Egin sharýashylyǵy damyǵan óńirlerdegi jaıylym tapshylyǵy kópten sheshim tappaı kele jatqany jasyryn emes. Máselen, Qostanaı oblysynyń soltústik aýdandaryndaǵy baı alqaptardyń arasynda mal jaıatyn otty jer taba almaı taryǵyp otyrǵan eldi mekender áli de azaıar emes. Bul aýyldarda turyp jatqan adamdardyń ál-aýqatyn arttyrý úshin eń birinshi kezekte mal órisin keńeıtý kerek ekeni belgili.
Byltyr 26 qańtarda ótken Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda sóılegen sózinde Memleket basshysy bul máselege arnaıy toqtalyp, jaıylymnyń aýyl turǵyndaryna qoljetimdi bolý kerektigin qadap aıtqan edi. Prezıdent jumysty durys uıymdastyrmaı otyrǵan jergilikti ákimdikterdi syn tezine ala otyryp: «Saldarynan, aýyl turǵyndary mal jaıatyn jaıylym tappaı qınalýda. Búginde jaıylymnyń 99 paıyzy sharýa qojalyqtarynyń ıeliginde. Alaıda onyń 36 paıyzynda ǵana mal jaıylady. Qalǵan 46 mıllıon gektar jaıylymdyq jer bos jatyr. Úkimetke Bas prokýratýramen birlesip, osy jyldyń sońyna deıin osyndaı jaıylymdardy qaıtaryp alýdy tapsyramyn», degen edi.
Bıyl 8 aqpandaǵy Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda Memleket basshysy jaıylym máselesine qaıta oralyp, Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń kózboıaýshylyqpen aınalysyp otyrǵanyn synǵa aldy.
– Bos jatqan jerlerdi tezirek qaıtaryp alyp, ony aýyl turǵyndaryna berýdi tapsyrǵan bolatynmyn. Qazir halyq úshin aıryqsha mańyzy bar jumys júrip jatyr. Biraq bul jerde de Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi men ákimdikter kózboıaýshylyqqa jol bergen. Mınıstrlik jaıylymdyq jerdiń tapshylyǵy 6,8 mln gektarǵa nemese 32 paıyzǵa azaıdy dep málimet berip otyr, – degen Prezıdent birqatar óńirde jaıylymdyq jerdiń tapshylyǵy áli de azaımaǵanyn, ásirese Aqmola, Atyraý jáne Qostanaı oblystarynda aýyl turǵyndaryna malyn fermerlerdiń jerine jaıýǵa ruqsat beriledi degen jalǵan memorandým jasalǵanyn, shyn máninde jaıylym tapshylyǵy qaǵaz betinde ǵana azaıǵanyn aıta kelip, Úkimet pen jergilikti atqarýshy organdarǵa máseleni túbegeıli sheshýdi qatań tapsyrǵan bolatyn.
Prezıdent tapsyrmasyna sáıkes, 21 aqpanda Qostanaı oblysy ákimdiginde jaıylym jerlerdiń tapshylyǵyn azaıtý máselesi talqylandy. Alqaly jıynda baıandama jasaǵan oblystyq aýyl sharýashylyǵy jáne jer qatynastary basqarmasynyń basshysy Tımýr Beısembaevtyń aıtýynsha, búginde óńir turǵyndarynyń qolynda 335 myńnan astam mal basy bar.
– Aýyldyq eldi mekenderde mal jaıýǵa arnalǵan 1 mln 294 myń gektar jaıylymdyq jer bar. Al búginde turǵyndardyń qolyndaǵy maldy jaıýǵa 2 mln 181 myń gektar jer kerek. Iаǵnı 887 myń gektar jaıylym jetpeıdi, – dedi T.Beısembaev.
О́tken jyly aýyldyq eldi mekenderdegi jaıylym tapshylyǵyn azaıtýǵa baǵyttalǵan birqatar is-shara atqarylypty. Máselen, ońtústik aýdandardaǵy jaıylym tapshylyǵy 331,7 myń gektarǵa tómendegen. Sondaı-aq aýyldyq okrýgterdiń ákimdikteri men jeke sharýashylyqtardyń arasynda mal óristeıtin jaıylymdyq jerlerdi aýyl halqyna óteýsiz berý týraly memorandýmdar men kelisimsharttar jasalyp, nátıjesinde, oblystaǵy jaıylym tapshylyǵy 200 myń gektarǵa deıin azaıǵan.
– Munyń syrtynda, ormandy alqaptardaǵy 47,3 myń gektar jaıylymdyq jáne shabyndyq jerlerde jekeniń maly jaıylady. Eldi mekenderdiń mańaıyndaǵy jaıylymdar irgeles jatqan qosalqy jerler esebinen 9,1 myń gektarǵa ulǵaıtyldy. Osyndaı is-sharalardyń esebinen oblysta 587 myń ga alqaptaǵy jaıylym tapshylyǵy 300 myń gektarǵa deıin tómendedi, – dedi basqarma basshysy.
Sonymen qatar oblystaǵy birqatar aýdan men Arqalyq qalasynyń ákimdigi memleket qoryndaǵy jer telimderin rezervte qaldyrýdy josparlap otyr. Aýyl sharýashylyǵy basqarmasy basshysynyń aıtýynsha, mundaı sharalar jaıylym tapshylyǵyn azaıtýǵa múmkindik beredi. Memleket jerin rezervke qaldyrý arqyly oblystaǵy jaıylym kólemin 320 myń gektarǵa deıin ulǵaıtýǵa bolady eken.
Jıyn sońynda aımaq basshysy Arhımed Muhambetov 15 sáýirge deıin jaıylymdardy basqarý jáne olardy paıdalaný jónindegi ekijyldyq jospar ázirleýdi tapsyrdy.
Jaıylym kólemin ulǵaıtý máselesin baıandaǵanda aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń basshysy kóbine onsyz da jaıylymy mol, astyǵy az ońtústik aýdandardy mysal etip otyrdy. Al jaıylym tapshylyǵy ýshyǵyp turǵan soltústik aýdandarda máseleni sheshýge baǵyttalǵan qandaı naqty is-sharalar atqarylyp jatqanyn ashyp aıtpady. Sondyqtan aldaǵy alqaly jıyndarda egin jaqsy shyǵatyn Altynsarın, Sarykól, Uzynkól, Fedorov, Beıimbet Maılın, Qostanaı aýdandarynda jaıylymǵa qoly jetpeı otyrǵan malsaq jurttyń muńy da eskerilip qalar degen úmit bar.
Qostanaı oblysy