Taýdyń ushar basyndaǵy shyńtasty jaryp shyqqan shynar tektes ǵajaıyp taǵdyrlar bolady. Basyna túsken aýyrtpalyqty qaıyspaı kóterip alyp, kemtarlyq taýqymetin tartqan kóptegen jannyń ómirge degen úmit-qulshynysyn oıatyp júrgen Qostanaıdaǵy «Úmit-Nadejda» qoǵamdyq birlestigi basshysynyń orynbasary Arýna Jaqsyǵulova da osyndaı erekshe taǵdyrdyń ıesi.
Arýna mektep qabyrǵasynda úzdik shákirt, úlgili oqýshy boldy. Bilim oshaǵyndaǵy qoǵamdyq, merekelik is-sharalardyń bárin uıymdastyryp, ózi júrgizetin. 1985 jyly onjyldyqty támamdaǵan soń, Qostanaıdaǵy pedagogıka ınstıtýtyna kelip, ózi tańdaǵan tarıh mamandyǵyna oqýǵa túsedi. Stýdentter jataqhanasynda bos oryn bolmaǵandyqtan, oqýyna jaqyn mańaıdaǵy kópqabatty úılerdiń birinde turatyn erli-zaıypty kisilerdiń páterinen ýaqytsha bir bólme jaldap turýǵa týra keledi. Alaıda 17 jastaǵy órimdeı jas qyz ol kezde óz taǵdyrynyń kúrt ózgerip, ómirdiń qaısarlyq pen tabandylyqtan órilgen múlde basqa arnasyna túsýine osy páter sebep bolatynyn bilmegen edi.
– Birde ózim jaldap turyp jatqan páterdegi apaı úıde bolmaı qaldy. Osyny paıdalanǵan kúıeýi túngi úsh-tórtterde men jatqan bólmege kirip, kórpeme qol salyp tıise bastady. Uıqymnan shoshyp oıanyp kettim. Dúleı kúshke qarsy turarlyq qaýqary joq qarshadaı qyzbyn ǵoı. Bul isiniń óte uıat ekenin aıtyp em, sóz ótpedi. Kózine kózim túsip ketip edi, kádimgi súzegen buqanyń kózindeı qyzaryp, qantalap ketipti. Qoryqqanda adamnyń boıynda úlken kúsh paıda bolady eken, keýdesinen qatty ıterip jiberip edim, shalqalaqtap ketti. Osy sátte basqa bólmege qashyp baryp, esiktiń tıegin jaýyp aldym. Esikti syndyryp kirdi. Men terezeniń aldyna júgirip baryp, endi bir qadam jaqyndasańyz, syrtqa sekirip ketem degenime qaramastan entelep kele bergende, «Bismillá!» dedim de, ekinshi qabattaǵy páterdiń terezesindegi qos qabat áınekti kúl-parsha syndyrǵan kúıi tómenge bir-aq sekirdim, – dedi Arýna Rahmetollaqyzy.
Qarshadaı qyzdan mundaı kózsiz batyrlyqty kútpegen qara nıet qasqkóı qaısar qyzdy ustap qalmaq bolypty. Biraq jaýyzdy keýdesinen ıtergen kúıi shalqalaı qulaǵan Arýna bar salmaǵymen jerge arqasymen túsken. Aryn aıaqasty etpek bolǵan sumnan qashyp, ómirine tónip turǵan qaýipti elemesten terezeden sekirgen Arýna es jıǵan sátte eki aıaǵynyń jansyzdanyp qalǵanyn birden sezedi. Keıin dárigerlerden keýde omyrtqasynyń eki jerden synyp, julyny zaqymdanǵanyn estıdi.
– Múlde júre almaı qaldym. Saý adam bostan-bos terezeden sekirmeıdi, namysymdy, arymdy qorǵaý úshin osyndaı qadamǵa bardym. Biraq densaýlyǵymnan aıyrylyp qaldym. Altynshy tamyzda quladym, bes aı aýrýhana tóseginde tańylyp jatyp, dárigerler jeltoqsan aıynyń besinde ǵana jatqan kúıimde shyǵardy. Tipti otyra almaı qaldym, – dedi Arýna.
Osyndaı qıyn kezeńde qozǵalýy muń bolyp qalǵan Arýnanyń ata-anasy qasynan tabylyp, dármen-demeý bola bildi. Anasy óte sabyrly, parasatty kisi edi. Allanyń isine bolattaı berik bolýdy úıretti. Ákesi qyzym aıaqtan turyp ketsin dep úıdiń aınalasyna túrli trenajer, jattyǵý quraldaryn jasap tastady. О́zi Arýnany kóterip shyǵyp, qandaı trenajermen qalaı jumys isteý kerek ekenin úıretip, jattyqtyrýshynyń qyzmetin atqardy. Osylaısha, birte-birte eńbekteýge, otyrýǵa, azdap júrýge, múgedek arbasynan túsip-minýge úırene bastady. Marqum ájesi, ini-baýyrlary men sińlileri de kip-kishkentaı bolsa da bári jany qalmaı jabylyp júrip keregin alyp berip, qoldarynan kelgen kómekterin aıamady. Qyzymyzdyń aıaǵynan tik turyp ketýge em-shıpasy tıip qalar degen úmitpen ata-anasy Qyrymǵa, Qaraǵandydaǵy ońaltý ortalyǵyna, TMD aýmaǵyndaǵy basqa da emdeý ortalyqtaryna jyl qurǵatpaı arqalap aparyp júrdi. Tipti Máskeýdegi akademık N.Býrdenko atyndaǵy neırohırýrgııa ınstıtýtynyń professoryn aldyrtyp ota jasatyp ta kórdi. О́kinishke qaraı, professor jasaǵan úsh ota da qatty zaqymdanǵan julynǵa jan bitire almady.
– Alǵash birte-birte densaýlyǵym durystalyp ketetin sııaqty bolyp kórindi. Úıde eńbektep, aıaǵymdy dákemen tańyp, turyp, júrip kórmekke tyrystym. Aqyry endi eshqashan aıaǵymnan turyp kete almaıtynyma kózim jetti. О́zimniń osyndaı dármensiz halimdi sezingen sátte aǵyl-tegil jylaǵanym esimde, úıdegiler de menimen birge kóz jasyna erik berdi. Muqaǵalı aqynnyń:
«О́kinbe, ókpeleme, búginińe,
О́mir, ómir! Bolmaıdy
túńilýge,
Máńgi seni jazbaǵan súrinýge,
Qaıta turyp, qaqyń
bar júgirýge!»
dep keletin óleńi bar emes pe, men de osy kúıde ishteı mújilip otyra bersem, ózime de, ata-anam men baýyrlaryma da aýyr bolatynyn túsinip, ómirimdi jańasha bastaý kerek degen sheshimge keldim. Men búgingi jetistikterimniń bárine áke-sheshemniń arqasynda qol jetkizdim. Ol kisilerdiń meıirim-shapaǵaty bolmaǵanda osy kúıimde búginge jeter-jetpesim neǵaıbil bolar edi, – deıdi ata-anasyn tolqı otyryp eske alǵan Arýna Rahmetollaqyzy.
Búginde Arýna qajet jaǵdaıda ózdiginen azdap júrip-tura alady. Arbaǵa da ózi minip-túsedi. Tipti avtokólikti de júrgizedi. Ahmet Baıtursynuly atyndaǵy ýnıversıtetti qyzyl dıplomǵa bitirip, magıstratýrany támamdap aldy. Qazir at ústindegi azamattardan kem emes. Tańnan keshke deıin óńirdegi múmkindigi shekteýli jandardyń kútimi men áleýmettik jaǵdaıyn arttyrý, densaýlyǵyn jaqsartýdyń qamymen júrip kúnniń qalaı ótkenin bilmeı qalady.
Taǵdyr tabystyrǵan arqa súıer azamaty Dúısenǵalı Ospanov ekeýi 2005 jyly «Úmit-Nadejda» qoǵamdyq birlestigin quryp, búginde 200-den astam zaǵıp jandy qanatynyń astyna alyp, qamqorlyq jasap otyr. Birlestikke qarasty beıimdeý ortalyǵynda tirek-qozǵalys músheleri zaqymdanǵan zaǵıptarǵa arnalǵan jattyǵý zaly, áleýmettik-turmystyq qoldaý ortalyǵy, kompıýter synyby, qolóner sheberhanasy, shaǵyn tigin sehy, medısınalyq, psıhologııalyq kómek kórsetetin kabınetter jumys isteıdi. Ortalyqta elektrondy portaldy paıdalanýǵa, SMM dızaıner, kompıýterlik baǵdarlama, esepshi, kopıraıtıng sııaqty túrli kásipke úıretetin semınar-trenıngter men kýrstar jıi ótip turady.
Birlestik 2020 jyly múgedektigi bar jandarǵa arnalǵan «Teń qoǵam» dep atalatyn áleýmettik qoldaý ortalyǵyn ashyp, qalalyq áleýmettik baǵdarlamalar jáne jumyspen qamtý bólimimen tyǵyz baılanysta jumys istep jatyr.
– «Teń qoǵam» kórsetetin qyzmetterdiń ishinde Elektrondy úkimet portaly boıynsha jumys isteý, aqparattyq, quqyqtyq, psıhologııalyq kómek kórsetemiz. Jumys taba almaı júrgen múmkindigi shekteýlilerge jumys taýyp beremiz. Endi bir-eki aptadan keıin zaǵıp jandar men múgedektigi bar bala tárbıelep otyrǵan jalǵyzbasty analardy sıfrly saýattylyqqa úıretý kýrstaryn bastaıyq dep jatyrmyz, – dedi birlestik tóraǵasynyń orynbasary.
«Úmit-Nadejda» birlestigi úıinen shyǵa almaıtyn múmkindigi shekteýli jandarǵa dári-dármek, azyq-túlik paketterin, sondaı-aq múgedek arbasy, baldaq, taıaq, tipti jaıalyq, jórgek sııaqty turmysqa qajetti buıymdardy tegin aparyp berip otyrady. Osylaısha, birlestik taǵdyry arbaǵa tańylǵan jandarǵa úzdiksiz qoldaý kórsetip keledi.
Erli-zaıypty Dúısenǵalı Ospanov pen Arýna Jaqsyǵulova – oblystaǵy múmkindigi shekteýli jandarǵa arnalǵan arbadaǵy bal bıi óneriniń negizin qalap, qalyptastyryp, damytqan adamdar. Bul jerde eń alǵash Qazaqstandaǵy arba bıi mektebiniń negizi Qostanaı qalasynda qalanǵanyn aıta ketken jón.
– 2009 jyly «Bıleıtin arba» degen jobamyzdy jasap, ol Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginen qoldaý taýyp, Qazaqstanda eń birinshi festıvaldy ótkizdik. Alty oblystan bıshiler kelip qatysty. Biz osy sharadan keıin, qajetti qujattardyń bárin jınap, sol kezdegi Sport mınıstrligi men Ulttyq paralımpıada komıtetine elimizde arbadaǵy bal bıi sııaqty sport túrin damytý kerek, bul arbaǵa tańylǵan adamdarǵa asa paıdaly degen mazmunda hat jazdyq. Araǵa úsh-tórt aı salyp mınıstrlikten arba bıin paralımpıadalyq reestrge engizdik degen jaýap aldyq, – dedi Arýna Rahmetollaqyzy.
Arýna Jaqsyǵulova birinshi ret uıymdastyrylǵan respýblıkalyq festıvalda jeńis tuǵyrynan kórinip, Qazaqstannyń sport sheberi ataǵyna ıe boldy. Búginde ol arbadaǵy sporttyq bal bıinen eki dúrkin respýblıka chempıony. Onyń jeńis joly Italııa, Gollandııa sııaqty Eýropa elderinde jalǵasyp, iri halyqaralyq jarystardan júldeli oraldy. Atalǵan sport túrimen áli de belsendi aınalysyp kele jatqan Arýna Rahmetollaqyzynyń shákirtteri Azııa men Eýropada ótken jarystarda laıyqty óner kórsetip, el namysyn qorǵap júr. Tájirıbeli sportshynyń aıtýynsha, búginde iri jarystarda júldeli oryn alyp, óziniń sheberligin dáleldegen sportshylar arnaıy stıpendııa alady. Bekitilgen jospar boıynsha el ishindegi, sheteldegi halyqaralyq kýboktaryna baryp-kelý jaǵyn da tolyqtaı memleket qarjylandyrady. Bir áttegen-aıy, búginde bıge arnalǵan arbalar óte qymbat, eń arzan degeniniń ózi 1,5 mln teńgeden asyp ketedi eken. Bı alańyna kıip shyǵatyn kostıýmder de óte qymbat. Jaýapty jarystarda jeńiske jetý úshin sportshynyń sheberligi azdyq etedi, oǵan qosa sapaly arba minip, jaqsy kıim kıip, jarqyrap shyǵý kerek. Tıisti oryndar osy máselege nazar aýdaryp, ómiriniń mánin sporttan tapqan múmkindigi shekteýli jandardyń múmkindigin keńeıtýge qol ushyn sozsa, quba-qup.
Arýna Jaqsyǵulova otbasy-oshaq qasynan da baqytyn tapqan áıel. Qudaı qosqan qosaǵy Dúısenǵalı aǵaı ekeýi shańyraq kóterip, úı bolǵaly da bıyl, mine, 28 jyl bolypty.
– Alǵashqyda tııanaqty sheshimge kele almaı, uzaq júrdik. Ekeýmiz de arbadaǵy adambyz. Ekeýmiz de eldiń aldynda júrip, kópten buryn sóılep úırenip qalǵanbyz. Bul qalaı bolady eken dep úsh jyl oılandyq. Aqyry táýekelge baryp, bas qostyq. Qazir Dúısen «Úmit-Nadejda» qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy, men ol kisiniń orynbasarymyn. Ol kisiniń kóp jyldyq eńbegi joǵary baǵalanyp, taıaýda ǵana Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń «Shapaǵat» medalin aldy. Otbasynda, ıá jumysta bolsyn, máseleniń bárin únemi aqyldasyp-keńesip sheshemiz. Jalpy, Dúısen ekeýmiz bastaǵan kez kelgen istiń aıaǵy baıandy bolady, – dep jymıdy Arýna.
QOSTANAI