Adamdyq dıqanshysy qyrǵa shyqtym,Kóli joq, kógaly joq qurǵa shyqtym.Tuqymyn adamdyqtyń shashtym, ektim... (A.Baıtursynuly)
Qum qursaýyndaǵy aýyl, qaıbir jyly qalyń sekseýil ekpegen bolsa, kóshken qumnyń astynda qalýy ǵajap emes edi dep oılaımyn, balalyq tabanyn kúıdirgen ystyq topyraqtyń qyzýyn qazirge deıin sezinip. Qumnyń beti ystyq bolǵanymen bilekke deıin qazyp, aıaǵyńdy salsań, sap-salqyn bolýshy edi. Kóleńkesi men saıasy ústinde emes, astyna jasyrylǵan bir tylsym dúnıe edi qaıran qum.
Sekseýil, jantaq, shyrysh, sheńgel, jýsan, adyraspan... qumda qozy baqqan balanyń kózine iliner qylpyq osylar ǵana. Jel qýǵan jantaqty laqpen birge sen qýǵan shaq qandaı. Adyrdan adyr asqan, qyltıǵan qara shópte qadiri asqan, qasıetti adyraspan qandaı. Úlkender adyraspanǵa sálem ber deıtin. Ony basynda uqtyq pa, adyraspan kórsek, adam kórgendeı amandasa berýshi ek. Aǵam balasynyń adyraspanǵa «amansyz ba, apa» degeni aýylda mátel bolǵan tus edi.
«Assalaýmaǵaleıkúm, adyraspan,
Men sizge jibergen Omar, Ospan» degen dýadaı sóz qasterli shóptiń serti ekenin keıin bildik.
Qyrdaǵy qyltıǵan qylpyqtyń bárin qasıetti dep ósirdi bizdi. Jýsan da, sekseýil de, tipti shalbar balaǵyn jyrtar sheńgeldi de qasterledik. Sertin oryndamaı seleýge de tımeýshi ek. Ara-tura tobylǵy kezikse, áýlıe kezikkendeı arbaldyq. Qazir oılasam, sonyń bári tárbıe eken. Qara shópti kisideı kórdik.
M.M.Speranskıı degen general-gýbernatordyń patsha aǵzamyna hat jazyp, qazaq halqy sekseýil sekildi, birine-birin soǵyp qana jarýǵa bolady deýiniń de syry tereńde jatsa kerek. Saıasat solaı júrgizildi de. Soqty, syndyrmaqqa baqty, tamyrdan shapty, qońyraý taqty.
Al sekseýil bolsa, kóktem saıyn qaıta gúldep jatady.