin esimder 21-shi márte eske alyndy. Dástúrli sharada shekara qyzmetiniń ókilderi sol qııan-keski kezeńniń susty beınesin taǵy bir márte sholyp ótti. Sap túzegen sarbazdar aldynda qarýlastarynyń erlikteri jaıly syr shertken tájik-aýǵan ardagerleri jat el shekarasynda jan bergenderdi tebirene eske aldy.
UQK Shekara qyzmeti Almaty oblysy boıynsha departamentiniń Qarasaı aýdandyq basqarmasynda tájik-aýǵan shekarasynda qaza tapqan batyrlar rýhyna ornatylǵan eskertkish bar. Shekarashylar úshin qasterli sanalatyn osynaý «obelısktiń» aldynda jyl saıyn aqyndar óleń oqyp, patrıottyq ánder shyrqalady. Bul dástúr bıyl da jalǵasyn tapty.
...Shatqal. Kúz.
Jatyp aldy dymqyl
tuman.
Pamır tur aıyrylǵan
nur-qutynan.
Keshqurym.
Tájik qyzy qara kıgen
Keledi júreginen
syrǵytyp án...
...Shekarashylardyń aldynda shabyttana jyr oqyǵan aqyn, shekara qyzmetiniń ofıseri Raýan Qabdolda. Shekarashynyń rýhyn shekarashy ǵana túsinedi degen ol, qapyda qaza tapqan Radjan Batyrhanovtyń erligin óleńmen aspandatty.
Bul áni tájik qyzdyń
erlik jaıly,
Erlik pe?!
Ana úshin bul án-qaıǵy.
Rýhtyń ıisi ańqıdy sýyq
tastan.
Áı, bala! Ándi tyńda,
Bil mán-jaıdy...
«Tájik-aýǵan shekarasy bizge týǵan jerimizdiń qadirin túsinip, Otanǵa adal qyzmet etýge, jaýapkershilik pen tártipke úıretti. Qanshama jyl ótse de tájik-aýǵan shekarasynyń ardagerleri baýyrlas tájik eliniń shebinde ótken qaýip-qaterge toly kúnderdi bir sát esterinen shyǵarmaq emes», deıdi «Zastava tarlandary» respýblıkalyq qoǵamdyq uıymy Almaty qalalyq fılıalynyń tóraǵasy, zapastaǵy general-maıor M.Májıtov.
Osy jyldardyń bederinde sarbazdar rýhyna san márte salaýat aıtylyp, kitaptar jazyldy. Bıyl da jınalǵandar eskertkishke gúl shoqtaryn qoıyp, batyrlar rýhyna taǵzym etti. Kishi býyn shekarashylarǵa tájik eliniń shekarasynda ótken tynyshsyz kúnder týraly baıandaldy. Saltanatty sharadan qaıtyp bara jatqanymyzda qolyn sermep óleń oqyǵan shekarashy aqynnyń shymyr shýmaqtary jadymyzda jańǵyryp jatty.
...Meıirimniń Arýanasy
bozdasyn da,
Bozdasyn, sherdi azdap
qozǵasyn da.
«Bolmasyn endi soǵys»
dep tiledi,
Jalt etti Rýh ananyń kóz
jasynda...
Iá, erim degen eli barda, Erlik gımni shyrqala bermek. Otan-ana oǵlandaryn umytpaıdy...
ALMATY