Men – ónertapqyshpyn. Ǵylymnyń ár salasyna qatysty 25 jańalyq ashtym. Jańalyqtaryma patent alǵanmyn. Solardyń 7-eýi órtke qarsy baǵyttalǵan. Eger de osy jańalyqtardy iske asyrsaq, kóptegen adamnyń ómirin, baǵaly da qundy zattardy, mal-múlikti aman alyp qalýǵa múmkindik týar edi.
О́ıtkeni men osy jańalyqtardyń paıdasyn tekserý úshin 2014 jyly órt mashınasynyń quraldaryn jáne órtti býmen óshirý tásilin synaqtan ótkizdim.
Onyń qalaı ótkeni týraly beınefılmdi jáne synaqqa qatynasqan kisilerdiń jazǵan aktisin Facebook jelisinen, Marat Aıýbaev degen paraqshadan, «Fılm o pojare» degen beınejazbadan kórýge jáne oqýǵa bolady.
О́rt mashınasy (patent №28801) ónertabys salasyndaǵy Respýblıkalyq «Shapaǵat-2015» baıqaýynda Jeńis dıplomymen marapattaldy. Dıplomǵa úsh mınıstr qol qoıyp, mórin basqan. Al Ádilet mınıstri Alǵyshat bergen.
2019 jyly «Janarmaı qoımalarynda órtti boldyrmaıtyn» jańalyqtyń (patent №2272) synaǵyn jasadym. Bul jańalyq janarmaı qoımalarynda órtti múldem derlik boldyrmaıdy. Eger bir sebepterden órt shyǵyp jatsa, ol avtomatty túrde 2-3 mınýtta sóndiriledi. Esh adam zaqymdanbaıdy, shyǵyn da bolmaıdy.
Osy jańalyqtardy iske asyrsaq, toqtap turǵan zaýyttarymyz jumys istep, myńdaǵan adam jumyspen qamtamasyz etiledi. О́rt sóndirý tehnıkalaryn basqa memleketter bizden satyp alyp, el bıýdjetine mıllıardtaǵan qarjy túsedi. Jańalyqtarymyzdy basqa memleketter de paıdalanyp, talaı oqys oqıǵalardyń aldy alynady.
Osy jerde aıtpaǵym, men osy jańalyqtarymdy 10 jyldan astam ýaqyt iske asyra almaı kelemin. Sol aralyqta meniń barmaǵan jerim, ashpaǵan esigim qalmady. Solardyń biri – Tótenshe jaǵdaılar mınıstrligi. Jańalyqtarym qansha paıdaly bolsa da ondaǵylar qoldaýdyń ornyna kedergi keltirýden tanǵan emes. Sondyqtan el múddesi úshin ǵalymdarmen, mamandarmen bas qosyp, bir sheshimge kelgen durys bolar edi. Osy hatymdy redaksııaǵa sol úshin jazyp otyrmyn.
Marat AIýBAEV,
ónertapqysh
TARAZ