Prezıdent «Qazaqstan-2050» uzaq merzimdi baǵdarlamanyń tamyrlas býyny retinde jańa Joldaýyn jarııalady. Qazaqstannyń azamaty retinde meniń kóńilimnen shyǵatyny N.Nazarbaevtyń el turǵyndarymen ashyq, jarııaly túrde áńgimelesýi. Osyndaıda men qazaqtyń «Keńesip pishken ton kelte bolmas» degen dana naqylyn alǵa tartqym keledi. Elimiz táýelsizdikke qol jetkizgeli jıyrma eki jyl bolsa, tarıhı ólshemmen alǵanda osy az ǵana ýaqyttyń ishinde Qazaqstan qyrýar isterdi tyndyrǵany aıan. Shetel sarapshylary qaryshtap alǵa qadam basýymyzdy baıqap otyr. Olardyń bárin birdeı bizdiń tileýlesimiz deýdiń jóni joq. Alaıda, solardyń ózi Prezıdentimizdiń jyl saıynǵy joldaýlarynyń eldiń saıası, ekonomıkalyq, áleýmettik ahýalyn jaqsylyqqa qaraı eleýli túrde ózgertkenin moıyndaýda. Bul saıasatkerler Nursultan Nazarbaevtyń kóregendiginiń, kemeńgerliginiń arqasynda táýelsiz Qazaqstannyń bet-beınesi múlde ózgerip, elimizdiń qaı baǵytta bolsyn nyǵaıǵanyn, alǵa qoıyp otyrǵan maqsat-múddeleriniń negizdiligin atap kórsetýde.
Eger Elbasy alǵashqy Joldaýyn 1997 jyly arnaǵanyn eske alsaq, bıylǵy jyldyń basty qujaty on segizinshi strategııalyq baǵdarlamamyz eken. Osy jyldarda olar ón boıynda qamtylǵan tezısterdiń júzege asyrylýynyń arqasynda respýblıkamyzdyń órkendeýine naqty irgetas bolyp qalandy. Keńes Odaǵy tusynda partııa sezderinde qabyldanatyn áýelgi jetijyldyq jáne keıingi besjyldyq josparlar ózderiniń tııanaqsyzdyǵynan aqsap, dittegen maqsattaryn aqtamaı, birinen birine aýysyp jatatyn jalpylama baǵyttardyń berekesizdigin Elbasymyz jaqsy bilgendikten, jyl saıynǵy joldaýlardy elimizdi damýdyń dańǵyl jolynan adastyrmaıtyn shamshyraqqa balady. Mundaı baǵyt óziniń durys tańdalǵanyn jyl saıyn dáleldeýde. О́ıtkeni, uzaq merzimge arnalǵan baǵdarlama ár jyl saıyn tarazyǵa tartylyp, salmaqtanyp, maqsattar qoljetimdi bolyp, naqty oryndalýda. Bir sózben aıtqanda, kún saıynǵy, aı saıynǵy tyndyrylǵan jumystarymyz kóz aldymyzda kórinis beredi.
Beıbitshilik pen turaqtylyq, etnostardyń jáne jekelegen azamattardyń rýhanı kelisimi damýdyń eń senimdi joly. Bularǵa selkeý kirip, qoǵamnyń tutastyǵyna syzat tússe, eń myqty degen memlekettiń óziniń irgesi bosaıtyny aıtpasa da túsinikti. Bul oraıda Egıpet, Sırııa jáne basqa memleketterdegi, Azııadaǵy Taıland, sonymen birge ózge de birqatar kólemi jaǵynan shaǵyn bolǵanymen, ekonomıkasy myǵym elderdegi teketirester, berekesizdikter, ereýilder, dúmpýler, oppozısııalardyń bopsalaýy men bılikke talasýy tıtyqtatyp jatqanyn ańǵarý qıyn emes. Teketires basylǵan kúnniń ózinde ekonomıkany qaıta saýyqtyrýǵa qyrýar materıaldyq kúsh-qýat qajet etiletini anyq. Saldarynyń uzaqqa sozylýynan eldiń saıası, ekonomıkalyq jáne áleýmettik ońalýy ońaıǵa soqpaıdy. Adamdardyń turmys úshin eń qajetti kúnkóris kózderi biteledi. Azyq-túlik baǵasy sharyqtap, halyqtyń basyna qıyndyq bultyn úıiredi. Biraq oppozısııadaǵylar qaýymnyń sózin sóılegen bolyp, ózderiniń jeke basynyń qamyn, atap aıtqanda, bılikke qol jetkizýdi kózdeıtini belgili. Álemdik órkenıet oppozısııany tunshyqtyrýdy qalamaıdy. Alaıda, oppozısııa qoǵamdy arandatýdy eldiń alǵa basýynan joǵary qoıatyn bolsa, onyń memleket úshin zııanynan basqa, paıdasy bolmaıtyny anyq. Bul oraıda, óz basym eshbir oppozısııanyń osyndaı aǵattyǵyn moıyndaǵanyn estip-bilgen emespin.
Al Joldaýda aıqyn ańǵarylatyny jáne eń bastysy, bizdiń elimizdiń aıryqsha maqtan tutatyny – memleketimizdiń tutastyǵy, etnostardyń irge bólispeı, yntymaqpen uıyp, Elbasy nusqaǵan maqsattarǵa bir kisideı jumylýy. Qazaqstan halqy ózgelerdiń osyndaı qatelikterinen sabaq alyp otyr desek, aǵat aıtqanymyz emes. Tynyshtyq pen ózara syılastyqty, rýhanı kelisimdi daýyldarǵa tótep beretin alyp báıterek desek, osy báıterek bizdiń elimizde kóktep, tamyryn tereńge jaıyp otyrǵany aıryqsha qýantady. Árıne, osyndaı tirshilik tezine ushyramaýymyz Nursultan Nazarbaevtyń saıasatkerliginiń, kemeńgerliginiń jemisi. «О́zara alaýyzdyq pen jan-jaqqa tartqan berekesizdik talaı eldiń taǵdyryn qurdymǵa jibergen» degeni osy oılardy naqty túıindeıdi. Bizdiń Strategııamyz beıbitshilik pen turaqtylyqty, rýhanı kelisimdi damýdyń basty qaınary dep óte oryndy baǵdarlaıdy. Bul rette dana halqymyzdyń «Urys kirgen úıden yrys ketedi» degen naqylyn alǵa tartsaq jetkilikti.
Álemdegi eń damyǵan 30 eldiń qataryna ený tujyrymdamasynda Prezıdentimiz aldaǵy jumystyń uzaq merzimdi basymdyqtaryn aıqyndap berdi. Bular elimiz úshin búgingi tańdaǵy jáne bolashaqtaǵy eń ózekti degen jeti basym baǵytty qamtıdy. Mysaly, ınnovasııalyq ındýstrııalandyrýdy alaıyq. Sarapshylar N.Nazarbaevtyń seksennen astam ınnovasııalyq ıdeıalar aıtqanyna kóńil aýdardy. Anyǵynda da, ındýstrııalandyrýdyń ár salasy boıynsha árbir jaýapty kásiporyndar, uıymdar ózderiniń aldynda turǵan aıqyn mindetterdi kórip, alǵa basatyn qadamdaryn anyq paıymdap otyr desek, oryndy. Osylardy túıindeı kele, N.Nazarbaev «Taıaýdaǵy 10-15 jylda ǵylymı qamtymdy ekonomıkalyq bazıs jasaý kerek, onsyz biz álemniń damyǵan elderi qataryna qosyla almaımyz. Muny damyǵan ǵylym arqyly sheshýge bolady», dep ınnovasııalyq-ındýstrııalyq damýymyzdaǵy ǵylymnyń mańyzdylyǵyn uqtyrdy. Demek, «Ǵylym – óndiriske!» degen qalyptasqan qaǵıdanyń ózektiligin joqqa shyǵarýǵa bolmaıdy.
Joldaýda sarapshylar elimizdi damytýdyń eń sheshýshi otyz bes tezısi alǵa tartylǵanyn naqty kórsetti. Bul tezıster juptasqan, bir maqsatqa jumylǵan jeti aǵaıyn syndy jeti baǵyttyń sabaqtastyǵyna negizdeledi. Jyl ishinde osy baǵyttar oıdaǵydaı júzege asyrylýy úshin Úkimet qosymsha josparlar jasaıtyny túsinikti. Salalyq mınıstrlikter tııanaqty jumys atqarý úshin óńirlermen aradaǵy ortaq maqsatqa baǵyttalǵan josparlardy tııanaqty júzege asyrýmen aınalysatyny anyq. Eldiń tutastaı damýy óńirlerdiń órkendeýine baılanysty. Sondyqtan, Joldaý jarııalanysymen-aq bizde oblys aktıviniń jınalysy ótip, jyldyń basty qujaty talqylanyp, atqarylýǵa tıisti mindetter saralandy. Aktıv jınalysynda sóılegen óńir basshysy Samat Eskendirov Joldaýdyń mańyzdylyǵyn aıta kelip, atalǵan jeti baǵyt boıynsha alda turǵan mindetterdi saralap berdi. Mysaly, ındýstrııalandyrý sheńberinde óńirimizde jalpy somasy 41,5 mıllıard teńge 30 joba júzege asyrylyp jatqany, munyń ózi osy nysandarda 2 myńǵa jýyq adamdy jumyspen qamtýǵa qol jetkizetini aıtyldy. Agroónerkásip keshenindegi ınnovasııalyq baǵytqa kóshýdiń nátıjesindegi jetistikterimiz alǵa tartyldy. N.Nazarbaev osy oraıda oblysymyzdy «Elimizdiń tirek óńiri» degen jyly lebizin arnaǵanyn esten shyǵarmaımyz. «Qazaqstan et, sút jáne eginshiliktiń ózge de ónimderin eksporttaıtyn óńirlik iri elge aınalýy tıis», dep atap kórsetken Memleket basshysynyń tapsyrmasynyń bizdiń oblysymyzdyń damýyna tikeleı qatysy bar. El aýmaǵynyń nebári 4 paıyzyn ǵana alyp jatqan Soltústik Qazaqstan oblysynyń jyl saıyn respýblıkada ósiriletin joǵary sapaly astyqtyń úshten birin óndiretini bizdiń agrarlyq óńirimizdiń bul saladaǵy zor múmkindikterin kórsetedi. О́ńir basshysy atalǵan jeti basym baǵyt boıynsha tyndyrylǵan jumystarmen ǵana shektelip qalmaı, aldaǵy ýaqytta sheshimin tabýǵa tıisti mindetterdi aıqyn atap kórsetti. Jalpy alǵanda, 30 eldiń qataryna kirý tujyrymdamasynyń eń irgeli de mańyzdy jeti baǵyty boıynsha júzege asyrylǵan jáne alda tyndyrylýǵa tıisti jumystardy oblys aktıvine qatysýshylar aıqyn anyqtady deýge bolady.
Joldaýdyń temirqazyqtaı aıqyn ıdeıasy Qazaqstandy qýatty elge aınaldyrý ekeni barshamyzdyń sanamyzǵa jetti deı alamyz. Bul maqsatqa tańdaǵan jolymyzdan jańylmaı, shamshyraqqa kóz sala otyryp, bolashaqqa bet túzegende jetetinimizge senimdi bolaıyq.
Zeınolla ÁKIMJANOV,
aqyn, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń múshesi.
Soltústik Qazaqstan oblysy.