Oqyrman jańalyǵymen bólisedi.
Jaýynger qyzdardyń erligi umytylmaıdy
Bıyl qazaqtyń batyr qyzy, ushqysh Hıýaz Dospanovanyń týǵanyna 100 jyl tolady. Uly Otan soǵysynda kóptegen erligimen kózge túsip, jaý áskerin jermen-jeksen etken qazaq qyzy týraly az aıtylyp, az jazylǵan joq.
Keńes Odaǵynyń Batyry ataǵy berilmese de apamyz sol «batyr» ataǵyna ıe bolǵandardan esh kem erlik kórsetken joq. Tek táýelsizdik alǵannan keıin ǵana Hıýaz Dospanova «Halyq qaharmany» atandy.
Qazaqtyń «qanatty qyzy» Hıýaz 2008 jyldyń 21 mamyrynda 86 jasynda dúnıeden ozdy.
Jýyrda televızııalyq jumys toby Atyraý, Batys Qazaqstan jáne Aqtóbe oblystaryn aralap, Hıýaz Dospanovanyń esimi berilgen memlekettik mekemelerge arnaıy baryp, derekti fılm túsirip qaıtty. Túsirilim kezinde jumys toby Atyraý qalalyq bilim bólimine qarasty Hıýaz Dospanova atyndaǵy jalpy bilim beretin orta mektepte bolyp, 1«a» synyp jetekshisi Merýert Seıitqalıevanyń oqýshylary daıyndaǵan Hıýaz apamyzdyń ómiri men erligi jónindegi qoıylymdy tamashalady.
Bıyl Hıýaz Dospanovanyń 100 jyldyǵyna oraı memleketimizdiń túkpir-túkpirinde kóptegen is-shara uıymdastyrylyp jatqany aqıqat. Búgingi urpaq qaharman qyzdyń eskertkishine gúl shoqtaryn qoıyp, eske alyp, rýhyna taǵzym etip keledi. Talaı ret kókte samǵap, jaýdyń saǵyn syndyrǵan erjúrek ushqyshtyń esimin eliniń umytpaıtynyn osydan-aq ańǵarýǵa bolady.
Atalǵan jumys tobynyń habarlaýynsha, Shyǵystan shyqqan qazaqtyń qos shynary – eren erlikterimen ózderine óshpes eskertkish turǵyzǵan Keńes Odaǵynyń Batyrlary Mánshúk Mámetova men Álııa Moldaǵulova týraly derekti fılmderdi Jeńis kúnine oraı efırden kórsetý josparda bar kórinedi.
Jumys toby odan ári Oral jáne Aqtóbe qalalaryna attanyp ketti. Onda olar oblystyq tarıhı mýzeıler men batyrlarǵa esimderi berilgen memlekettik mekemelerdi aralap, qajetti aqparattardy óz kórermenderine jetkizetin bolady.
Rýslan HAMZA,
Qazaqstan Jýrnalıster odaǵynyń múshesi
ATYRAÝ
Taǵylymdy kesh ótti
Respýblıkalyq «Tulǵa bolamyn», «Oqýǵa qushtar mektep» jobalary aıasynda Qaıym Muhamedhanov atyndaǵy №90 gımnazııasynda kitaphana meńgerýshisi Gúlnár Amanjolovanyń uıymdastyrýymen «Sáýleli oıdyń shamshyraǵy» atty kezdesý keshi ótti. Kezinde Qorǵanys mınıstri, Parlament Májilisiniń depýtaty bolǵan, sondaı-aq Tuńǵysh Prezıdenttiń keńesshisi qyzmetin atqarǵan Sát Toqpaqbaev pen Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, Qazaqstan jazýshylar odaǵynyń múshesi Sáýle Dosjan keshtiń arnaıy qonaqtary boldy.
Sát Besimbaıuly óskeleń urpaqqa ultymyzǵa tán ór minezdiliktiń tegeýrindik tanytatynyna, úlgi tutatyn tulǵalyq qasıettiń mańyzdylyǵyna toqtalyp, Otanǵa degen súıispenshiliktiń adaldyq arqyly baǵalanatyny týraly ǵıbratty áńgime aıtty. Sondaı-aq mektebimizdiń Alashtyń ardaqty tulǵasy Qaıym Muhamedhanov atalýynyń ózindik tarıhyna zer salǵan qoǵam qaıratkeri kezinde Qaıymnyń «Abaıdyń aqyn shákirtteri» kitabyn jaryqqa shyǵarýǵa sebepshi bolǵanyn aıta kele, osy kitaptaǵy onyń qoltańbasyn kórsetip, atalǵan baspa ónimin mektep mýzeıine tapsyrdy.
Kezdesý keshiniń mazmunyn asha túsken sátterdiń biri Sáýle Maǵazbekqyzynyń «Aýyldan shyqqan mıllıoner» atty shyǵarmasyn jas oqyrmandardyń erekshe áserlerimen bólisip, talqylaýy boldy. «Jas qalam» úıirmesiniń múshesi 6-synyp oqýshysy Myqtybek Gúlim qalamger apamyzǵa arnaǵan óleńin oqyp berse, Arýna Dúısen, Nurıslam Ibrash, Bınazır Oralbek atty jas talapkerler ózderin qyzyqtyrǵan kóptegen saýalyna jaýap aldy.
Qonaqtarymyzǵa degen ystyq yqylasyn arnaýymen jetkizgen kitaphana qyzmetkeri Aıagóz Serikqyzy syrly suhbattyń shyraıyn keltire tússe, kezdesý sońynda mektebimizdiń basshysy Aıatjan Ahmetjanuly kesh qonaqtaryna kelgenderi úshin alǵysyn bildirdi.
Sanat QÝANDYQ,
№90 gımnazııa dırektorynyń tárbıe isi
jónindegi orynbasary
NUR-SULTAN
О́zgelerge sabaq bolatyny kúmánsiz
...Iá, jer betindegi eń meıirimdi de eń zulym jaratylys ıesi – adam. Keýdesinde jany bar jumyr basty pendege eń ıgi isti jasaıtyn da, eń soraqy qorlyqty kórsetetin de adam balasy. Al júregińdi tilgilep, qý janyńdy qoıarǵa jer tapqyzbaıtyn dúnıeniń biri – qatygezdik. Tipti jer basyp júrgenińe nálet aıtyp, bes kún jalǵanǵa qonaq bolyp kelgenińe ókindirerdeı aıýandyq pen qatygezdikti men A.Kemelbaevanyń «Shashty» áńgimesinen oqyp bildim. Buryn-sońdy kórmek túgili, estimegen mundaı qııanat tóbe shashymyzdy tik turǵyzyp, janymyzdy túrshiktirdi. Ne erkek emes, ne áıel emes, tiri ólik! Netken azap! Erkek kindikti úshin budan asqan qasiret bolar ma, sirá?! Ǵumyryn artyna urpaq qaldyrýǵa arnaǵysy kelgen azamattyń taǵdyryn talqandap, ómirin oırandaý – baryp turǵan eń soraqy qatygezdik.
Shaǵyn áńgime sheberi Ybyraı Altynsarınniń áńgimeleriniń birinde qytaı halqynda urlyq jasaǵan adamnyń saýsaǵyn shaýyp tastaıtynyn oqyp, mundaı qadamdy asa qatty qatygezdikke balaǵanym bar. Al Shyńǵys Aıtmatovtyń «Borandy beketindegi» jazyqsyz adamdy aqyl-esinen aıyryp, máńgúrt jasaý – jaǵańdy ustatatyn jaıt ekeni taǵy aqıqat. Endi, mine, «Shashty» áńgimesinen búginde adamzatqa adam qolymen jasalatyn taǵy bir qatygezdikti bildim. Ol – erkektikten aıyrý, azbandyq... Osylaısha, dúnıedegi eń qaıyrymdy is te, qatygezdik te adam qolymen jasalatynyna taǵy bir márte kózim jetti.
Osyndaı mazmundaǵy shyǵarmalar meni mynadaı qorytyndyǵa alyp keldi. Sol kezdegi jazyqsyz jandarǵa jasalǵan qatygezdikti nege qazirgi arsyz aıýandarǵa jasamasqa? Nege bizdiń elimizde de toıymsyz jemqorlar men túıeni túgimen, bıeni júgimen jutqan ury-qarylardyń saýsaǵyn kesip, aıaǵyn tartqyzbasqa? Qazirgi tańda ózekti órtep otyrǵan kókeıkesti másele – on ekide bir gúli ashylmaǵan pák qyzdardy abyroıynan aıyryp, bolashaǵyna balta shapqan, qorlap-zorlaǵan erkeksymaqtardy nege erkektikten aıyrmasqa, máńgúrt jasamasqa? Bul – meniń kóktemgi báısheshekteı búr jaryp kele jatqan kelte qyz ǵumyryma alańdaýdan týǵan oı. Qoǵamdaǵy alaıaqtar men arsyzdarǵa osyndaı qatań sharalar qoldanylsa, munyń ózgelerge sabaq bolatyny sózsiz!
Nuraına ABZALQYZY,
Kókterek jalpy orta bilim beretin
mektebiniń 10-synyp oqýshysy
Batys Qazaqstan oblysy