Sońǵy jyldary álemde uıaly baılanystyń jańa býyny – 5G engizilýde. Atalǵan tehnologııa týraly osy kúnge deıin kóp aıtyldy, artylǵan úmit te zor. Jańa tehnologııanyń birqatar artyqshylyǵy bar. Jyldamdyǵy jaqsy, kidirisi az. О́tkizý qabileti joǵary. Iаǵnı bir sharshy shaqyrymǵa eseptegende kóp qurylǵynyń kidirissiz jumys isteýine múmkindik beredi. Biraq Finprom.kz-tiń habarlaýynsha, kemshiligi de kóp kórinedi.
Birinshiden, bul tehnologııany engizý óte qymbat. Munyń aldyndaǵy 4G-di engizýden kem degende eki ese qymbatqa túsedi. Bloomberg-tiń málimetine qaraǵanda, amerıkalyq operatorlardyń 5G tehnologııasynyń radıo tolqyndaryna jumsaǵan somasy 118,4 mlrd dollardy, al 4G úshin 61,8 mlrd dollardy quraǵan. Qajetti ınfraqurylym da birneshe ese qymbat.
Ekinshiden, bıznes úshin buǵan qarjy salý oryndy, bolmasa orynsyz degen másele ashyq tur. 5G engizýdi tek uıaly baılanys operatorlary ǵana qamtamasyz ete alady. Memlekettiń mundaı qadamǵa barmasy anyq. Salynǵan ınvestısııa ózin-ózi aqtamasa, jeke sektor úshin munyń paıdasy shamaly. Máselen, AQSh-tyń úsh iri operatory 5G efırine jáne jelini jańartýǵa 100 mlrd dollar jumsaǵan. Biraq olar budan eshqandaı paıda kórmedi. Ol azdaı tehnologııa paıda bolypty-aý dep eleń etken jan balasy joq.
Úshinshiden, álemdik operatorlardyń orasan zor qarjylyq úlesine qaramastan, tutynýshylar anaý aıtqandaı aıyrmashylyqty kórmeı otyr. Halyqaralyq tájirıbe de osyǵan kelip saıady. Máselen, Deloitte-diń Irlandııada 5G engizý týraly esebinde 4G, 4G+ jáne Wi-Fi qosylystary qazirgi ýaqytta tutynýshylardyń qajettilikteri úshin jetkilikti ekeni aıtylǵan. 2021 jyly Deloitte saýaldamasyna qatysqandardyń 54 paıyzy 4G men 5G arasyndaǵy aıyrmashylyq joqtyǵyn aıtqan. Iаǵnı tutynýshynyń 5G-ge tez arada kóshýin yntalandyratyn naqty qosymsha artyqshylyqtary joq. Ágárakı, atalǵan tehnologııaǵa qyzyǵýshylyq paıda bolsa, onda ol uzaq merzimdi perspektıvanyń sharýasyna aınalmaq.
Saýaldamaǵa qatysqan tutynýshylar smartfondy tańdaý kezindegi mańyzdy fýnksııalar retinde batareıanyń qyzmet etý merzimin, saqtaý syıymdylyǵyn, kameranyń fýnksıonaldyǵy men sapasyn ataǵan. Bul rette 5G qoldaý mańyzdy fýnksııalardyń tiziminde tek 10-orynǵa ıe bolǵan. Ulybrıtanııada júrgizilgen zertteý osyny ańǵartty.
«Mundaı jaǵdaıda qarapaıym paıdalanýshyǵa 5G engizý tıimsiz. Mundaı jobany tehnıkalyq turǵydan iske asyrý úshin qyrýar qarjy kerek. Al salynǵan qarjy qalaıda ótelýge tıis. Demek, 5G-diń engizilýimen baılanys operatorlary tarıfterdi kúrt qymbattatýy múmkin. Sonymen qatar aıyrmashylyqty seziný úshin turǵyndar smartfondaryn aýystyrýǵa májbúr bolady. О́ıtkeni búginde kóptegen paıdalanýshynyń qurylǵysy 5G-di kótermeıdi. Eger Ulybrıtanııa men AQSh sııaqty damyǵan elderdegi jaǵdaıdan alshaqtap, qazaqstandyqtar buǵan daıyn ba degen suraq qoıylsa, halyq tarapynan teris jaýap beriletini anyq. Sebebi tabys deńgeıi joǵary damyǵan elderdiń ózinde azamattar artyqshylyǵy shamaly tehnologııaǵa mán bermeı otyr. Onda kezekti daǵdarystan zardap shekken qazaqstandyqtar úshin bul asa qajet te emes», delingen Finprom.kz habarlamasynda.
Qazaqstanda qoldanystaǵy 4G ınfraqurylymyna súıengen mobıldi ınternettiń jyldamdyǵy ósip keledi. Bir jyl ishinde kórsetkish birden 38,3 paıyzǵa – 2021 jylǵy naýryzdaǵy 13,53 Mbıt/s-tan 2022 jylǵy naýryzda 18,71 Mbıt/s-qa deıin ulǵaıdy. Qazaqstandaǵy ınternet quny álemdegi eń tómengilerdiń biri ekenin eskersek, bul táp-táýir nátıje.
Qazaqstanda jyldamdyǵy joǵary mobıldi ınternet abonentteriniń sany da jyldam kóbeıýde. 2022 jylǵy naýryzda elimizde joǵary jyldamdyqty keń jolaqty qoljetimdilikke ıe 17 mln-ǵa jýyq abonenttiń bary belgili boldy. Bul ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 5,7 paıyzǵa joǵary.
Sondyqtan qazir qazaqstandyqtarǵa ynta-zeıindi 5G-ge aýystyrǵannan góri 4G-diń jappaı turaqty jumys isteýine qol jetkizý mańyzdyraq. Mysaly, uıaly baılanys abonentteriniń sany boıynsha naryq kóshbasshysy – Beeline-nyń 2021 jyldyń sońyndaǵy 4G jelisiniń jabyndysy 81 paıyzdy qurady. Atalǵan kórsetkish 2020 jyly 76 paıyzǵa, 2019 jyly 68 paıyzǵa, 2018 jyly 60 paıyzǵa teń edi.
«Bálkim, 5G-diń artyqshylyqtary bizdiń bıznes úshin mańyzdy shyǵar. О́ıtkeni kidiristiń azdyǵy men kóp qurylǵylardy qoldaý tehnologııalyq turǵydan tıimdi. Mysaly, bul kúrdeli taý-ken jabdyǵyn qashyqtan basqarý úshin qajet. Sonymen birge obektidegi myńdaǵan datchıkterden kórsetkishterdi alý jáne óndiristiń jalpy kórinisin baǵalaý úshin de mańyzdy. Alaıda bul turǵydan alǵanda da bizdiń kásiporyndar mundaı jańashyldyqqa daıyn emes. Ulttyq statıstıka bıýrosynyń dereginshe, sıfrlyq tehnologııalardy paıdalanatyn ónerkásiptegi iri jáne orta kásiporyndardyń úlesi 2021 jyly nebári 9,9 paıyzdy quraǵan. Bul anaý aıtqandaı jaqsy kórsetkish emes. Sondyqtan árbir onynshy kompanııaǵa senim artyp, suranysy óte kúmándi tehnologııany engizý múmkin emes. Qazaqstandyq bıznes bul úshin artyq qarjy shyǵarmaıdy da», deıdi Finprom.kz sarapshylary.
Álbette, jergilikti deńgeıde kez kelgen zamanaýı tehnologııany ıgerý úshin 5G-di synap kórý kerek. Alaıda jańa standartqa tolyqtaı kóshý týraly áńgime aıtýǵa áli erte.