Taıaýda Soltústik Koreıa eń úlken qurlyqaralyq ballıstıkalyq zymyranyn ushyrdy. Bul týraly Japonııa men Ońtústik Koreıanyń áskerı sheneýnikteri habarlady. Atalǵan elder basshylyǵynyń pikirinshe, bul keıingi jyldarda jasalǵan arandatýshylyq áreketterdiń biri.
Ońtústik Koreıanyń birlesken shtaby beısenbide Soltústik Koreıadan «belgisiz snarıadtyń» ushyrylǵanyn anyqtaǵan. Seýl tarapy ony uzaq qashyqtyqqa ushatyn zymyran dep eseptep otyr. Yonhap aqparattyq agenttiginiń habarlaýynsha, ol joǵary traektorııaǵa atylǵan qurlyqaralyq ballıstıkalyq zymyran bolýy múmkin.
Eger bul málimet rastalsa, KHDR-nyń 2017 jyldan keıin úlken kólemde jasaǵan synaǵy bolmaq. Demek AQSh-tyń kez kelgen jerine ıadrolyq oqtumsyqtardy jetkizýge qabiletti qarý jasaýda aıtarlyqtaı jetistikke jetken. Japonııanyń premer-mınıstri Fýmıo Kıshıda KHDR-nyń bul áreketin aıyptady. Japonııanyń memlekettik qorǵanys mınıstri Makoto Onıkı zymyran qurlyqaralyq ballıstıkalyq zymyrannyń jańa túri bolýy múmkin ekenin alǵa tartady.
M.Onıkıdiń aıtýynsha, zymyran Japonııanyń soltústiktegi basty araly – Hokkaıdodaǵy Oshıma túbeginen batysqa qaraı shamamen 150 shaqyrym jerde, jergilikti ýaqyt boıynsha 15:35-te qulaǵan. Zymyran Japonııanyń erekshe ekonomıkalyq aımaǵyna jetkenge deıin shamamen bir saǵat boıy ushqan. Ondaǵy ushaqtar men kemelerge zaqym kelgeni týraly aqparat joq.
«Álem Reseıdiń Ýkraınaǵa basyp kirýine bas qatyryp jatqanda Soltústik Koreıa halyqaralyq qoǵamdastyqqa qarsy arandatýshylyq áreketke bardy. Bul arandatý áreket, muny múldem keshirýge kelmeıdi», dedi M.Onıkı.
Sarapshylardyń paıymdaýynsha, Soltústik Koreıanyń bıyl buryn-sońdy bolmaǵan deńgeıde zymyran synaqtaryn jıi ótkizýi Kım Chen Ynnyń KHDR-ny ıadrolyq derjavaǵa aınaldyrýǵa bel baılaǵanynyń aıqyn belgisi. Osylaısha, keleshekte AQSh-pen ıadrolyq kelissózder kezinde óz pozısııasyn saqtap qalýǵa múmkindik beredi dep esepteıdi. «Ekonomıkalyq qıyndyqtar men tehnıkalyq sátsizdikterge qaramastan, Kım rejimi zymyrandarynyń múmkindikterin arttyrýǵa bel baılaǵany baıqalady. Halyqaralyq qoǵamdastyq pandemııaǵa jáne Reseıdiń Ýkraınaǵa basyp kirýine bas qatyryp jatqanda Soltústik Koreıanyń ballıstıkalyq zymyrandy synaqtan ótkizýdi kún tártibinen alyp tastady dep oılaý qatelik», deıdi Seýldegi Ewha Womans ýnıversıtetiniń halyqaralyq zertteýler professory Leıf-Erık Eslı The Guardian gazetine bergen suhbatynda.
Kıodo agenttiginiń habarlaýynsha, zymyran ushyrylǵan jerden 1100 shaqyrym qashyqtyqqa 71 mınýt boıy ushqan. Raketa 6000 shaqyrym bıiktikke kóterilgen kórinedi. Japonııa qorǵanys mınıstrligi buǵan deıin Soltústik Koreıanyń birde-bir zymyrany osynshama uzaq ushpaǵanyn, mundaı bıiktikke jetpegenin málimdedi.
Ońtústik Koreıanyń qorǵanys mınıstrligi synaqtyń qurlyqaralyq ballıstıkalyq zymyranǵa qatysy bar-joǵyn birden rastamady. Áskerıler raketanyń Soltústik Koreıanyń shyǵys jaǵalaýynan Japon teńizine qaraı atylǵanyn aıtyp otyr.
Osy oqıǵaǵa baılanysty Ońtústik Koreıa prezıdenti Mýn Chje In ulttyq qaýipsizdik keńesiniń otyrysyn shaqyrdy. «Prezıdent Soltústik Koreıany shıelenisti týdyratyn áreketterdi dereý toqtatýǵa jáne kelissózder arqyly múmkindiginshe tezirek dıplomatııalyq sheshim qabyldaýǵa shaqyrdy», delingen Kók úı taratqan málimdemede. KHDR-nyń bul áreketi mamyr aıynda prezıdenttik qyzmetke kirisetin Iýn Sýk Iolǵa aıtarlyqtaı qıyndyq týǵyzbaq.
Jalpy, bıyl Soltústik Koreıa 13 ret zymyranyn synaqtan ótkizdi. Sońǵy ret 16 naýryzda ushyrylǵan raketa kókke kóterilmeı jatyp el astanasy Phenıannyń ústinde jaryldy. Sarapshylar Kım Chen Ynnyń AQSh-qa jetetin raketa ázirleýge kirisip ketkenin aıtady.
AQSh tarapy KHDR 27 aqpan men 5 naýryzda eki márte qurlyqaralyq ballıstıkalyq zymyrandy synaqtan ótkizgenin habarlaǵan edi. Aq úıdiń paıymdaýynsha, bul Hvasong-17 ballıstıkalyq zymyranynyń qabilet-qýatyn anyqtaý úshin jasalǵan kórinedi.