Jutylý utylýǵa ákele me?

«Mámile zańdy turǵydan aıaqtal­ǵannan keıin SentrKredıt banki banktiń rebrendıngin júrgizedi. Osylaısha, ol jeke jáne zańdy tulǵalarǵa arnalǵan barlyq banktik qyzmetterdi kórsetetin tutastaı qazaqstandyq bank bolady. SentrKredıt banki bankke depozıtorlar aldyndaǵy barlyq mindettemelerin oryndaý jáne qazirgi kezdegi klıentteri úshin oryn alǵan jaǵdaıdy shuǵyl túrde sheshý úshin menshikti qarajatynyń esebinen qosymsha ótimdilikpen qoldaý kórsetýge daıyn», delingen BSK málim­demesinde.

«Bank SentrKredıt» AQ otandyq bank sektorynda 1988 jyldan beri jumys istep kele jatqan ardager qarjy ınstıtýty sanalady. Onyń fılıal jelileri elimizdiń barlyq óńirinde bar. 130-dan asa bólimshesi arqyly zańdy jáne jeke tulǵalarǵa qyzmet kórsetedi.

Qarjy sarapshysy Andreı Chebo­tarevtiń aıtýynsha, BSK-nyń bulaı kúsheıýi otandyq bank sektory úshin paıdaly bolmaq. «Mundaı mámile banktiń kapıtalyn arttyryp, nesıeleý boıynsha pozısııasyn burynǵydan da nyǵaıta túsedi. Shaǵyn jáne orta bıznesti nesıeleý boıynsha lıderlerdiń biriniń qatarǵa oralýy el ekonomıkasy úshin de mańyzdy. Sondaı-aq bul kelisim sank­sııa­dan keıin týyndaǵan ótimdilik problemasyn da sheshedi», deıdi.

Qarjy sarapshylarynyń aıtýynsha, «Sberbank» AQ enshiles banki nesıe portfeli bir bóliginiń Halyk Bank-ke ótýi, «Alfa-banktiń» satylýy nesıe naryǵynda azdaǵan teńsizdikti týǵyzady. Qansha degenmen qazaqstandyq qar­jy ınstıtýttary buǵan deıin reseılik enshiles bankterge úlestirilip kelgen nesıe suranysyn birden ıgere almaıdy. Biraq birtindep jergilikti bankter suranysty tolyq kólemde óteı bastaıdy, deıdi.

AERC sarapshysy Evgenııa Paktiń aıtýynsha, qysqa merzimde suranys pen nesıe qarajatynyń usynysy aralyǵynda dısbalans týyndaıdy.

«Bul teńsizdik negizinen jeke tul­ǵa­larǵa qatysty bolmaq. О́ıtkeni bank­ter bergen aqshanyń teń jartysy – jeke tulǵalar enshisinde. Tutyný­shy­lardy qarjylandyrý boıynsha usy­nys­tardyń qysqarýy da paıdaly. Bul rette tutynýshylyq suranys kólemi tómen­deıdi. Ol óz kezeginde eldegi ınflıa­sııalyq qysymdy azaıtady», deıdi ol.

2021 jyly «Alfa-bankte» «S» «S-», «D» jáne «E» reıtıngine ıe kor­poratıvti qaryz alýshylar úlesi 9,2 pa­ıyz­dy qurasa, merzimi ótken bereshegi 90 kúnnen asqan jeke tulǵalar úlesi nebári 2,5 paıyz shamasynda bolǵan.

Telegramdaǵy Risk Takers kanaly sanksııalar qysymyna tap bolǵan «Sberbank» pen «Alfa-banktiń» Qazaqstandaǵy enshiles uıymdary sátti tańdaý jasaı bildi deıdi. Kanal sarapshylarynyń aıtýynsha, 2019 jylǵy AQR-den (aktıvter sapasyn tekserý prosedýrasy) keıin BSK-da kapıtal boıynsha qıyndyqtar bar ekeni belgili boldy jáne olar ádettegi ýaqytta ózge bankti jutyp alý máselesin kún tártibine qoımas edi.

«Biraq qazirgideı «Alfa-banktiń» basyna kún týǵan sátte onyń quny kúrt tómendep ketti. Sanksııaǵa ushyraǵan bank­ter dıskontpen satyp alynady jáne bul BSK-ǵa óziniń kapıtalyn ulǵaıtyp alýǵa múmkindik beredi. Son­daı-aq jaqsy qurylǵan proseske de ıe bolady. Alaıda sońǵy jyldardaǵy tájirıbege qarap Alfa prosesteriniń BSK-ǵa ótpeýi de múmkin. Degenmen Alfanyń korporatıv mádenıeti «Bank SentrKredıtke» juǵysty bolady dep úmittenemiz. Bizdiń oıymyzsha, bir­lesken bank quramyna banktiń odan ári ornyqty bolýyna kómektese alatyn tólem qabileti mol aksıoner kirýi tıis. Qazirgideı jaǵdaıda eki bank ara­syndaǵy mámileniń jyldam júzege asqany tańǵaldyrdy. Ádette aktıvterdi baǵalaý prosesi men ózge de prosedýralar uzaq ýaqytqa sozylatyn. Bul joly olaı bolǵan joq. Bul «Alfany» satýǵa degen qulshynys aıtarlyqtaı joǵary bolǵanyn bildiredi», dep jazady sarapshylar.

Qarjylyq táýekel menedjeri Berik Beısenbekov eki banktiń osyǵan deıingi baǵyty eki túrli bolǵanyn aıtady.

«BSK negizinen bólshek nesıeleý­ge, shaǵyn jáne orta bızneske jáne iri bızneske mán berse, Alfa jeke tul­­ǵa­larmen kóbirek jumys istedi jáne korporatıvti bıznesti nesıeleý­ge asa qulyq tanytqan joq. Sondaı-aq BSK 2017 jyly bank sektorynyń qar­jylyq ornyqtylyǵyn arttyrý baǵ­dar­­lamasyna qatysyp memlekettik qol­daýǵa ıe boldy. Endi qyzyq jaǵdaı týyp otyr, memleket qutqaryp qalǵan bank ózinen áldeqaıda kishi bankti satyp almaq. Bul mámileniń qandaı aqsha arqyly iske asary áli belgisiz. Árıne, BSK úshin Alfanyń qosylýy tek jaǵymdy áser beredi. Sebebi, Alfa quny aıtarlyqtaı jeńildikterdi eskere otyryp belgilenetini anyq jáne bul aıyr­mashylyq menshikti kapıtaldyń qunyn arttyrady, BSK-nyń qarjylyq kórsetkishterin jaqsartady. Ádettegi naryq jaǵdaıynda mundaı kelisimniń júzege asýy ekitalaı edi. Alaıda RF áreketi bızneske, onyń ishinde bank bıznesine úlken áserin tıgizdi. Sonymen qatar Alfa aksıonerleri aýyssa sanksııa alyna ma degen suraqtyń da áli basy ashyq kúıinde qalýda. Degenmen qadaǵalaýshy Qazaqstandaǵy bankterdiń barlyǵy derlik sanksııa men shekteý ataýlydan alshaq bolýy úshin qajet jumystyń bárin atqarady dep oılaımyn», deıdi B.Beısenbekov.

Alfaǵa qarsy naǵyz maıdan bank sanksııalyq SDN tizimge qosylǵannan keıin, 6 sáýirden keıin bastalǵan edi. AQSh Qarjy mınıstrligi kontragenttermen mámilelerdi aıaqtap alý úshin týra bir aı ýaqyt berdi. 6 mamyrdan keıin sheteldik valıýtamen esep aıyrysý, halyqaralyq tólem júıeleri arqyly aýdarym jasaý, amerıkalyq bankterdiń korrespondent shottaryn paıdalaný múmkin bolmaıdy.

13 sáýirde S&P Global Ratings reıtıng agenttigi osyǵan deıin Alfaǵa bergen búkil reıtıngteriniń kúshin joıdy. Olar – «V» emıtentiniń uzaq merzimdi nesıe reıtıngi, «V» emıtentiniń qysqa merzimdi nesıe reıtıngi jáne «kzVV+» ulttyq shkalasy boıynsha reıtıng.

Jalpy, sanksııa salynǵanǵa deıin Alfanyń jaǵdaıy táp-táýir boldy. «Ulttyq bank jarııa etken qarjylyq jaǵdaı týraly esepte banktiń búkil aktıviniń kólemi 908,6 mlrd teńge dep kórsetilgen. Aktıv kólemi boıynsha «Alfa-bank» otandyq bank sektorynda 11-orynda (22 banktiń arasynda) tur. Banktiń qaryz portfeli 564,4 mlrd teńgeni quraıdy. Ulttyq bank málimetinshe, byltyr banktiń qaryz portfeli 206 mlrd teńgege (nemese 58,5 paıyzǵa) kóbeıgen. 2021 jylǵy taza tabysy – 33 mlrd teńge.

Aı ortasynda Moody’s reıtıng agent­tigi BSK-nyń uzaq merzimdi reıtın­gin rastap, «Turaqty» (V1) degen baǵa bergen edi. Bul baǵalaý banktiń nesıe qabileti joǵary táýekelderge tózimdi ekenin kórsetedi.

Ulttyq bank dereginshe, dál qazir BSK aktıv kólemi boıynsha (2,19 trln teńge) jetinshi orynda. Qaryz portfeliniń ózi 1,24 trln teńgeni quraıdy. Aqpan aıynyń qorytyndysy boıynsha menshik kapıtaly 141,94 mlrd teńgeni qurap, 2021 jyl boıynsha taza tabysy 18,7 mlrd teńgege jetken.

20 mamyrda «Bank SentrKredıt» AQ aksıonerleriniń jınalysy ótedi. Onda banktiń 2021 jylǵy qyzmetiniń nátıjeleri, shoǵyrlandyrylǵan jáne jekelegen jyldyq qarjylyq eseptilikti bekitý máselesi, 2021 jylǵy taza tabys­ty bólistirý tártibi qarastyrylady jáne dırektorlar keńesiniń múshelerin saılaý ótpek.

Eske salsaq, osyǵan deıin Halyk Bank reseılik enshiles «Sberbanktiń» nesıe portfelin satyp alǵan edi. Basqarma tóraǵasy Úmit Shaıahmetovanyń aıtýyn­sha, mámile aıasynda Qazaqstan damý banki jeńildetilgen nesıeleý baǵ­­dar­lamasy aıasynda rásimdelgen avto­ne­sıeler, kepilsiz nesıelerdiń bir bóligi, májbúrli qajettilikke alynǵan zaımdar jáne ıpotekalyq nesıeler «Halyqqa» aýysqan. Sondaı-aq eki bank arasynda ShOB sektorynyń 7 500-ge jýyq kásipornyna nesıe berý týraly mámile jasalǵan. Onyń shartyna sáıkes, Sberdiń 105 mlrd teńge kólemindegi sapaly kommersııalyq portfeliniń bir bóligi jáne «Damý» qorynyń memlekettik baǵdarlamasy boıynsha berilgen 4,9 mlrd teńge kólemindegi nesıe portfeli Halyk Bank-ke jiberilgen.

Reseılik enshiles bankterdi satyp alý týraly usynystar túskenine qaramastan, biz mundaı nusqany qarastyrǵan joqpyz, dedi Ú.Shaıahmetova.