Rýmynııa ulttyq opera teatrynyń art-dırektory Mıhaı Kosma men belgili dırıjer Krıstıan Sandý «Astana Opera» memlekettik opera jáne balet teatrynyń jetekshi solısti Jupar Ǵabdýllınany Djýzeppe Verdıdiń «Aıda» operasyndaǵy basty partııany oryndaýǵa shaqyrǵan bolatyn.
О́zine tán erekshe únimen kóptegen sahnalyq beınelerdiń tamasha úlgisin jasap úlgergen qazaq ánshisine Rýmynııa teatrynyń maıtalmandary jaıdan-jaı qolqa saldy dep aıta almaısyz. Názik jaratylys ıesiniń keskin-kelbeti men áýez-áýenin múltiksiz jetkizý opera ánshileriniń báriniń birdeı tabany tıe beretin shyń emes. Álemniń eń iri sahnalarynda óner kórsetip júrgen tanymal tulǵalardyń ózi muny tabysqa bastap baratyn birden-bir kesek keıipker ári sahna ıesi úshin Aıda róline laıyq bolý óte joǵary jetistik dep sanaıdy. Sondyqtan da J. Ǵabdýllınanyń Rýmynııa ulttyq operasynyń sahnasynda óner kórsetýi álemdik deńgeıdegi oryndaýshylardyń sanaty taǵy bir jaryq juldyzben tolyǵyp keledi degen senimdi keýdege kúmánsiz uıalatty. Dj. Verdıdiń «Aıda» operasyndaǵy basty keıipkerdi somdaǵan qazaq arýynyń sheberligi rýmyn kórermenderiniń ystyq yqylasyna bólendi. «Teatrdyń kórkemdik jetekshisi Mıhaı Kosma men dırıjer Krıstıan Sandýdyń senimin tolyqtaı aqtap shyqqan ánshiniń lırıkalyq-dramalyq soprano daýysy Aıda beınesin qazirgi zamanǵa jetkizýde kúrdeli ıirimderdiń ózimen sátti úılesti» degen pikir aıtylýda bul týraly. Sheteldik sheberlerdiń nazaryna «Astana Opera» teatrynyń solısti qalaı iligip júr degen suraq týatyn shyǵar. Eske sala keteıik, Jupar Ǵabdýllınanyń ónerine olar ótken jyly Verdıdiń 200 jyldyǵyna arnalǵan halyqaralyq festıvalde tánti bolǵan eken. Al ánshiniń ózin áńgimege tartqanymyzda, rýmynııalyq áriptesteriniń shaqyrtýyn ol tolǵana qarsy alǵanyn, mundaı mártebe jas ánshiniń keleshegi úshin óte úlken qurmet bolyp sanalatynyn aıtty.
Oryndalýy kúrdeli vokaldyq partııalardyń birine jatatyn Aıda beınesine daýys dıapazony keń ártis kerek. Jáne bir ereksheligi, oǵan tek bir daýystyń jetistigi azdyq etedi. О́ıtkeni, operanyń dramalyq sátterimen daýysty sheber qıystyra alý – naǵyz kásibı ártistiń ǵana qolynan keletin is.
Rýmynııa ulttyq opera teatrynyń kórkemdik jetekshisi Mıhaı Kosma buqaralyq aqparat quraldaryna bergen suhbatynda olardy tanystyrǵan rýmyn operasynyń keremeti Irına Iordakeský ekenin aıtty. «Buǵan deıin de Qazaqstannyń talaı tanymal solısteri týraly jaqsy biletinmin. Kóbin konsertterde, sahnalyq qoıylymdarda tamashaladym, halyqaralyq basylymdardan Qazaqstannyń mádenı ómiri jaıynda kóp maǵlumattar oqydym. Birde onda tamasha opera jáne balet teatry paıdalanýǵa berilgenin jáne onda jergilikti ártisterdiń qatysýymen álemdik deńgeıdegi qoıylymdar ótip jatqanyn bildim», deıdi maestro.
Eki el arasyndaǵy mádenı baılanystyń jemisi degende, rýmyn rejısseriniń Býharestegi ulttyq opera jáne balet teatry tórine qazaq ánshisin ozdyrǵan oqıǵasyn mysalǵa keltirýge bolady. Jupar qyzymyz da jutynyp turǵan ánshi. Ol respýblıkalyq jáne halyqaralyq baıqaýlardyń laýreaty, «XXI ǵasyr óneri» halyqaralyq baıqaýynda bas júldeni jeńip alǵan, 2013 jyly «Dj. Verdı – 200 jyl» atty halyqaralyq operalyq festıvalde «Aıda» operasynyń bas partııasyn shyrqaý osy ánshiniń mańdaıyna buıyrýy da kezdeısoqtyq emes.
Adamnyń taǵdyry bir-aq sátte basqasha ózgerip shyǵa kelýi múmkin. Verdı mereıtoıynan keıin J.Ǵabdýllınanyń ómirinde de sondaı qyzyq jaǵdaı oryn aldy. Sonyń biri – Rýmynııa teatrynyń shaqyrýy. Aıta ketý kerek, ánshi buǵan deıin Aıda partııasyn Abaı atyndaǵy memlekettik akademııalyq opera jáne balet teatrynda oryndaǵan bolatyn. «Bul – álemniń kóptegen elderinde jurttyń súıispenshiligine ıe bolǵan klassıkalyq beıne. Mundaǵy ásirese, qyzdyń Otanyna degen, Radameske adal mahabbatyn kórsetetin úshinshi akti asa qıyn soǵady. Rýmynııa sahnasynda sol joldan súrinbeı óttim deı alamyn. Kóp daıyndalýǵa ýaqyt jetpeı qalǵanyna qaramastan, sahnalyq áriptesterimmen birden til tabysyp kettim. Olar meni, men olardy jerge qaratqan joqpyn. Spektakldiń sátti ótýine teatrda kóp daıyndyq jasaýymnyń edáýir kómegi tıdi dep oılaımyn. Sebebi, jyldam ýaqytqa ilese alǵan adam ǵana qazir belgili bir tabysqa qol jetkizedi desek, bul oraıda maǵan álemdegi eń kóp suranysqa ıe ánshi – Eldar Ábdirazaqovpen birge óner kórsetken «Attıla» operasyndaǵy Odabella beınesi, Marııa teatrynda Roberto Talıavınımen shyrqaǵan rólderim qymbat», deıdi J.Ǵabdýllına.
Jetiqara QOŃYR.