Arqa tósindegi bilimniń qara shańyraǵy akademık E.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy ýnıversıteti óziniń baıyrǵy bıigine qaıta kóterilip, oń ózgeristerge toly aýqymdy jobalarǵa belsendi túrde aralasa bastady. Álbette, bul jaǵymdy úderisti jańa basshy – ýnıversıtet rektory Nurlan Dýlatbekovtiń esimimen tyǵyz baılanystyrǵan jón.
Taıaýda atalǵan oqý ornynyń qabyrǵasynda ýnıversıtetishilik grant negizinde júzege asqan úsh jobanyń esebi tyńdalǵan jıyn barysynda joǵarydaǵy sózimizge dálel bolar kóptegen ıgi iske kóz jetti.
Iá, ýnıversıtettiń byltyr qolǵa alǵan iri jobasynyń biri – «Qasymtaný máseleleri» edi. Joba jetekshisi, qazaq ádebıeti kafedrasynyń professory Jansaıa Jarylǵapov málim etkendeı, bir jyldyń ishinde Qasym Amanjolovtyń ádebı murasyn zertteý jáne nasıhattaý boıynsha qyrýar sharýa atqarylǵan. Atap aıtqanda, zertteýshilik top aqyn turǵan birneshe qalada bolyp, muraǵattarda tabandy eńbek etip, Qasymnyń jeke ómiri men shyǵarmashylyǵyna qatysty kóptegen qundy materıaldy jınaqtaǵan. Sonyń nátıjesinde eki tomdyq jınaq pen aqynnyń bıblıografııalyq kórsetkish kitaby ýnıversıtet baspasynan jaryq kórdi. Osy eńbekterdi satý arqyly ýnıversıtettiń jobaǵa dep bólgen 10 mln teńge grantynyń biraz bóligi de qaıtarylǵan eken.
Jalpy, osy joba arqyly Qaraǵandy ýnıversıteti byltyr elimiz boıynsha 110 jyldyq mereıtoıy keńinen atalyp ótken Qasym Amanjolovtyń murasyn taný jáne nasıhattaý isine óziniń qomaqty úlesin qosty.
«1931-1933 jyldary Ortalyq Qazaqstandaǵy asharshylyq: sebepteri men saldary (muraǵattar materıaldary men estelikter boıynsha)» atty ekinshi jobaǵa ýnıversıtet 4 mln teńge grant bólgen eken.
Joba jetekshisi dosent Aınash Mýstoıapova elimizdiń birqatar iri arhıvinen qundy materıaldardyń tirnektep jınalǵanyn aıtyp ótti. Sonymen qatar zertteýshilik top Ortalyq Qazaqstandaǵy asharshylyq týraly kózi tiri kýálarmen suhbattasyp, kóptegen qundy derek tapqan. Bir sózben aıtqanda, atalǵan joba 1920-1930 jyldary Ortalyq Qazaqstanda bolǵan oqıǵalar jáne 1931-1933 jyldardaǵy ashtyqtan tiri qalǵan otbasylardyń tarıhyn jınaqtaý syndy mańyzy zor mindetti tolyqtaı oryndap shyqqan. Osyndaı zor izdenistiń nátıjesinde arhıvtik 90 qujat pen júzge tarta materıaldy qamtyǵan 460 bettik kitap jaryq kórdi.
Ýnıversıtet grant bólgen úshinshi joba «9-synypqa arnalǵan «Adam. Qoǵam. Quqyq» oqýlyǵyn ázirleý» jumysyna zań fakýltetiniń doktoranty Altynaı Shákirova jetekshilik etti. Qazaq jáne orys tilderinde jaryq kórgen oqýlyqta normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń ózgermeli júıesine basa kóńil bólingen. Sonymen qatar eńbek mektep oqýshylaryna arnalǵandyqtan, onda pedagogıkalyq, tájirıbelik jáne zańdyq normalar da eskerilgen.
Budan bólek, atalǵan is-shara barysynda 2022 jylǵy ǵylymı-zertteý jumystaryna arnalǵan ýnıversıtetishilik grant baıqaýynyń jeńimpazdaryna aqshalaı sertıfıkattar tabys etildi. Merzimi 1 aqpannan jyldyń sońyna deıin belgilengen 12 grantqa jalpy somasy 47,1 mln teńgeni quraıtyn qarjy bólingen. Sonymen qatar jas ǵalymdarǵa arnalǵan «Ǵylymdaǵy jańa esim» baıqaýyna 4 mln teńgeniniń alty granty berildi.
Jıyndy qorytyndylaǵan ýnıversıtet basshysy Nurlan Dýlatbekov ult ustazy Ahmet Baıtursynulynyń 150 jyldyq mereıtoıyna oraı bıyl qolǵa alynbaqshy jobalardyń birazyn tanystyryp ótti. Osy oraıda ol Qaraǵandynyń eń kórnekti jerlerine qaıratker tulǵanyń naqyl sózderi jazylǵan 10 bılbord ilinetinin habardar etti.
Al eń basty jańalyq – Maıqudyqtaǵy basty kóshelerdiń birine ult ustazy Ahmet Baıtursynulynyń esimin berý týraly usynys boldy. Rektordyń bul bastamasyn jıynǵa qatysýshylar biraýyzdan qoldady. Endi, bul usynys oblys basshylyǵy men máslıhattar tarapynan maquldansa, onda Qaraǵandydaǵy Álıhan Bókeıhan atyndaǵy aýdannyń negizgi kósheleriniń biri Ahmet Baıtursynulynyń esimin ıelenetin bolady. Munyń ózi bıyl 150 jyldyq mereıtoıy elimiz boıynsha atalyp ótetin ult ustazyna degen tolaıym tartý bolmaq.
QARAǴANDY