«Ustanymym – yntymaqtyń uıytqysy bolý»

Qazaqstan halqy Assambleıasynyń múshesi, Almaty oblystyq uıǵyr etnomádenı birlestiginiń tóraıymy Ásııa AHMETOVA: «USTANYMYM – YNTYMAQTYŃ UIYTQYSY BOLÝ»

Tatýlyqtyń tiregine aınalǵan tulǵalar qashanda qarapaıymdylyǵynan tanbaıdy. Jetisý jerinde dostyq pen yntymaqtyń uıytqysy bolyp, osy óńirde tynyshtyq pen birlikke bastap júrgen jandar barshylyq. Solardyń biri – el birligin ulyqtaǵan Qazaqstan halqy Assambleıasynyń múshesi, Almaty oblystyq uıǵyr etnomádenı birlestiginiń tóraıymy Ásııa AHMETOVAMEN áńgimelesken edik. – Ásııa Tursynqyzy, shyǵys halyqtarynyń uly meıramy – áz Naýryzǵa ilese ulylaryn ulyqtaǵan, tarıhyn talaıǵa tańǵaldyra tanystyrǵan, salt-dástúri men ádet-ǵurpyn saqtaýǵa negiz qalaǵan Qazaqstan halqy Assambleıasynyń kezekti sessııasyna jer-jerde úlken daıyndyq júrýde. Bul sharadan sizder de shet qalmassyzdar? – Álbette, qazaq – ásili qashanda eldik pen birlikti táýelsizdiktiń temirqazyǵyna aınaldyra bilgen halyq. Sonysymen de shoqtyǵy bıik. Jalpy, «Bizdiń ortaq Otanymyz – Qazaqstannyń qazirgideı qaryshtap damyp otyrǵany – elimizdi mekendeýshi barlyq etnostardyń yntymaǵy men birliginiń arqasy. Táýelsizdigimizdi tuǵyrly etetin de, elimizdi jańa belesterge shyǵaratyn da bizdiń osy qoǵamdyq tatýlyǵymyz. Birliksiz el tozady, birlikti el ozady deıtin danalyqtyń shyndyǵyna búginde bárimizdiń kózimiz jetip otyr», dep Elbasy Nursultan Nazarbaev naqtylap bergeni málim. Sol ulaǵatty sózdiń jarqyn dáleli búginde memleketimizde ulttar dostyǵy berik saqtalyp otyr. Iá, shynymen de, bul – dos qýa­nyp, dushpan kúıinetin bizdiń eń zor jetistigimiz. Tek birlik bar jerde ǵana tolaıym jetistik pen kóńil qýantar tirshilik bary eteneden belgili. Elbasynyń Qazaqstan halqyna dástúrli Joldaýy ár azamattyń jeke jaýapkershiligin – óziniń aldyndaǵy, ujym aldyndaǵy, jumystaǵy, jaýap­kershiligin arttyrady dep qabyldasaq, ol, birinshi kezekte, egemen elimizdiń aldyndaǵy jaýapkershiligi dep túsiný kerek. Táýelsizdigimizdiń tuǵyrly bolýyna ár azamat óz úlesin qosýy úshin eń birinshi eljandylyq bolýy kerek. Tek elin shyn júregimen ulyqtaıtyn erler ǵana naǵyz patrıotpyn deı alady. – Elimizdegi til máselesi týraly ne aıtasyz? – Qoǵamdaǵy ultaralyq kelisim men tatýlyqqa yqpal etetin negizgi faktorlardyń biri – til jaǵdaıy. Kez kelgen halyqtyń ana tili salt-dástúrin, ádet-ǵurpyn, ádebıeti men mádenıetin saqtaýynyń negizi bolyp tabylady. Soǵan sáıkes, bizdiń elimizde til saıasatyna memleket tarapynan erekshe kóńil bólinip otyr. Til saıasaty Qazaqstandaǵy ult saıasatynyń mańyzdy tarmaqtarynyń biri bolyp tabylady. Qazaqstan Respýblıkasynyń búgingi tańda júrgizip otyrǵan til saıa­saty eń aldymen eldiń áleýmettik-saıası turaqtylyǵyna, qoǵamdaǵy etnosaralyq kelisimdi nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan. – Adam quqyǵy qalaı qorǵalýda? – Qoǵamdy demokratııalandyrýdy odan ári tereńdetý, quqyqtyq memleket pen azamattyq qoǵam qalyptastyrýdyń basty problemalaryn sheshý – kezek kúttirmeıtin máselelerdiń biri. Osy jaǵdaılardyń barlyǵynda da, eń aldymen, Qazaqstan halqynyń birtutastyǵynyń saqtalýy, ár ulttyń óziniń jeke múddelerimen qatar jalpyulttyq, memlekettik múddelerdi de esten shyǵarmaýy qajet. Eldegi ultaralyq kelisim men jarastyq máselelerine úlken yqpalyn tıgizip kele jatqan uıymdarynyń biri Qazaqstan halqy Assambleıasy bolyp tabylady. Egemendik alǵan jyldardan beri qyzmet atqaryp kele jatqan osy qoǵamdyq ınstıtýt halyqtar men ulttardyń birtutastyǵyn saqtaýdy qamtamasyz etýdegi basty mindetterdi tıimdi túrde sheship keledi. Almaty oblystyq Qazaqstan halqy Assambleıasy qashanda jańalyqtyń jarshysy bolyp keledi. Sonyń biri – analar ortalyǵynyń ashylyp, otbasylyq tárbıeni qolǵa alyp, qoǵamnyń bar­lyq salalaryn bolashaq urpaq tár­bıesine jumyldyrǵany. Ekinshi másele – kadrlardy daıyndaý. Bilikti de bilgir maman kóptegen máselelerdiń túıinin sheshedi dep qabyldasaq, bizdiń Assambleıa memlekettik qyzmetke daıar­laý úshin arnaıy kýrs ashyp, ár etnos ókiliniń jastaryn memlekettik qyzmetke daıyndaýdy qolǵa aldy. Memlekettik qyzmet basqarmasymen birlesip semınarlar ótkizip, túsinikteme jumystary júrgizilip, jastardyń óz kúshine, bilimine senýine yqpal etip  qana qoımaı, eń bastysy, Ata Zańymyzdyń bizdiń elde buzylmaı joǵary deńgeıde oryndalatynynyń dáleli bolyp otyr. Ár adam bilimdi, bilikti bolsa, jumys olardyń ózin izdeıtinin ómirdiń ózi rastaýda. Qazaqstan – jańa saıası jáne áleý­­mettik-ekonomıkalyq qurylymy qalyp­tasqan, dúnıejúzi moıyndaǵan Táýel­siz memleket. Asa joǵary rýhanııat pen oı-óris úılesim tapqan qazaq­standyqtardyń kúsh-qaıraty qoǵam ómirin batyl da túbegeıli qaıta qurýda sheshýshi faktor bolyp tabylady. – Búgingi qoǵamdaǵy mańyzdy másele ne? – Táýelsizdik jolyn tańdaǵan Qazaqstan úshin sol táýelsizdik pen egemendiktiń, bostandyq pen eriktiliktiń negizderin qalaı otyryp, ony odan ári saqtap qalý ómirlik mańyzdy másele bolyp sanalady. Barlyq ulttar men ulystardy bir jerde toǵystyrǵan ortaq tarıhı taǵdyr olardyń ortaq murattary men qundylyqtarynyń qalyptasýyna da sebepshi bolady. Bizdiń elimizdiń júrgizip otyrǵan ult saıasaty óziniń baǵyt-baǵdary boıynsha demokratııalyq jáne kelisim men jasampazdyq sıpatymen erekshelenip keledi. Dúnıejúzilik ozyq tehnologııa men ıntellektige súıengen saıası-ekonomıkalyq jáne áleýmettik qurylys qazaq halqymen birge barlyq qazaqstandyqtardy órkenıetti ómirge jetkizetindigi sózsiz. Aldaǵy ótetin Qazaqstan halqy Assam­bleıasynyń kezekti sessııasy onyń árbir múshesine jaýapkershilik júk­­teıdi. Ol – elińniń aldyndaǵy aza­mat­­tyq paryzyńdy abyroımen atqarý.  – Áńgimeńizge rahmet. Áńgimelesken Nurbol ÁLDIBAEV, «Egemen Qazaqstan». Almaty oblysy.