Onlaın-marafon: Referendým márege bet aldy

Qazaqstan Halyq partııasy uıymdastyrǵan pikirtalas Kons­tı­týsııaǵa engiziletin túzetý­ler bo­ıynsha jalpyulttyq referendýmdy qoldaýǵa baǵyttaldy.

– Is-shara ózgeris engizýdi qol­daýdy nemese qarsy bolýǵa úgit­­teýdi kózdemeıdi, – dep naqty­lad­y marafonnyń moderatory Serik Berqamalov. – Basty maq­sa­tymyz – el azamattarynyń zań­na­ma­lyq saýatyn arttyrý. Ma­rafon re­fe­rendýmǵa qatysý qa­jet­tiligi men óz erkin bildirýdiń ma­ńyz­dy­lyǵyn túsindirýdi ǵana maqsat tutady.

О́z kezeginde marafon tizginshi­le­riniń biri Azıza Shójeeva árkim óz quqyǵyn bilýge tıis ekenine nazar aýdardy. «El azamattary qan­daı quqyqqa ıe ekenin, memle­ket­ten ne talap ete alatynyn bi­lý­ge tıis», dedi ol.

Talqylaýǵa shaqyrylǵan qu­qyq­­tanýshylar men zańgerler eli­m­iz­diń bas qujatyna engizil­gen nor­­malarǵa baǵa berip, Konstı­tý­sııa­­lyq Keńestiń Konstıtý­sııalyq Sottan nesimen erekshe­le­ne­tinin, sonymen qatar ólim jazasynyń kú­shin joıý týraly norma men basqa da ózekti quqyqtyq másele­ler­diń mańyzdylyǵyn tilge tıek etti.

Zańger-konstıtýsıonalıst, zań ǵylymdarynyń kandıdaty Mereke Ǵabdýalıev Konstıtýsııalyq Ke­ńe­sti «Kvazı organ» dep atady. «Kon­­stıtýsııalyq Keńes­tiń qyz­me­ti, onyń sońǵy jyldar­da­ǵy she­shimderi negizinen respýb­lı­kanyń sýperprezıdenttik bıli­gin kúsheı­týge baǵyttalǵanyn joq­qa shy­ǵarýǵa bolmaıdy», dep málim­de­di ol.

Áriptesiniń sózin Eýropalyq qu­qyq jáne adam quqyqtary sarap­tamalyq ınstıtýtynyń dı­rek­­tory, zańger Marat Bashımov qostady. Onyń pikirinshe, zań al­dyn­da barlyǵy birdeı ári teń bo­lýǵa tıis. «Eger biz teńdik pen ádilettilik týraly aıtatyn bolsaq, Konstıtýsııadan barlyq artyqshylyqty, teńsizdikti jáne ımmýnıtetterdi alyp tasta­ýymyz kerek», dedi zańger.

QHP tóraǵasy Ermuhamet Ertisbaev Konstıtýsııaǵa engizi­le­tin túzetýlerge qatysty pikir bildirgende bul bastama elimizdiń damýy men órkendeýine erekshe yqpal etetinin málimdedi. «Ha­lyq pen qoǵam naqty ózge­ris kútip otyr. Kópshilik referen­dým­ǵa úlken úmit artady. Adam­dar olıgopolııaǵa, sybaılas jem­qor­lyqqa jáne kleptokratııaǵa qarsy qatań shara qoldanylǵanyn talap etedi. Konstıtýsııaǵa engizi­le­tin ózgerister joǵarydaǵy kórse­til­gen keleńsizdikterge tosqaýyl qoıady», dedi partııa basshysy.

Qazaqstan Halyq partııasy Konstıtýsııany jetildirý boıynsha birqatar bastama kóterdi. Sonyń ishinde halyqtyń jerge, onyń qoınaýy men baılyǵyna quqyǵyn zańmen bekitýdi usyn­dy.

Shynybaev&Partners zań kompa­nııasynyń dırektory Marǵulan Shynybaev aldaǵy referen­dým­dy «tarıhı oqıǵa» dep atap, bázbireýler jaǵdaıdy óz múd­de­si­ne paıdalanbaýy úshin sheshim qabyldaýǵa tıis ekenimizdi alǵa tartty. «Barlyq aza­mat óz ustanymyn bildirýi kerek. Biz passıvti baqylaýshy bola almaımyz», dedi zańger.

Pikirtalas barysynda ár qaty­sý­shyǵa, tipti kez kelgen áleý­met­­tik jeli qoldanýshysyna suraq qoıý múmkindigi berildi. Marafon aldaǵy kúnderi de jal­ǵa­sady. Baǵ­darlamada dóńgelek ústelder, pikir­talastar, jáne sarap­shy­lar­dyń baıandamalary bar.