Bedelden bólek, joǵary bilim de kerek

Dostyq aýyldyq okrýginde uıymdas­tyrylǵan jıynda N.Ábdirov ótken jyly saılanǵan aýyl ákimi Núrken Jarlykenov jáne Shaqaman aýylynyń tur­ǵyn­darymen kezdesti. Basqosý kezinde aýyl halqy el Prezı­denti­niń bıylǵy Joldaýda kóter­gen saılaý júıesin odan ári damytý jóninde bastamalaryn qol­daıtyndyqtaryn aıtty. Tur­ǵyndar aýyl ákimderin saılaýdyń mańyzdy erekshelikteriniń biri retinde saılaýshylardyń «Bárine qarsymyn» degen daýys berý quqyǵy engizilgenin atap kórsetti. «Azamattar ózderiniń balama pozısııasyn zańdy túrde bildirýge múmkindik alyp otyr», deıdi olar. 

Shákárim atyndaǵy Semeı mem­le­kettik ýnıvers­ıtetinde OSK tór­aǵasy stýdent­termen kez­desip, jastarmen ashyq áńgime formatyn­da suhbat qurdy. Se­meılik jas­­tar Parlament jáne más­­­lı­hat­tar depý­tat­tyǵyna kan­­dı­­dat­tar­ǵa qatysty saılaý zań­na­m­a­sy­nyń talaptary, shetelde saı­laý ýchaskelerin uıymdastyrý tár­­tibi, áskerı qyzmetshilerdiń daýys berýine baılanysty óz­de­rin qyzyqtyrǵan suraqtardy qo­­ıyp, tolyqqandy jaýap aldy. Kez­­desý barysynda elektrondy, onyń ishinde stasıonarlyq jáne qashyq­­tan daýys berý máseleleri qozǵaldy.

Jastar elektrondy daýys berý­­diń bas­ty artyqshylyǵy – qol­­jetimdiligi, al kem­shiligi aqpa­rat­tyq qaýipsizdikke qatysty qaýip-qaterlermen baılanysty ekenin atap ótti. Belsendilerdiń biri Erkebulan Nur­dildá qazirgi jas­tardyń saılaýǵa qatysýǵa qy­zy­ǵý­shylyǵy joq ekenin aı­ta kelip, osyndaı kezdesý­ler stýdentterdiń belsendi­ligin art­tyrýǵa yqpal etetinin jet­kizdi. Al stýdent Sultan Baqytǵalıdyń pikirinshe, saılanbaly qyzmetke kan­­dıdat mindetti túrde memle­ket­tik tildi meńgerýi boıynsha lıng­vıs­tı­kalyq emtıhan tapsyrýǵa tıis.

Kezdesýde saılaý prosesiniń ózekti taqy­ryptaryna qatysty dás­túrli onlaın saýaldama júr­gizildi. Nátıjesinde res­pondent­ter­diń 39,6 paıyzy elektrondy daýys berýdi qol­dasa, 74,7 paıy­zy Prezıdenttikke kandı­dat mem­lekettik tildi bilýge tıis jáne lın­g­vıs­tıkalyq emtıhan tapsyrý min­detti dep sa­naı­dy. Al jaýap berý­­shilerdiń 40,7%-y sot­ty­ly­ǵy bar aza­matty Prezıdent, depý­tat, ákim sııaqty saılanbaly laýa­zym­darǵ­a usynýǵa jol berýge bol­maı­dy dep kórsetken. Sondaı-aq res­­­­pon­dentterdiń 33 paıyzdan as­­ta­my partııalyq tizim boıynsha saı­­­lan­ǵan depýtat sol saılanǵan par­­tııa­synan basqa partııaǵa aýy­syp ketýine bolmaıdy dep jaýap berdi.

Al Abaı teatrynda ótken jıynda N.Ábdirov saıası partııa­lar, úkimettik emes uıym­dar, BAQ ókilderi, qoǵam belsendileri, bloger­ler, Semeı qalasy saılaý komıssııa­synyń múshelerimen kezdesip, saılaý júıesin reformalaý, saılaý prosesterin jańǵyrtý, azamattardyń saılaý ınstıtýtyna degen senimin arttyrý máselelerin talqyǵa saldy.

Kezdesýge qatysýshylar saı­laý­shylar tizimin jasaý boıyn­sha naq­ty usynys­taryn ortaǵa salyp, saı­laýshylar tizimin «Aza­mat­tarǵa arnalǵan úkimet» korpora­sııa­­synyń derekter bazasymen biriz­­dendirýdi qamtamasyz etý qa­­jet­­tigin alǵa tartty. Máselen, qala tur­ǵyny Keńes О́tegenuly esep­t­en shyǵarý kýálikterin berýdi elek­t­ron­dy formatqa aýystyrýdy usyn­­dy. «Esepten shyǵarý kýáligin alý úshin saılaýshy ýchaskelik saılaý ko­mıs­sııasyna baryp, ótinish berý­­ge tıis. Basqa qalada turatyn aza­­mat­­tar úshin bul qolaısyz. On­laın ótinim júıesi engizilse, tir­kel­­gen jerinen tys jerde daýys ber­­gisi ke­letin saılaýshylar úıden shyq­­paı-aq ótinish berýge múmkindik alar edi», dedi ol.

Kezdesýlerde aýmaqtyq jáne ýchaskelik saılaý komıssııa­lary­nyń ashyqtyǵy men jarııa­lylyǵyn qam­tamasyz etý, elektrondy daýys berý múmkindiginiń pers­pektıvalary, saılaý prose­sine qatysýshylardyń, BAQ ókil­deriniń quqyqtyq saýat­tylyǵyn arttyrý máseleleri qozǵaldy.