Qazaqstan otbasylarynyń bolashaǵy – bul Kelisilgen aqshalaı járdemaqylar baǵdarlamasynyń (KAJB) júzege asyrylýyna sebep bolǵan basty negiz. Áleýmettik qamsyzdandyrý baǵytyndaǵy bul ınnovasııalyq mehanızm áleýmettik jaǵynan az qamtylǵan otbasylardan shyqqan balalardyń ómirin olardyń densaýlyǵyna, bilimi men áleýmettik qorǵalýyna ınvestısııa jasaý arqyly jaqsartyp keledi. Bul maqsatty júzege asyrý úshin Baǵdarlama muqtaj jandarǵa járdemaqy tólep, qajetti aqparat beretin trenıngter ótkizedi.
KAJ baǵdarlamasynan Qazaqstannyń ortasha deńgeıdegi alty oblysynan – Aqmola, Qyzylorda, Jambyl, Atyraý, Mańǵystaý jáne Almaty oblystarynan tirkelgen 470 myńǵa jýyq adam kómek aldy deýge bolady. Bul kórsetkish atalǵan aımaqtardaǵy barlyq turǵyndardyń 10%-nan da az. Áıtkenmen, biz qazirdiń ózinde-aq KAJ baǵdarlamasy aıasynda mektepaldy daıyndyqtan ótken búldirshinderdiń bolashaǵyna senim artylaryna kóz jetkize alamyz. Biz ózderiniń jáne óz balalarynyń densaýlyǵy úshin durys tańdaý jasaǵan analar men sábılerdiń keleshegin de elestete alamyz. Sonymen qatar, bolashaq kásibı jáne ómirlik mashyqtaryn damytý maqsatynda alty aı ýaqytyn oqýǵa bólgen jastardyń da bolashaǵy bar ekenine kúmánsiz qaraımyz. О́z balalaryna úı jaǵdaıynda kútim jasaý jaıynda jáne balalaryn qoǵamǵa tabysty beıimdeý jaıynda kóbirek oqyp bilgen ata-analardyń otbasylary da bolashaqtyń úmitin úkilep otyr dep bilemiz.
Sondaı-aq, eldiń túrli aýdandary men aýyldarynda atalǵan otbasylarmen jumys jasaǵan 3000-nan astam eriktiniń qolynda da keleshektiń kilti turǵany belgili. Eriktiler óz aýyldastaryn daıyndap, sodan soń olardyń úılerin aralap, aýyldastaryna qoldaý kórsetýge talaı ýaqytyn bóldi jáne ózderiniń mashyqtaryn jetildirip, jergilikti qaýymdastyq turǵyndary arasynda kómekteri árdaıym qajet bolatyndyǵyna jáne onyń jalǵasatyndyǵyna senimderin arttyrdy. Olardyń basym bóligi búgingi tańda memlekettiń áleýmettik baǵdarlamasyna tartylýda. «Jumyspen qamtý-2020» baǵdarlamasynyń aıasynda Aqmola jáne Jambyl oblystarynda 2014 jyly áleýmettik az qamtylǵan otbasylarǵa kelisilgen aqshalaı kómek kórsetiletin «О́rleý» baǵdarlamasy alǵash ret júzege asyrylýda. Bul memlekettik jobanyń negizine «BOTA» qorynyń Kelisilgen aqshalaı járdemaqylar baǵdarlamasynyń ınnovasııalyq tásilderi endi. Mundaǵy maqsat – áleýmettik jaǵdaıy tómen otbasylaryna bilim berip, ne qaıta oqytyp, ári qaraı jumyspen qamtý ne óz isin ashýyn uıymdastyrý.
Sonymen qatar, bizdiń bolashaq, elimizdiń alty oblysynda ornalasqan – Qordyń eki oblystaǵy bólimi men seriktes bolǵan bes kommersııalyq emes uıymdarynyń 200-den astam oqyǵan, bilikti ári kásibı mamandarynyń qolynda dep te oılaımyz, óıtkeni, olar aqparattyq jáne kommýnıkasııalyq tehnologııalardy tıimdi paıdalaný arqyly áleýmettik qorǵaý baǵdarlamasyn ár benefısıarǵa jetkizýdi úırendi. Ár maman 100 saǵattan astam ýaqytyn oqýǵa arnap, óz bilimin 70-80 eriktige jetkize bildi. Al daıyndyqtan ótken ár erikti ortasha eseppen aı saıyn 20 benefısıarmen jumys jasaǵan.
Bolashaq bank kartochkalaryn qoldanyp, ulttyq bank júıesine qatysý tájirıbesin alǵan 94 myń otbasynyń tájirıbesinde dep te oılaımyz. Qaýipsizdik jáne qyzmetti ashyq júrgizý maqsatynda qolma-qol aqshamen jumys isteýden bas tartqan «BOTA» qorynyń járdemaqy alýshylary úshin dál osynsha bank kartochkalary ázirlengen edi.
Az qamtylǵan otbasylar óz kúshimen ózderiniń ómirine jáne balalarynyń bolashaǵyna ınvestısııa jasaýdy jaqsy ádetke aınaldyra bastady. KAJB júzege asqan 4 jyldyń ishinde 150 myńnan astam qatysýshy 8 mlrd.teńgeden astam járdemaqy aldy. Mektep jasyna deıingi on myńdaǵan búldirshin úshin alǵan bilimderi olardyń bolashaǵyna degen joldama bolyp tabylady. KAJ baǵdarlamasyna júktilik barysynda densaýlyǵyna sapaly kútim jasaý maqsatynda qatysqan analardyń myńdaǵan balalarynyń ómirleri túbegeıli ózgerdi. KAJ baǵdarlamasynyń benefısıarlary bolyp keletin myńdaǵan jasóspirim ózderiniń ómirlik joldaryn tańdady. Erekshe qajettilikteri bar myńdaǵan balalar qoǵam ómirine belsendi qatysa bastady. Járdemaqylardan bólek olar bilim aldy, ómirge jańa kózqaraspen qaraı bastady jáne árqaısysynyń boıynda jaqsy ómir súrýge degen talpynys paıda boldy – munyń ózi jetistik. Keleshek elimizdiń erteńi úshin kúsh-jigerin tókken jáne áli de tógýge daıyn júretin KAJ baǵdarlamasyna qatysqan árbir azamattyń qolynda ekeni anyq. Qazaqstan barsha azamattardyń ortaq úlesimen ǵana gúldenip, damı bermek.
Djo RITTMANN,
«BOTA» qorynyń kelisilgen aqshalaı
járdemaqylar baǵdarlamasynyń
2009-2012 jyldardaǵy dırektory.