Mirjaqyp muńy – Alashtyń úni

Ilııas Omarov atyndaǵy Qostanaı oblystyq qazaq drama teatrynyń ujymy Astanaǵa gastroldik saparynda Qazyǵuldyń «Mirjaqyp» tragedııasyn sahnalady. «Mirjaqyp» osyǵan deıin elor­dadaǵy Q.Qýanyshbaev atyn­daǵy qazaq drama teatrynda bir ret qoıylǵan bolatyn. Spektakldiń qoıýshy rejısseri, Qazaqstannyń halyq ártisi Ersaıyn Tóleýbaı úsh jyldan soń elordalyq kórer­menderdi azattyqtyń aq tańy úshin aıqasqan azamattyń sahnalyq beınesimen qaıta qaýyshtyrdy. «Kózińdi ash, oıan qazaq, kóter basty, О́tkizbeı qarańǵyda beker jasty» nemese «Alystan Alash dese, attanamyn. Qazaqty qazaq dese, maqtanamyn, Bolǵan soń ákem – qazaq, sheshem – qazaq, Men nege qazaqtyqtan jasqa­namyn», dep jalyndy jyrlar jazǵan Mirjaqyp Dýlatovtyń aqyn, qazaqtyń tuńǵysh romany «Baqytsyz Jamaldy» jazǵan jazýshy, kósemsóz sheberi jáne eń negizgisi, Alash qozǵalysynyń kórnekti qaıratkerleriniń biri ekeni qazaq balasynyń qa­perinde bolǵanda, onyń sah­nalyq beınesin jasaý teatrǵa qanshalyqty jaýapkershilik júkteıtini aıtpasa da túsinikti. Tragedııany tamashalaý barysynda rejısserdiń birtýar azamat Mirjaqypty sahnalaýynda izdenis bar ekeni ańǵaryldy. El-jurtynyń taǵdyry úshin basyn báıgege tikken, jany kúızelgen, eshteńege de samarqaý qaraı almaıtyn, birese aqyndyq minezben alaburtyp jyr oqyp, birese úlken tulǵanyń kóregen sanasymen kósem sóz tógiltken Mirjaqyptyń (Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Qonysbek Begaıdarov) jandy beınesine kórermen qol soqty. F.I.Goloshekınniń bılikke kelýi qazaq zııalylarynyń basyna qara bult úıirgenin nanymdy jetkizgen tragedııadaǵy taǵy bir beıne – Ahmet Baıtursynov (Qabdol-Májıt Imanov). Múmkin basty tulǵa Baıtursynov bolmaǵan soń ba, onyń beınesi solǵyndaý shyqqan. Ahańnyń sahnadaǵy árip­testerimen qarym-qatynasynda birtúrli kitabı sózder basym. Qaıta tulǵalardyń áıelderi Badrısafa (Gúlmıra Ýálıeva) men Ǵaınıjamal (Ajar Shákirjanova) beıneleri óz basymyzǵa unady. Jalpy, spektaklde basy ar­tyq keıipker joq. OGPÝ-diń qyzmetkerlerin eseptemegende jeti adam óz rólderin shashaý shyǵarmaı, kórermendi qojyratyp almaı oınap shyqty deýge bolady. Ásirese, aty atalmaıtyn sat­qyn Jańǵaıyptyń (Nurlybek Kenjeahmet) beıpilaýyz jan­syzynyń (Aqdámen Dosanova) «Nadan bolsaq ta adambyz...» dep ómirlik kózqarasyn kórsetetin tustary sátti beınelengen. Biz­dińshe, taǵy bir sátti beıne – Go­loshekın (Berikqan Tókenov). Jańǵaıyptyń «Qudaı joq» dep jaǵympazdanatyn sátinde «Qudaı bar. Biraq, sol Qudaıdyń kózin joıatyn bizbiz», dep jaýap qatýy onyń sahnadaǵy beınesin aıshyqtap turǵandaı. Jalpy, «Mirjaqyp» tragedııasy arqyly rejısserdiń zobalań jyldardaǵy Alash qaı­ratkerleriniń taǵdyryn, ult tragedııasyn kórsetýge talpynysyn elorda kórermenderi jyly qabyldady. Ilııas Omarov atyndaǵy Qostanaı oblystyq qazaq drama teatrynyń elor­dadaǵy gastroldik sapary ótip jatqanyn osynyń aldynda jazylǵan maqalada aıtqan bolatynbyz. Keshe teatr ujymy kórermen­­­derge «Márııam-Ilııas» atty dramany usyndy. Onda kórermen aqyn Márııam Hakimjanovanyń beınesimen Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi Shaharbaný Esen­ǵulovanyń somdaýynda júzdesti. Sondaı-aq, belgili qoǵam qaıratkeri Ilııas Omarov jáne qazaqtyń zııaly qyzdarynyń kóshin bas­taǵan Alma Orazbaeva, Zııash Qalaýovanyń sahnalyq beınelerin tamashalady. Aıgúl SEIILOVA, «Egemen Qazaqstan». –––––––––––––––– Sýretti túsirgen Erlan OMAROV.