Kaspıı – Qazaqstan úshin jalǵyz teńiz qaqpasy. Taýar aǵyndaryn qalyptastyrýda bul teńizdiń irgesindegi elderdiń mańyzy joǵary, sebebi otandyq taýarlardy iri teńiz saýda jelilerine shyǵarýda tıimdi jol sanalady.
Bul týraly Grýzııada ótken Black and Caspian Sea Ports & Shipping konferensııasynda QazTrade saýda saıasatyn damytý ortalyǵynyń bas dırektory Azamat Asqaruly aıtty. Konferensııa «Transkaspıı halyqaralyq kólik baǵdary» halyqaralyq qaýymdastyǵynyń qoldaýymen Kaspıı óńiriniń kólik-kommýnıkasııa kesheni men Transkaspıı halyqaralyq kólik baǵdarynyń (THKB nemese Middle Corridor) áleýetin damytý perspektıvalaryna arnaldy.
22 eldiń kólik jáne logıstıka salasyndaǵy halyqaralyq jáne óńirlik uıymdary, sondaı-aq Transkaspıı halyqaralyq kólik baǵdarynyń qatysýshylary jahandyq jáne óńirlik saýda men ınvestısııalardyń ózekti máselelerin talqylady. Aıtalyq, temir jol kóligi men júk tasymalyn damytý, kóliktiń turaqtylyǵyn nyǵaıtyp, qaýipsizdikti qamtamasyz etý, Transkaspıı halyqaralyq kólik baǵdaryn (THKB) kúsheıtýdegi jańa tásilder, sondaı-aq júk tasymaldaryn konteınerlep kólik ınfraqurylymyna qajetti sıfrly tehnologııalar salasyndaǵy máseleler qamtyldy.
«Kaspıı óńiri Qazaqstan úshin jalǵyz teńiz qaqpasy sanalady. Nege deseńiz, taýar aǵyndaryn qalyptastyrýda atalǵan aımaq mańyzdy ról atqaryp, taýar óndirýshilerdi iri teńiz saýda jelilerine shyǵarýdy qamtamasyz etedi», dedi A.Asqaruly.
Qazirgi geosaıası jaǵdaıda Transkaspıı halyqaralyq kólik baǵdarynyń qatysýshylary úshin tranzıttik dálizder men kólik ınfraqurylymyn damytýda múmkindikter ashylady. Bıyl 1-toqsanda metall ónimderi atalǵan kólik dálizinde jańa taýarǵa aınalyp, taıaý arada osy baǵyt arqyly astyq, un, mys jetkizý týraly kelissózder júrgizilmek.
QazTrade basshysy aıtqandaı, Kaspıı baǵytyndaǵy kólik qatynasyn jandandyrý – jahandyq oıynshylardy, onyń ishinde álemdik kólik kompanııalaryn tartýǵa, kedendik ákimshilendirýdiń elektrondy júıesin ıntegrasııalaýǵa, sondaı-aq Qara teńiz porttarynyń ınfraqurylymyna shyǵýǵa jaǵymdy áser etedi.
«Transkaspıı halyqaralyq kólik baǵdary boıynsha porttardyń múmkindikteri, mysaly Batýmı porty qazir júkti aýystyryp tıeý kólemin ulǵaıtýǵa múmkindik berip otyr. Qazaqstannan eýropalyq baǵytta, sol sekildi keri qaraı taýarlardy jetkizý tizbegin aıtarlyqtaı ońtaılandyrý qajet.
Qazaqstan úshin Qara teńizdiń porttary álemdik naryqtarǵa shyǵýǵa jol ashatyn, sondaı-aq Transkaspıı halyqaralyq kólik baǵdaryn qarqyndy paıdalanýǵa múmkindik beretin ıntensıfıkasııasy tıimdi saýda tetigi sanalady. Dástúrli logıstıkalyq dálizderdi paıdalanýdyń kúrdeli jaǵdaıynda Transkaspıı baǵyty otandyq taýarlardy Eýropa elderine jetkizýde qysqa ári ekonomıkalyq tıimdi jol. Bul Qazaqstandy jahandyq óndiristik tizbekterge qosylýǵa baılanysty jumysty toqtatpaı jáne halyqaralyq ónerkásiptik kooperasııa jónindegi jobalardy jalǵastyrýǵa múmkindik beredi. Bul mindetti Úkimet aldyna Memleket basshysy da qoıdy», dedi Saýda saıasatyn damytý ortalyǵynyń bas dırektory.
Forým barysynda qatysýshylar Potı jáne Batýmı teńiz porttaryna baryp, olardyń óndiristik kórsetkishteri men damytý josparlaryna qanyqty.