Ispanııada saıası shý shyqty. El bıligi Pegasus shpıondyq baǵdarlamasy arqyly birqatar saıasatkerdi ańdyǵan eken. Olardyń qatarynda azattyq ańsaǵan Katalonııa serkeleri de bar. Osyǵan baılanysty premer-mınıstr Pedro Sanches barlaý qyzmetiniń basshysyn qyzmetinen bosatty.
Esterińizge sala ketsek, The Guardian jáne El País gazetteri eki jyldan beri ızraıldik Pegasus-qa qatysty zertteý júrgizip keledi. Shpıondyq baǵdarlama uıaly telefondaǵy málimetterdi, sonyń ishinde elektrondy poshtany, mátindik habarlamalardy, sýretterdi jymqyrýǵa paıdalanylady. Sondaı-aq telefonnyń dıktofonyn qosyp, kamerasymen sýretke túsirip, tyńdaý qurylǵysyna aınaldyrýǵa múmkindigi bar.
Kompanııa ókilderi baǵdarlamany terrorıster men qylmyskerlerdi quryqtaýy úshin memleketterge satqanyn aıtyp otyr. Alaıda The Guardian jáne El País gazetteri júrgizgen zertteýde Pegasus-ty saıasatkerlerge, jýrnalısterge jáne quqyq qorǵaýshylarǵa tyńshylyq jasaýǵa paıdalanǵany anyqtaldy.
Apta ortasynda úkimet basshysy Pedro Sanches ulttyq barlaý ortalyǵynyń (CNI) basshysy Pas Estebandy jumystan shyǵarǵanyn habarlady. Mınıstrler kabınetin basqaryp otyrǵan sosıalıstik partııa ókilderi muny tyńshylyqpen baılanystyryp otyr.
Uıaly telefony hakerlik shabýylǵa ushyraǵandar qatarynda Katalonııanyń táýelsizdik qozǵalysyna qatysty 63 adam bar. Sonyń ishinde óńirdiń prezıdenti Pere Aragones te nysanaǵa alynǵan eken. Budan bólek, zańgerler, jýrnalıster men azamattyq belsendiler de zardap shekken. Sondaı-aq Ispanııa premer-mınıstriniń, qorǵanys mınıstriniń telefondaryna da Pegasus baǵdarlamasy ornatylǵan eken.
Oqıǵa jarııalanǵannan keıin Ulttyq barlaý ortalyǵynyń (CNI) basshysy Pas Esteban parlamenttegi tyńdaý kezinde muny moıyndaǵan kórinedi. Negizi otyrys jabyq esik jaǵdaıynda ótken-di. Alaıda The Guardian gazetine suhbat bergen sosıalıstik partııa ókili muny rastaǵan.
Katalonııa tarapy tyńshylyqqa qatysty laýazymdy tulǵalardyń jaýap berýi tıis ekenin málimdedi. Katalonııa prezıdenti Aragonestiń aıtýynsha, shpıondyqqa qatysty málimettiń taralýy katalon mekemeleri men táýelsizdik qozǵalysyn qoldaıtyndarǵa qarsy jappaı tyńshylyq jasalǵanyn rastaıdy.
«Buǵan ne sebep bolǵanyn bilý jáne ózimizdi qorǵaýymyz úshin sot ruqsatymen onyń qupııalyǵyn joıýdy talap etemiz. Bul máseleni qoǵamdyq turǵyda túsiný óte mańyzdy. Buǵan saıası ruqsatty kim bergenin, muny kimniń bilgeni bizge aıtylýy tıis. Sondyqtan joǵary laýazymdy tulǵalardan jaýap talap etemiz», dedi P.Aragones.
Aragonestiń ashýlanýy beker emes. Onyń partııasy qazirgi kezde Sosıalıstik jumysshylar partııasymen (PSOE) birge Parlamentke koalısııa quryp, úkimetti basqaryp otyr. Sondyqtan ol Katalonııanyń azattyǵyn birtindep alýdy qoldaıtyn partııa táýelsizdik daǵdarysyn sheshýge kedergi keltiretinin alǵa tartty.
Sondaı-aq bılikke ıe koalısııaǵa syzat tústi. Unidas Podemos ókilderi sosıalıstik partııaǵa qarsy shyǵyp, qorǵanys mınıstri Margarıta Roblestiń otstavkaǵa ketýin talap etti. О́ıtkeni ulttyq barlaý ortalyǵyna osy vedomstvo basshylyq jasaıdy. Onyń ústine Katalonııanyń azattyǵyn betke ustaǵan «Katalonııa respýblıkalyq solshyldar» partııasy da PSOE-ny qoldap keldi.
Sarapshylardyń paıymdaýynsha, Pedro Sanches ulttyq barlaý ortalyǵynyń basshysyn qyzmetinen bosatý arqyly áriptesterine qatysty «aram oıy» joq ekenin kórsetti. Osylaısha, premer-mınıstr koalısııany saqtap qalýdy kózdeıdi. Iаǵnı «ógizdi de óltirmeı, arbany da syndyrmaýdy» oılaıdy. О́ıtkeni koalısııa tarap, búgin-erteń jalpy saılaý óte qalsa, oppozısııadaǵy Adamdar partııasy jeńiske jetip ketýi múmkin. Sońǵy saýaldamaǵa súıensek, qazirgi tańda atalǵan partııany qoldaıtyndar 25 paıyzǵa jetken.
Biraq úkimet basshysynyń bul qadamy katolondardyń ashýyn jazbaǵan syńaıly. Máselen, Pero Aragones Katalonııa parlamentinde sóılegen sózinde Estebannyń ketýimen daǵdarys tynyshtaldy nemese sheshildi dep eshkim aıta almaıtynyn alǵa tartty. Sondaı-aq tyńshylyqqa qatysty áli tolyq túsinikteme berilmegenin, onyń qaıtalanbaıtynyna kepildik berilmegenine toqtaldy.
Qoryta aıtqanda, Ispanııada saıası janjal ýshyǵyp ketýi yqtımal. Dál qazir premer-mınıstr máseleni sheshýge baryn salyp jatyr. Degenmen telefony tyńdalǵandar úkimet basshysynyń áreketine qanshalyqty kóńili tolatynyn dóp basyp aıtý qıyn.