Ulttyq biryńǵaı testileýdiń nátıjeleri endi mektepterdiń jumysyn baǵalaýǵa qoldanylady. Bilim jáne ǵylym mınıstrligi testileý qorytyndylary negizinde mektepter, sondaı-aq pánder boıynsha taldaý jasalatynyn habarlady.
Mınıstrlik birneshe jyl buryn UBT qorytyndysy boıynsha mektepter reıtıngin ótkizýge tyıym salý týraly sheshim qabyldaǵan bolatyn. Oǵan qosa mektepter oqýshylardy UBT-ǵa tirkeý jáne ótinishter jınaý mindetinen de bosatyldy. Bilim jáne ǵylym mınıstri Ashat Aımaǵambetovtiń aıtýynsha, munyń birneshe sebebi boldy. Aıtalyq, muǵalimderge qosymsha júkteme bolatyny, úlgerimi nashar oqýshylardy UBT-ǵa qatysýdan shettetý, ákimdikterdiń óńirdiń ortasha upaıyn ártúrli tásilmen kóbeıtýge tyrysýy osyndaı sheshim shyǵarýǵa túrtki bolǵan.
«UBT-nyń ortasha baly dıagnostıkalyq fýnksııany oryndaı almady. Tek ortasha baldy bilý paıdaly aqparatpen qamtamasyz etilgenin ǵana bildirmeıdi. Al eger taqyryptar men pánder boıynsha taldaý bolsa, bul basqarýshylyq sheshimderdi qabyldaýǵa múmkindik beredi. Qazir qabyldanǵan sheshim óz rólin atqarǵanyn, pedagogter men mektepterge túsetin júktemeni azaıtqanyn kórip otyrmyz. Iаǵnı oqýshylar UBT-ǵa elektrondy formatta óz betinshe ótinish berdi jáne olardy UBT-dan shettetý, sondaı-aq tek test arqyly ǵana daıyndaý jáne ákimdikterdiń oblys reıtıngine yqpal etý áreketteri toqtatyldy. Endi UBT qorytyndysy boıynsha ár mektep, oblys, tipti pán boıynsha taldaý jasap, ony mektepterdiń jumysyn baǵalaý úshin paıdalanýǵa sheshim shyǵardyq. Elektrondy formatqa kóshý endi testileýge taqyryptyq taldaý jasaýǵa múmkindik beredi. Mundaı jańalyqty biz naýryz aıyndaǵy UBT kezinde qanatqaqty joba retinde engizdik», dedi A.Aımaǵambetov.
Mınıstrdiń málimdeýinshe, talapker budan bylaı testileýdi aıaqtaǵannan keıin jınaǵan upaılarynyń nátıjesin ǵana emes, sonymen qatar qandaı taqyryptardy biletini jáne qaısysyna kóńil bólý qajet ekeni týraly qosymsha taldaý alady. Dál osyndaı taldaý mektepke de, naqty pánge qatysty da, aýdan, oblys jáne jalpy respýblıka kóleminde de jasalady. Bul talapkerlerge qandaı taqyryptarǵa nazar aýdarý, qandaı taqyryptardy kúsheıtý keregin kórýge múmkindik beredi. Iаǵnı synaqqa qatysýshylar qazirdiń ózinde ózderiniń álsiz tustaryn anyqtap, jeke taqyryptarǵa kóbirek ýaqyt bólip, qatelermen jumys isteı alady.
«Osyǵan qosa muǵalimder de oqýshylardyń qandaı taqyryptarda qınalǵanyn kóredi. Mysaly, matematıka páni muǵalimine óz oqýshylarynyń bir bóligi keıbir esepterdi nashar shyǵaratynyn baıqaýǵa bolady. Taldaý sonyń sebepterin anyqtaýǵa septigin tıgizedi. Dálirek aıtqanda, muǵalimniń ózi túsindirýde qınalatyny nemese baǵdarlamada ýaqyt jetkiliksizdigi, oqýlyqtaǵy suraqtar máselesi sekildi sebepterdi bilýge múmkindik beredi. Tıisinshe, taldaýǵa baılanysty oqý baǵdarlamalaryn pysyqtaý, muǵalimderdiń maqsatty túrde biliktiligin arttyrý, biliktilikti arttyrý baǵdarlamalaryn ózgertý boıynsha sheshimder qabyldaı alamyz. Jazǵy UBT qorytyndysy boıynsha árbir mektep, oblys, muǵalim jáne túlek osyndaı taldaý alady», dedi A.Aımaǵambetov.
Naýryzdaǵy UBT qorytyndysyna kelsek, shekti ball jınaǵan talapkerlerdiń sany azaıdy. Qańtardaǵy testileýde talapkerlerdiń 70%-ǵa jýyǵy shekti ball jınasa, naýryzda bul kórsetkish nebári 65%-dy qurady. Sáıkesinshe ortasha ball da qańtardaǵy nátıjeden tómen, ıaǵnı 68-den 65-ke tústi.
Sonymen Ulttyq biryńǵaı testileý ortalyǵynyń basshysy Rýslan Emelbaev taratqan aqparatqa súıensek, naýryzdaǵy UBT-da eń joǵary kórsetkish 134 baldy qurady. 28 qatysýshynyń nátıjesi 130 baldan asty. Testileýge qatysýǵa 105 myńǵa jýyq ótinish kelip tústi, onyń jartysynan kóbi UBT tapsyryp úlgerdi. Qatysýshylardyń 74,2%-y qazaq tilinde, 25,6%-y orys tilinde, 0,2%-y aǵylshyn tilinde testileýden ótti.
«Naýryz aıyndaǵy UBT-ǵa erekshe bilim berýdi qajet etetin 130 bala qatysty. 2022 jyldan bastap erekshe qajettilikteri bar túlekterge testileý tapsyrmalaryn oryndaý úshin negizgi 240 mınýttan bólek, taǵy qosymsha 40 mınýt ýaqyt beriledi. Eń kóp tańdalǵan beıindi pánder kombınasııasy ózgermedi: «Matematıka-Fızıka» (25%), «Hımııa-Bıologııa» (17%). Al eń az tańdalatyn kombınasııa «Hımııa-Fızıka» (0,13%) boldy. Bul pánderdi tapsyryp «Hımııalyq ınjenerııa jáne prosester» bilim berý baǵdarlamasyn tańdaýǵa bolady. 63 adam smartfondardy, shpargalkalardy jáne basqa da tyıym salynǵan zattardy alyp ótý áreketi saldarynan testileýden ótý múmkindiginen aıyryldy. 135 adam testileý kezinde erejelerdi buzǵany úshin aýdıtorııadan shyǵaryldy jáne olardyń nátıjeleri joıyldy. Keıbiri kalkýlıator alyp kirmekshi bolǵan. Osy rette kalkýlıator, Mendeleev jáne tuzdardyń erigishtik kesteleri kompıýterge júktelgendigin eske salǵym keledi», dedi R.Emelbaev.