Aqıqatynda, adam jandy kartınaǵa, jaqsy óleńge, táýir shyǵarmaǵa hám sulýlyqqa tańǵalady. Kórkem dúnıeni tańǵala tamashalap, qyzyǵý, baǵalaý – zańdylyq. Shyn ónerge tamsaný da talǵamǵa baılanysty, árıne. Adamnyń oıyn da, kózqarasyn da, qaǵıdasyn da talǵam ózgertse kerek. Iаǵnı jan qalaýy, ishki syn – talǵam deńgeıi sizdiń ómir súrýińizge de yqpal etedi. Sondyqtan da talǵam árqashan bıik, kirpııaz... Tipti adamnyń adamnan artyqshylyǵy da sol talǵam deńgeıine baılanysty deımiz. Ol «keshki asqa balyq jeımin» degen sózben ǵana ólshenbeıdi: talǵam odan da úlken, odan da tereń keńistiktegi uǵym. Alaıda ýaqyt óte kele jaqsyǵa tańǵalýdyń jóni men josyǵy da ózgeredi eken. Ol da talǵamnan.
Bizdiń ómirimiz – osy qoǵam, osy ýaqyt. Bizdiń oı-sanamyz, kózqarasymyz aınalamyzda bolyp jatqan oqıǵalarǵa qaraı damıdy. Máselen, qazaq ádebıetiniń keshegi dáýirinde talantty aqyn-jazýshylar da, saýatty, talǵampaz oqyrmandar da kóp boldy. Tipti keı oqyrmannyń deńgeıi avtormen shamalas kelipti dep jatady. Hám ol kezdegi tańǵalys ta bólek: sheberdiń sheberin ǵana moıyndaǵan, jaqsynyń jaqsysyna ǵana tańǵalǵan. Qarapaıym oqyrmanyńyz anaý-mynaý jazarmandy mensinbeıdi. Kórkem dúnıege qyzyǵýdyń klassıkalyq úlgisi degen osy bolar, sirá.
Al qazir keıde adamdardyń tańǵalatyn dúnıesine qarap tańǵalasyń (aıta keteıik, bul – ótkendi ańsaý sındromy emes). Halyq sheneýnik, depýtattar qazaqsha sóılese, qarap otyryp qýanady. Al ózge ult ókili qazaq tilinde biraýyz sóz aıtsa, tipti rıza bolady. Kez kelgen memlekettiń azamaty sol tilde sóılese, ol qalypty jaǵdaı emes pe? Oǵan nege tańǵalamyz? О́z elińde óz ultyń óz tilińde sóılegenine ishiń jylý – qorashsynýdyń qaı deńgeıi?..
Odan bólek adamdardyń gazet-jýrnal, ıakı kitap oqýy da búginde tańǵalatyn qubylysqa aınalǵan. Keıde ol tańǵalystyń sońy «gazet áli shyǵa ma? Ony bireý oqı ma?» degen suraqtarǵa jalǵasady. О́zi sııaqty kitap, gazet oqymaıtyn jurttyń kóp ekenin biletin ol adam oqý, jazý, syzý degen mamandyqqa da úlken qyzyǵýshylyqpen qaraıdy. Betpe-bet kelse, «ne jazasyńdar sonda?» dep tótesinen qoıa salady.
Qoǵamdaǵy jazý-syzýdan tym alys adamdardyń deni osyndaı kózqarasta ekenine búginde etimiz úırengendeı. Hám qarapaıym halyqtyń mundaı deńgeısiz tańǵalysyna qazir tańǵalmaıtyn da boldyq. Bálkı, bul tańǵalystyń bir sebebi ǵalamtor (biraq oǵan ılaný qıyn), bálkı bilimsizdik, «joǵalǵan oqyrman», jazylmaǵan klassıka, ıdeologııa, turmys...
Al siz ákim qazaqsha sóılese qýanasyz ba? Orys qazaqsha jol surasa she? Eń bastysy, osy kúni gazet shyǵatynyn bilesiz ǵoı?..