Halyqaralyq áıelder merekesi aıasynda «Báıterek» UBH» AQ enshiles uıymy – «Damý» kásipkerlikti damytý qory» AQ áıelder kásipkerligine qatysty negizgi sandardy eksheledi. «Damý» qorynyń shaǵyn jáne orta bızneske kórsetken qoldaýynyń 46%-y – áıelder kásipkerliginiń enshisinde.
«Damý» qory arqyly qoldaýǵa ıe bolǵan mıkro, shaǵyn jáne orta bıznestegi kásipker áıelderdiń ortasha statıstıkalyq portreti mynadaı: Onyń jasy 39-40-ta, JK ashqan, kóbinese saýda salasynda kemi 10 shaqty adamdy jumyspen qamtyp otyr. Ár ekinshi kásipker áıel memlekettik qoldaýdy ınvestısııa úshin paıdalanady.
«Damý» qory qoldaý kórsetken barlyq jobanyń ishinde 72,3 myń joba nemese 46%-dan astamy – áıelderdiń ıdeıasymen júzege asqan. Bıznestegi arýlarǵa kórsetilgen memlekettik qoldaýdyń jalpy somasy 1,26 mlrd teńgeni quraıdy. «Damý» qory kásipkerlikti qoldaıtyn ulttyq damý ınstıtýty retinde genderlik aspektige kóp kóńil bóledi jáne áıelderdiń bastamalaryn qoldap otyrady», deıdi «Damý» kásipkerlikti damytý qory» AQ basqarma tóraıymy Gaýhar Býrıbaeva.
«Damý» qory negizgi úsh qural arqyly qoldaý kórsetedi. Olar: ekinshi deńgeıli bankter arqyly jeńildikpen nesıe berý, syıaqy mólsherlemesiniń bir bóligin sýbsıdııalaý jáne mıkro, shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileriniń nesıe/mıkronesıeleri boıynsha ishinara kepildik berý. Osy quraldardyń ishinde jeńildikpen nesıeleýge áıel kásipkerlerden suranys kóp. Jalpy nesıe alǵandardyń 58%-y nemese aqshalaı 322 mlrd teńge osy názik jandardyń úlesinde. Áıelder kásipkerligine memlekettik qoldaýdyń basym bóligi Eýropa qaıta qurý jáne damý bankiniń «Bıznestegi arýlar» baǵdarlamasy, sondaı-aq Azııa damý bankinen tartylǵan nesıe jelileri arqyly júzege asyryldy.
Syıaqy mólsherlemesin sýbsıdııalaý sııaqty qural boıynsha jobalar arasynda áıelder kásipkerliginiń úlesi 39%-dy qurasa, bul – 16,7 myń joba. Aqshalaı alǵanda memlekettik qoldaý kólemi 1,13 mlrd teńgege jetti.
Aqtóbe oblysynda paıyzdyq mólsherlemeniń bir bóligin sýbsıdııalaý sııaqty qural arqyly 2021 jyly memleket qoldaý kórsetken jobalardyń biri – un jáne nan-toqash ónimderin muzdatyp satý óndirisi.
Shugar.kz JShS basshysy Tatıana Aleksandrova aýqymdy marketıngtik zertteý júrgizip, eki jyl boıy Eýropa men Reseıdegi tamaq ónerkásibi óndirýshileriniń kórmelerine qatysqan. Osylaısha, ol Qazaqstanda áli eshkim qolǵa ala qoımaǵan bıznes túrin tapty. Kásipkerdiń aıtýynsha, onyń bıznesi óte ózekti. Qazir jurttyń bári jumysta, úı sharýasyna kúsh te, ýaqyt ta qalmaıdy. Onyń ónimderin peshke 15 mınýtqa sala qoısa bolǵany. Jańa pisken hosh ıisti nan, krýassan, et nemese tátti salyndysy bar bórekter daıyn.
«Damý» qory kepildik berý sııaqty qural boıynsha 12,6 myń jobaǵa nemese jalpy kepildik alýshylar sanynyń 38%-yna qoldaý kórsetti. Osy baǵyttaǵy memlekettik qoldaý kólemin aqshalaı alsaq – nesıe somasy mlrd teńge bolady. Al berilgen kepildik mólsheri 102 mlrd teńgeni quraıdy.
Qazaqstandaǵy Montessorı jelisindegi balabaqshalar men mektepterdiń bas dırektory jáne quryltaıshysy Regına Karıbaeva bıznestiń qazirgi álem tartysynda qalaı tótep bere alatynyn jáne turaqty damýǵa arýlardyń qalaı úles qosa alatynyn óz isimen kórsetken jan.
«Memlekettik qoldaýdyń nátıjesinde bizdiń balabaqshalarymyz men mektepterimiz balalardyń damýyna eń jaqsy jaǵdaı jasaı alady», dep esepteıdi Regına Karıbaeva.
Elimizde mıkro, shaǵyn jáne orta kásipkerlik sýbektileri ıeleriniń jalpy sanynyń 43%-yn arýlar quraıdy. Olardyń basym bóligi bilim berý, jyljymaıtyn múlik, tamaqtandyrý, saýda jáne densaýlyq saqtaý salasynda bıznesterin dóńgeletip otyr. Iаǵnı eń aldymen, áıelder óz otbasy men jaqyndary úshin jaıly jaǵdaı jasap, ómirin jaqsartqysy keletin salalarda bıznes ashýǵa beıim.
ALMATY