Qostanaı oblystyq kásipkerler palatasynda eksport ónimderin shyǵaratyn kásiporyn basshylary men Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigine qarasty oblystyq departamenttiń ókilderi bas qosyp, kásipkerlerdi túrli salada boı kórsetip qalyp jatatyn jemqorlyq táýekelderinen qorǵaý máselesin sóz etti. Sonymen qatar jıynda aýyl sharýashylyǵyn sýbsıdııalaý barysynda týyndaıtyn jemqorlyq táýekelderiniń aldyn alý joldary qarastyryldy.
Kezdesýde departament basshysynyń birinshi orynbasary Danııar Smaǵulov keıbir memlekettik organdar áli de bolsa kásipkerge qyzmet kórsetý merzimin sozyp jiberý nemese basqa da túrli negizsiz kedergilerdi oılap tabý sııaqty keleńsizdikterge jol berip otyrǵanyn aıtty.
– Mundaı keleńsizdikterdi biz birlese jumys istegende ǵana joıa alamyz. Ásirese syrtqy saýda salasyndaǵy jemqorlyq táýekelderin boldyrmaýǵa, elimizdiń ekonomıkalyq qaýipsizdigin qamtamasyz etýge kúsh salýymyz kerek, – degen departament basshysynyń orynbasary aýyl sharýashylyǵy salasyn sýbsıdııalaý barysyn taldaý jumystarynyń qorytyndysyn mysal etti.
Máselen, aýyl sharýashylyǵyn sýbsıdııalaý túrinde qoldaýǵa sońǵy 5 jyl ishinde memleket 2 trln teńgeden astam qarjy bólipti. Alaıda osynshama qyrýar qarjynyń maqsatty jumsalýyn baqylaýdyń joqtyǵy men jeń ushynan jalǵasqan sybaılas jemqorlyq táýekelderi memleket qoldaýynyń tıimdiligin edáýir báseńdetip jibergen. Sýbsıdııalardyń bóliný tártibin taldaý nátıjesinde kóptegen olqylyq pen túrli aıla-tásilder arqyly bıýdjet qarjysyn qymqyrýǵa baǵyttalǵan qylmystyq amal-áreketter anyqtalǵan. Olardyń ishinde, tipti aýylsharýashylyq taýarlaryn óndirýshilerdiń ózderi de bar kórinedi. Alaıda Danııar Smaǵulov kásipkerlerdiń kóbi mundaı alaıaqtyq áreketterge bilmestikpen aralasqan deıdi.
Basqosý barysynda aýyl sharýashylyǵyn sýbsıdııalaýdyń aqparattyq júıesiniń álsizdigi jóninde de sóz boldy.
– Sýbsıdııalaý salasyndaǵy aqparattandyrý júıesi jetildirilmegen, sondyqtan demeýqarjy alǵysy keletin kópshilik jalpyǵa ashyq, qoljetimdi bolýǵa tıis aqparattyq bazany durys paıdalana almaı otyr. Bul quzyrly organdardyń ókilderiniń óz qalaýynsha sheshim qabyldaýyna múmkindik berip kelgen. Mysaly, aqparattyq júıede oryn alyp kelgen olqylyqtardyń saldarynan sheneýnikter mal sharýashylyǵy salasyndaǵy málimetterdi burmalap kórsetip otyrǵan. Osylaısha, túliktiń túrin, jasyn ózgertip kórsetip, bir tabyn malǵa birneshe ret sýbsıdııa bólgen, tipti joq maldy sýbsıdııalaǵan jaǵdaılar belgili bolyp otyr. Iаǵnı taldaý-tekserý jumystary barysynda fermada joq, biraq sýbsıdııa bóliný úshin aqparattyq júıede ǵana tirkeýli turǵan mal basy anyqtalyp jatyr. Keıbir júıeler arqyly sýbsıdııa alý paıdalanýshynyń kompıýterge ıkemi bar-joqtyǵy men ınternet sapasyna táýeldi bolyp otyr. Sýbsıdııa qarjysy sanaýly sekýndtardyń ishinde bólinedi, al paıdalanýshy kóp jaǵdaıda zý etip óte shyǵatyn qysqa ýaqyt ishinde qajetti tetikti basyp úlgermeı qalady nemese ınternet qýaty álsiz bolǵandyqtan operasııa aıaqsyz qalady, – dedi D.Smaǵulov.
Spıkerdiń málimetinshe, keıbir sheneýnikter qyzmet alýshylardyń ESQ-sy men jeke derekterin paıdalana otyryp, kásipkerlerge quny asyra kórsetilgen jumys istemeıtin nemese sapasyz qurylǵylar men jabdyqtardy úlesker fırmalar arqyly jetkizip berip otyrǵan. Mundaǵy bir ǵana maqsat – sýbsıdııa arqyly bólingen basy artyq aqshany qaltaǵa basyp qalý. Tipti keıbir jaǵdaılarda jalǵan sharttar jasalyp, sharýashylyqqa jiberilýge tıis jabdyq sol kúıi jetkizilmeı qalǵan.
Basqosý barysynda sóz alǵan Qostanaı oblystyq kásipkerler palatasy dırektorynyń orynbasary Samat Sádýaqasovtyń aıtýynsha, «Atameken» fılıaly 2021 jyly óńirdegi 77 kásipkerdiń shaǵymyn tekserip, nátıjesinde bıznes ókilderiniń 997 mln teńge kólemindegi múliktik quqyn qorǵap qalǵan.
– Bul shaǵymdardyń kóbi salyq oryndarynyń sheshimderi men is-áreketterine, memlekettik satyp alý salasyna, jer máseleleri men bıznes salasyndaǵy daýlarǵa qatysty. Kásipkerlerden kelip túsken shaǵymdardyń bárin memlekettik organdarmen jáne «antıkor» qyzmetimen birlese otyryp tekserdik, – dedi S.Sádýaqasov.
Jıyn sońynda jemqorlyq táýekelderi men sybaılas jemqorlyqqa ákeletin jaǵdaılardyń aldyn alýǵa baǵyttalǵan keshendi sharalardy qamtıtyn qujat ázirleý týraly usynys qoldaý tapty. Sondaı-aq taraptar saladaǵy aqparattyq júıe jetildirilmeı, sýbsıdııa ádil bólinbeıdi degen qorytyndyǵa keldi.
Qostanaı oblysy