О́ńir kóktemge daıyn ba?

Áleýmettik jeli betinde Batys Qazaqstan oblysynda jol azabyn tartqan jolaýshy­lar týraly túrli beınejazba sharlap júr. Shynynda da kóktem men kúzde mı bat­paqqa aınalǵan jol boıynda myńdaǵan batysqazaqstandyq japa shegedi. О́ıtkeni óńirdegi oblystyq jáne aýdandyq mańyzy bar 5 082,7 km avtojoldyń nebári 34 paıyzy ǵana jaqsy jáne qanaǵattanarlyq jaǵdaıda. Resmı málimetke qaraǵanda oblystaǵy 3349,5 shaqyrym jol qanaǵattanarlyqsyz. Iаǵnı asfalty joq, topyraq jol degen sóz. Bul – res­pýblıka boıynsha eń tómen kórsetkishtiń biri.

Aqpan aıynyń 24-i kúni Jańaqala men Bókeı ordasy aýdandary arasyndaǵy joldyń 157 jáne 227 shaqyrymdary tusynda erigen qar sýynyń deńgeıi kóterilip, jol ústimen joldyń ekinshi jaǵyna aǵa bastaǵan. Tek qana topyraqtan úıip jasalǵan greıder joldy aǵyn sý múldem shaıyp ketýi múmkin edi. Jol betinde tereńdigi 20 sm jetetin kóldeneń jyra paıda boldy. Tótenshelikter jol qozǵalysyn toqtatyp, qaýiptiń aldyn aldy. Jergilikti ákimdikter men «Jolaýshy jol» JShS mekemesiniń qyzmetkerleri – 30 adam, 6 tehnıka jumylyp, qapshyqqa qum toltyryp, sýdyń aldyn bógedi. Qazir sý aǵynyn toqtaǵan, qaýipti tusqa kezekshilik qoıylǵan.

Osyǵan uqsas oqıǵa Qaztalov – Jánibek respýblıkalyq jolynyń 25-28 shaqyrymdary tusynda da bola jazdapty. Erigen qar sýy jol boıyna jınalyp, lyqsyp, qozǵalysqa qaýip tóndirgen. Qaztalov aýdandyq tótenshe jaǵdaı, turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq bólimderi basshylary oqıǵa ornyna baryp, jaǵdaıdy kózimen kórgen. Osy jol boıynda qurylys jumystaryn júrgizip jatqan merdiger kompanııaǵa erigen sýdyń dalaǵa ketýine kedergi jasaǵan topyraq úıindisin joıý jóninde tapsyrma berilgen.

Kóktemgi sý tasqyny kezeńinde oblys joldarynda erigen qar sýynyń joldy basyp ketetin oqıǵalary jyl saıyn qaıtalanatynyn Batys Qazaqstan oblysy Tótenshe jaǵdaılar departamentiniń bastyǵy Ernur О́tegenovtiń ózi moıyndaıdy.

– Oblystyń avtomobıl joldarynyń jelisi – 6 176,1 shaqyrym. Munyń 1 414 kılometri – respýblıkalyq mańyzy bar jol, 1620 km – oblystyq mańyzy bar, al 3 142,1 km – aýdandyq mańyzy bar joldar. Erigen qar sýy osy joldardy búldirmeı ótip ketýi úshin 1 533 sý ótkizý qubyry ornatylǵan. Bul qubyrdyń 446-sy – respýblıkalyq mańyzy bar joldarda, oblystyq joldarda – 491, aýdandyq joldarda 596 qubyr ornatylǵan. Jalpy, oblys aýmaǵynda sý tasqyny qaýpi bar 59 bólik bar. Qazirgi tańda ol jerlerge jaýapty laýazymdy tulǵalar, ınjenerlik tehnıka jáne materıaldyq resýrs­tar bekitildi. Jaǵdaıǵa turaqty monıtorıng júrgizilip, barlyq sý tasqyny qaýpi bar aımaq erekshe baqylaýǵa alyndy, – deıdi E.О́tegenov.

Departament bastyǵynyń aıtýynsha, óńirde 2022 jylǵy sý tasqyny kezeńin apatsyz ótkizýge baǵyttalǵan is-sharalar kesheni júzege asyrylýda. Aldyn ala jasalǵan josparǵa sáıkes, eldi mekenderden qar shyǵarý jumysy qarqyndy júrgizilýde. Qazirgi tańda 845 myń tekshe metrden asa qar aýlaqqa shyǵarylypty. Jumys jalǵasýda.

«Biz osy maýsymǵa qajetti 249 tonna janar-jaǵarmaı, 101 myń dana qapshyq, 26 myń tonna ınertti materıaldar qoryn daıyndap qoıdyq», deıdi Ernur Saparuly.

О́ńirdegi negizgi ózender bastaýyn Reseı aýmaǵynan alady. Sondyqtan tasqyn sýlardyń ótýi boıynsha Reseıdiń shekaralas oblystarymen turaqty negizde boljamdyq jáne jedel aqparatpen almasý jolǵa qoıylǵan.

Osy kóktemde bolýy yqtımal tótenshe jaǵ­daılardyń aldyn alý, joıý úshin barlyǵy 2 381 adam, 732 tehnıka, 41 júzý quraly jáne 277 motopompa daıyndalǵan. Olardyń maýsymǵa daıyndyǵy óńirde ótip jatqan «Kóktem-2022» respýblıkalyq komandalyq-shtabtyq oqý-jattyǵý barysynda tekserilip jatyr.

О́ńirde «2021-2023 jyldarǵa arnalǵan sý tasqynyna qarsy is-sharalar Jol kartasy» jáne «2022 jylǵy sý tasqyny kezeńine daıyndyq boıynsha 2021 jylǵy jazǵy-kúzgi kezeńdegi ınjenerlik jumystar jospary» qabyldanǵanyn joǵaryda aıtqanbyz.

Bul jol kartasynda 23 is-shara kózdelgen. Onyń ishinde turǵyn úı jáne óndiristik nysandardy sý qorǵaý aımaqtary men beldeýlerinen tys jerge kóshirý jónindegi jumystar, sý qorǵaý aımaqtary men beldeýlerin aıqyndaýǵa arnalǵan jobalar bar. Mysaly, Jaıyq, Shaǵan, Derkól, Qaraózen, Saryózen, Shyńǵyrlaý ózenderinde, Saryshyǵanaq jáne Aıdarhan sý qoımalarynda 20 587 turǵyn úı men qurylystar ornalasqan sý qorǵaý aımaqtary men beldeýleri aıqyndalǵan. 2022-2023 jyldary aıaqtaý josparlanǵan 3 joba merziminen buryn bitipti. Mysaly, Jalpaqtal aýylynda Qaraózendegi bógetti nyǵaıtý, Qaraózen aýylyndaǵy bógetti nyǵaıtý, Jánibek aýdany Jasqaırat aýylynyń avtojolyn kúrdeli jóndeý isi jospardan buryn aıaqtalǵan.

Qazirgi tańda respýblıkalyq bıýdjet esebinen Bórli aýdany Jarsýat aýylyndaǵy jaǵalaýdy nyǵaıtý jumystary jáne Aqjaıyq aýdany Chapaev aýylyndaǵy Jaıyq ózeni jaǵalaýynyń qurylysy júrgizilip jatyr eken.

E.О́tegenov áli sheshilmeı turǵan túıindi máselelerdiń de bar ekenin jasyrǵan joq. Mysaly, Terekti aýdanyndaǵy Ashy ózeni sý qoımasyn kúrdeli jóndeýge, Bórli aýdanynyń Qyzyltal aýylyndaǵy qorǵanys bógetiniń qu­rylysyna jáne Terekti aýdanynyń «Poıma-Novopavlovka» aýdandyq mańyzy bar avtojolynda sý ótkizý qubyrlarynyń ornalasýyn óz­gertý úshin jergilikti bıýdjetten qosymsha qar­jy qarastyrylyp jatyr eken. Mundaǵy alǵash­qy joba memlekettik saraptamany talap etedi.

Sondaı-aq óńirde 9 is-sharany jobalaýǵa da qarjy qajet. Olar – Terekti aýdany Podstepnoe aýylynda sý ótkizý arnalaryn salý, Terekti aýdany «Poıma-Novopavlovka» aýdandyq mańyzy bar avtojolynda sý ótkizý qubyrlarynyń ornalasýyn ózgertý, Oral qalasy Vetelka aýylyndaǵy Vetelka toǵanyn kúrdeli jóndeý, Terekti aýdany Pokatılovka aýylyndaǵy Barbastaý ózenindegi sý qoımasyn kúrdeli jóndeý, Terekti aýdany Jańa О́mir aýylyndaǵy Barbastaý ózenindegi sý qoımasyn kúrdeli jóndeý, Bókeı ordasy aýdany Muratsaı aýylyndaǵy Muratsaı sý qoımasyn kúrdeli jóndeý, Tasqala aýdany Tasqala aýylyndaǵy Derkól ózeniniń arnasyn túzetý jáne tazartý, Báıterek aýdany Chırovo aýylyndaǵy Malaıa bykovka ózenindegi qoldanystaǵy bógetti nyǵaıtý, Báıterek aýdany Pavlov aýylyndaǵy Krýtenkaıa ózenindegi qoldanystaǵy bógetti nyǵaıtý.

– Jalpy, baǵdarlamalyq qujattar sheńbe­rinde kóktemgi sý tasqynynyń aldyn alý maqsatynda 31 is-shara oryndaldy. 24 eldi mekende jalpy uzyndyǵy 16,170 km qorǵanys bógetteri ornatylyp, nyǵaıtý jumystary júrgizildi. 4 eldi mekenniń 17 kóshesinde jalpy uzyndyǵy 8,725 km sý burý arnalaryn ornattyq. Taǵy bir eldi mekende uzyndyǵy 17 m jáne dıametri 320 mm sý ótkizý qubyry ornatyldy. Sondaı-aq avtojoldardyń 2 bóliginde jol tósemin nyǵaıtý jáne sý ótkizý qabiletin arttyrý jumysy júrgizildi. Báıterek aýdanynyń Hamıno, Sulýkól, Chırovo aýyl­darynda, Tasqala aýdany ortalyǵynda ınjenerlik-qorǵaý is-sharalaryn júrgizý úshin arnaıy tehnıka qoldanyldy, – deıdi Batys Qazaqstan oblysy TJD bastyǵy E.О́tegenov.

Departament mamandary bıylǵy kóktemde oblys turǵyndary sý tasqynynan zardap shekpeýi úshin baryn salýda.

Batys Qazaqstan oblysy