«Áleýmettik jelilerdi sharlap ketken «Almatyda ortaǵasyrlyq úlgidegi jazalaýǵa arnalǵan «azaptaý kameralary» jasaqtalyp jatyr» degen aqparattar jalǵan. Mundaı bolǵan emes, bolmaıdy da!» Bul jóninde IIM-de ótken brıfıngte Qylmystyq-atqarý júıesi komıtetiniń tóraǵasy Janat Eshmaǵambetov málimdedi.
«Qazirgi ýaqytta aqparattyq keńistikte tergeý ızolıatorlarynda jasalǵan azaptaýlar týraly shyndyqqa sáıkes kelmeıtin aqparattardy jappaı taratý júrip jatqany baıqalady. Biz bul aqparattardyń shyndyqqa sáıkes kelmeıtinin, sondaı-aq mundaı jalǵan habarlamalardyń qoǵamdy ádeıi adastyryp, bolǵan oqıǵalardy burmalaıtynyn resmı túrde ári úlken jaýapkershilikpen málimdeımiz», dedi J.Eshmaǵambetov. Ol qazirgi tańda búkil qoǵamnyń nazary qańtar oqıǵalary kezinde qamaýǵa alynǵan azamattardy ustaý jaǵdaılaryna aýyp otyrǵanyn da jasyrmady. «Osyǵan oraı biz tergeý ızolıatorlaryndaǵy baqylaýdy eki ese kúsheıtip, bul mekemelerdegi qoǵamdyq monıtorıng úshin barynsha ashyqtyq tanytyp otyrmyz», dedi general-maıor. Onyń málimdeýinshe, komıtet ashyqtyq pen aıqyndyqty qamtamasyz etý maqsatynda qoǵamdyq baqylaý komıssııalary, ulttyq aldyn alý tetigi jáne úkimettik emes uıymdarmen yntymaqtastyqty jalǵastyra beredi. Bul uıymdar qamaýda otyrǵan azamattardy ustaý quqyqtary men sharttarynyń saqtalýyna táýelsiz monıtorıng júrgizedi. «Qasiretti qańtar» oqıǵalarynan keıin táýelsiz sarapshylar 13 tergeý ızolıatorynda 60-tan astam ret bolǵan. Ol sondaı-aq Adam quqyqtary jónindegi ýákil Elvıra Ázimova, «Adam quqyqtary úshin hartııa» qoǵamdyq qorynyń basshysy Jemis Turmaǵambetova bastaǵan komıssııanyń birqatar qoǵamdyq quqyq qorǵaýshy jáne advokattarmen birge tergeýdegilerdi ustaý jaǵdaılaryn teksergenin aıtty. Arnaıy komıssııa elimizdiń 6 óńirinde bolyp, 100-den astam qamaýǵa alynǵandardy qabyldaǵan.
Búgingi tańda tergeý ızolıatorlarynda 728 adam qamaýda otyr. Komıtet tóraǵasynyń aıtýynsha, olardyń barlyǵy aýyr jáne asa aýyr qylmystar boıynsha kúdikti. «Taǵylǵan aıyptarǵa sot quqyqtyq baǵa beredi. Naqty sheshim shyǵarý kezinde beınejazbalar, kýálardyń aıǵaqtary jáne basqa da materıaldardy qosa alǵanda usynylǵan dáleldemeler negizge alynatyn bolady», dedi ol. Qamaýǵa tek aýyr jáne asa aýyr qylmys jasaǵany úshin aıyptalǵan adamdardyń alynǵanyn atap ótken general 270 kúdiktiniń bas sharasy ózgertilip, úıqamaqqa alynǵany, eshqaıda ketpeý týraly qolhatpen bosatylǵanyn málimdedi. Ol sondaı-aq bul nátıjege tergeý organdary men prokýratýranyń qylmystyq ister jónindegi materıaldardy muqııat tekserýiniń arqasynda qol jetkizgenderin aıtty.
Qoǵamdy qatty tolǵandyryp otyrǵan máseleniń biri – jaraqat alǵandardyń tıisti medısınalyq kómek alýyna qatysty. Osyǵan oraı J.Eshmaǵambetov qaıǵyly qańtar oqıǵalaryna baılanysty tergeý ızolıatoryna dene jaraqatymen 267 adamnyń jetkizilgenin, onyń ishinde 33-niń qalalyq aýrýhanalarda stasıonarlyq emdeýden ótkenin habarlady. «Jaraqat alǵandardyń barlyǵy mekemelerdiń medısınalyq bólimderinde emdeldi, sonymen birge olardy azamattyq dárigerler únemi tekserip otyrady», dedi Generaldyń málimdeýinshe, qazirgi tańda tek bir adam ǵana Tarazdaǵy aýrýhanada jatyr. Al 30 aıyptalýshy KAJ mekemeleriniń medısınalyq bólimderinde ambýlatorııalyq em alyp jatyr. Komıtet tóraǵasy sonymen qatar tergeý is-sharalarynyń beınebaqylaý kameralary ornatylǵan, arnaıy jabdyqtalǵan mekemelerde júrgiziletinin, ızolıatorda otyrǵandardyń ózderinen kelip túsken barlyq aryz-shaǵymdardy IIM-niń ózindik qaýipsizdik qyzmetteri tirkep, tekseretinin de túsindirdi. «Tergeýdiń zańdylyǵyn prokýratýra organdary qadaǵalaıdy. Al advokattar men qoǵamdyq qorǵaýshylar aqparat suraýǵa quqyly. Olardyń klıentterimen kezdesýge eshqandaı shekteý joq. Tergeý ızolıatorynda otyrǵandardyń barlyǵy sot sheshimimen qamaýǵa alynǵanyn taǵy bir ret atap ótkim keledi», dedi J.Eshmaǵambetov.