Saýda oryndaryndaǵy kúnnen-kúnge qymbattap jatqan azyq-túlik túrleriniń baǵalary buqara halyqtyń búıirine batady-aq. Mine, osyndaı jýannyń jińishkerip, jińishkeniń úzilgeli turǵan shaǵynda áleýmetti qoltyǵynan demep jibermese, áleýmettik jaǵdaıdyń kúrdelengenniń ústine kúrdelene túseri sózsiz.
Sonda ne istemek kerek? Máselen, Qaraǵandy oblysynda bul baǵyttaǵy jaǵdaı sheshimin tapqan. Qazirgi tańda óńirdegi turaqtandyrý qorynda qant, qaraqumyq, ósimdik maıy sııaqty azyq-túliktiń 722 tonna kólemindegi qory qurylǵan. Budan bólek, apta saıyn belgilengen baǵamen saýdaǵa kókónis jetkizilimderi retke keltirilip otyrady.
«Saryarqa» ÁKK» AQ basqarma tóraǵasynyń birinshi orynbasary Máýlen О́mirtaev turaqtandyrý qorynyń azyq-túlik ónimderi baǵasyn ustap turýǵa arnalǵanyn aıtady.
– Bul baǵytta eki mehanızm qoldanylady. Birinshisi – bakaleıa ónimderin ózimiz satyp alamyz jáne satamyz. Taýar ıntervensııalary komıssııanyń sheshimi boıynsha júrgiziledi. О́tinimderdi qalalar men aýdandardyń ákimdikteri beredi, al kólemder aýyl sharýashylyǵy, kásipkerlik basqarmalarymen kelisiledi. Ekinshisi – shaǵyn jáne orta bıznes sýbektilerine 0,01% jeńildikpen nesıe berý. Kásipker belgili bir kezeńde ónimdi belgilengen baǵamen satýǵa mindettenedi. Aınalym dep atalatyn shema boıynsha kókónisterdi satý júrip jatyr, – deıdi ol.
Máýlen О́mirtaev jyl basynan beri shamamen 50 tonna bakaleıa ónimi kóleminde taýar ıntervensııalary júrgizilgenin aıtady. Al aınalym shemasy boıynsha Qaraǵandyda kásipkerlerdiń birimen shart jasalǵan eken. О́nimniń tórt túri boıynsha jalpy kólemi 2 myń tonna anyqtaldy. Atap aıtqanda, kartop – 1 100, sábiz – 400, pııaz – 300, qyryqqabat 200 tonnany quraǵan.
Moınyna jaýapty mindet alǵan kásipker apta saıyn kókónisterdi oblys ortalyǵynyń sýpermarketterine, áleýmettik pavılondarǵa jetkizip otyrady. «Saryarqa» ÁKK» AQ usynǵan aqparatqa súıensek, ótken jyldyń qazan aıynan bastalǵan jetkizilimder kólemi 500 tonnadan asqan eken.
Qazirgi ýaqytta qany jerge tambaı turǵan taýardyń biri – qant. Endi osy taǵam túrine keler bolsaq, jaqyn arada Azyq-túlik korporasııasynan qosymsha 136 tonna jetkiziledi degen derek bar. Bul partııanyń bir bóligi taýar ıntervensııasyna jiberilýi tıis. Sonymen birge qaraqumyq, ósimdik maıyn jáne kúrishti qosymsha satyp alý da josparda bar. Máselen, qant – Tarazdan, qaraqumyq – Pavlodar oblysynan, ósimdik maıy – Shyǵys Qazaqstan oblysynan, al kúrish bolsa Qyzylordadan jetkizilmek. Iаǵnı bul degen azyq-túlik taýarlarynyń túgeli ózimizdiń elde óndiriledi degen sóz.
Atalǵan taýarlardyń bári «Saryarqa» ÁKK» AQ-nyń qoımalarynda saqtalatyn bolady. Al Máýlen О́mirtaev turaqtandyrý qoryn toltyryp otyrý úshin forvardtyq satyp alý tetigin de paıdalanýdy josparlap otyrǵandaryn aıtady.
– Memleket basshysy aýyl sharýashylyǵy ónimderine qatysty osyndaı tapsyrma bergeni belgili. Bizde bul úshin qarajat jetkilikti. Biz kartop, sábiz, pııaz sekildi kókónis túrlerin satyp alýǵa kelisim jasaı alamyz. Baǵany belgilep, ónim jınalǵannan keıin qajet bolǵan jaǵdaıda aýylsharýashylyq taýar óndirýshilerden ónimdi ala alamyz, – deıdi ol.
Qazirgi tańda «Saryarqa» ÁKK» AQ-nyń oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasymen tize qosyp, óńirdegi baǵanyń turaqty bolýyn qamtamasyz etý jolynda, ıaǵnı turǵyndardyń qymbatshylyqtyń qyspaǵynda qalyp qoımaımyz ba degen qorqynyshyn seıiltý baǵytynda mardymdy jumys istep jatqanyn aıta ketken lázim.
Qaraǵandy oblysy