• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Koronavırýs 15 Sáýir, 2022

COVID-19 qaıta órshı me?

380 ret
kórsetildi

Qytaıdyń Shanhaı qalasynda koronavırýstyń omıkron shtamyn juqtyrǵan 25 mln-ǵa jýyq adam oqshaýlandy.

Indettiń qarqyn alýy Qytaı megapolısiniń osy ýaqytqa de­ıingi álemdik dertke qarsy qa­tań sharalardy ustanbaýynan bo­lyp otyr. Aýrýǵa shaldyqqan­dardyń sany artqan kezde ǵana 3 sáýir kúni barlyq qala bo­ıynsha karantın jarııalan­dy. Turǵyndar úı qamaqta otyryp, as-sýlaryn tapsyryspen al­dyrýǵa májbúr. Jergilikti bılik qala turǵyndaryn et, ju­myrtqa, kókónispen qamtamasyz etip jatqanyn habarlady. Alaı­da halyq dári-dármektiń tap­shylyǵyn aıtyp, narazylyq bildirýde.

Bul – Shanhaıdaǵy alǵashqy jal­pyqalalyq karantın. О́t­ken aıǵa deıin jergilikti bı­lik shaǵyn ǵana shekteýler engizip keldi. Tipti 2021 jyl­dyń naý­ryz aıynda indet juq­tyr­­ǵandardyń sany 1 800-ge deıin artqan kezde de Shanhaı qalasy tolyqtaı oqshaýlanýdan bas tartqan edi. Shanhaı Qytaı­dyń ózge qalalarynan nege ózge­shelendi? Onyń basty sebebi – Qytaı ekonomıkasy úshin mańyzynda. Shanhaı osy ýaqytqa deıin Qytaıdy álemmen jalǵap turǵan kópir boldy, qazir de solaı. Ol 2018 jyldan beri eldiń jalpy saýdasynyń 10 paıyzdan astamyn qurap otyr. Jergilikti Caixin aqpa­rat agenttiginiń habarlaýynsha, Shanhaı áýejaılary el­degi pandemııanyń alǵashqy kún­derinde qajet bolǵan qorǵanys quraldary men dári-dármektiń jartysyna jýyǵyn der kezinde jetkizip otyrǵan. Máselen, 2020 jyly Pýdýn halyqaralyq áýejaıynyń júk tasymaly 3,4 mln tonnaǵa jetken. Bul kórsetkish iri kólemde júk tasymaldanatyn Beıjiń, Gýanchjoý jáne Shenchjen áýejaılaryn biriktirip sanaǵanda birneshe esege artyq.

Gonkongtaǵy Qytaı ýnıver­sıtetiniń zertteýlerine qarasaq, Shanhaı sekildi megapolısterdiń jabylýy Qytaı ekonomıkasyna edáýir nuqsan keltiretini aıtylǵan. Sol sebepti Qytaı bıligi qalanyń elge ákeler paıdasyn turǵyndardan joǵary qoıyp otyrǵan jaıy bar.

Al álem elderi úshin bul qaýipti. COVID-19-dyń oshaǵy bolǵan Qytaı karantın sharalaryn qatańdatyp, shekarasyn bekem ustaý qajet dep otyr sarapshylar. Qytaı bıliginiń bul áreketine álem ǵalymdary pikir bildirip, burys sheshim bolǵanyn aıtýda. London gıgıena jáne tropıkalyq medısına mektebiniń professory Martın Gıbberd Shanhaıdyń bul sheshimi vırýs­tyń áldeqaıda juqpaly bolyp tabylatyn Omicron shtamyna sáıkes kelmedi dep sanaıdy.

О́zge elderdegi jaǵdaı qandaı? Djons Hopkıns ýnıversıtetiniń málimetinshe, álemde COVID-19 ınfeksııasyn 500 907 811 adam juqtyryp, 6 185 177 adam qaıtys bolǵan. Qazir AQSh-ta – 1 105 217, Úndistanda – 10 860, Germanııada – 3 624 615, Ulybrıtanııada – 1 617 068, Túrkııada – 200 060, Ýkraınada – 821 098, Reseıde 375 452 adam dertke shaldyqqan. Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń málimdemesi boıynsha bir apta ishinde KVI juqtyrǵandar sany tómendegen.

Infeksııa juqtyrǵan 80 mln-nan astam adam kórset­kishimen AQSh alǵashqy orynda tur. Odan keıin Úndistan – 45 mln adam. 30 mln turǵyny dertke shaldyqqan Brazılııa úshin­shi orynǵa jaıǵasty. Al Ońtústik Koreıada koronavırýstyń omıkron XE shtamy alǵash ret tir­keldi. Bul derekti atalǵan eldiń juq­paly aýrýlarmen kúres jónin­degi shtaby málim­dedi. Indet­tiń jańa túrin juq­tyrǵan naý­qas naý­ryz aıynda qaıta vaksına alǵan.

Esterińizge sala keteıik, alǵash ret Ulybrıtanııada tirkel­gen omıkron XE koronavırýsy Úndistanǵa da kelip jetkeni bu­dan buryn habarlanǵan bolatyn. Alǵashqy naýqas 7 sáýirde anyqtaldy.

Sondaı-aq Germanııa bıligi dert­ke qarsy kúresti qatań qolǵa al­dy. Búginde bul elde indetten qaı­­tys bolǵandardyń sany 3 myń­­nan aspaıdy. Germanııada tes­­tileý kórsetkishiniń sany ós­k­en. Osy oraıda, Ulybrıtanııa bı­ligi de sáýir aıynyń sońyna de­ıin kún saıyn 100 myń adamdy tes­ti­leýden ótkizetinin habarlady.