Ekonomıkadaǵy iskerlik – mańyzdy faktor

Otyrysty ashqan Májilis Tór­aǵasy Erlan Qoshanov depýtattardy Qazaqstannyń jańartylǵan Kons­tıtýsııasymen quttyqtady.

– 5 maýsymda ótken refe­ren­dým­nyń qorytyndysy qazaqstan­dyq­tardyń basym kópshiligi Prezı­denttiń saıası jańǵyrý baǵytyndaǵy baǵ­darlamasyn qoldaıtynyn kórsetti. Birlik pen senim – Jańa Qazaq­stannyń negizgi tiregi. Halqy­myzda erteńge degen senim, aýyzbir­lik, tatýlyq pen turaqtylyq bar. En­digi kezekte Prezıdentimizdiń mańa­ıyna toptasyp, osy senim men ynty­maqty eseleı túsýge tıispiz. Mem­leket basshysynyń senimin aqtap, saıa­sı ózgeristerdi zańnamalyq tur­ǵyda sapaly ári jedel iske asyrýymyz qajet, – dedi Palata Spıkeri.

Jalpy otyrysta Palatanyń Eko­nomıkalyq reforma jáne óńir­lik damý komıteti Memleket bas­shy­synyń jekelegen tapsyrmalaryn iske asyrý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engi­zý týraly zań jobasyn jumysqa aldy. Sonymen qatar jıynda de­pýtattardyń bastamasymen ázirlen­gen qylmystyq jolmen alynǵan kiristerdi zańdastyrý jáne ter­rorızmdi qarjylandyrýǵa qarsy is-qımyl máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý jáne Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekske joǵaryda atalǵan túzetýlerdi engizý týraly zań jobalary maquldandy.

Bul qujattar zańnamany jáne qyl­mystyq jolmen alynǵan kiris­terdi zańdastyrýǵa jáne terro­rızmdi qarjylandyrýǵa qarsy is-qı­myldyń ulttyq júıesin jetildirý maqsatymen ázirlengen.

– Bıyl Qazaqstan qylmystyq jolmen alynǵan kiristerdi zań­dastyrýǵa jáne terrorızmdi qar­jy­lan­dyrýǵa qarsy kúres jónindegi Eýrazııalyq toptyń ózara baǵalaýy­nyń ekinshi kezeńinen ótýi kerek. 2021 jyldyń kúzinde aqshany jylys­tatýǵa qarsy kúrestiń qarjylyq sharalaryn ázirleý toby halyqaralyq stan­darttarǵa sáıkes negizgi usynys­tardy ulttyq zańnamaǵa engizý maq­satynda zań jobasyn ázirleýge bastamashylyq jasady, – dedi Máji­lis depýtaty S.Sımonov.

Jalpy otyrysta qarjy naryǵy men qarjy uıymdaryn memlekettik retteýdi, baqylaý men qadaǵalaýdy kúsheıtý jáne qarjylyq pıramı­dalardyń qyzmetine qarsy is-qımyl máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly jáne Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekske osy atalǵan túzetýlerdi engizý týraly depýtattardyń bastamasymen ázirlengen zań jobalaryn birinshi oqylymda maquldandy.

Osy zań jobasy boıynsha baıan­dama jasaǵan Májilistiń Qarjy jáne bıýdjet komıtetiniń múshesi Iýrıı Lı zańnyń 217-babynda endi tanymal tulǵalar, sonyń ishinde ánshiler men blogerler, vaınerler qarjylyq ónimge qatysty jarnama jarııalar aldynda óte muqııat bolýy kerektigi anyq jazylǵanyn atap ótti.

– Budan bylaı qarjylyq ónimge baılanysty jarnama jasaǵandarǵa zań aıasynda qylmystyq jaýap­ker­shilik kózdeledi. Onyń ishinde 2000 AEK jáne 600 saǵattyq qoǵamdyq jumysqa tartylý, tipti 2 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrý qaras­tyrylǵan. Birlesken toptar úshin qylmystyq jaza 3-7 jyl araly­ǵynda bolýy múmkin. Sonymen qatar bap sanksııasyna qaraı múlikti tárkileý de kózdelgen. Bul – óte qatań shara, – dedi Iý.Lı.

О́z kezegine Májilis Tóraǵasy bul mańyzdy zań jobasyna Májilis depýtattary bastamashy bolǵanyna keńinen toqtalyp, zań jobalarynyń qarjy pıramıdalaryn qurǵany jáne ony jarnamalaǵany úshin jaýap­ker­shilikti kúsheıtýge baǵyttal­ǵa­nyn aıtty.

Sondaı-aq jalpy otyrys barysynda depýtattar birqatar zań jobasyn ekinshi oqylymda maquldap, Senattyń qaraýyna jiberdi. Joǵary palataǵa jiberilgen qujattardyń qatarynda – salyq jáne bıýdjetke tólenetin basqa da mindetti tólemder týraly Salyq kodeksi, quqyq qorǵaý qyzmetin ótkerý tártibin jetildirý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly zań jobasy jáne volonterlik qyzmet, qaıyrymdylyq, memlekettik áleý­mettik tapsyrys jáne úkimettik emes uıymdarǵa arnalǵan granttar máse­leleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly zań jobalary bar.

Jalpy otyrysta depýtattar Úkimet­tiń jáne Respýblıkalyq bıýd­jet­tiń atqarylýyn baqylaý jónin­degi esep komıtetiniń 2021 jylǵy res­pýblıkalyq bıýdjettiń atqa­rylýy týraly esepterin qarady.

Onda Premer-Mınıstrdiń oryn­basary – Qarjy mınıstri Er­ulan Jamaýbaev, Esep komıtetiniń tóraǵasy Natalıa Godýnova baıandama jasady.

Qarjy mınıstri Erulan Jamaý­baevtyń málimdeýinshe, transfert­terdi esepke almaǵanda kirister boıynsha jospar 156 mlrd teńgege asyra oryndalǵan.

– Bıýdjetke 7,4 trln teńge tústi. Salyq túsimderi 7,1 trln teńgeni nemese josparǵa qaraǵanda 102,1 paıyzdy qurady. Salyq boıynsha asyra oryndaýdyń negizgi somasy korporatıvtik tabys salyǵyna (225 mlrd teńge), shıki munaıǵa eksporttyq keden bajyna (89 mlrd teńge) jáne ımportqa qosylǵan qun salyǵyna (41 mlrd teńge) tıesili boldy, – dedi E. Jamaýbaev.

Premer-Mınıstrdiń orynbasary – Qarjy mınıstriniń aıtýynsha, ekonomıkadaǵy iskerlik belsendiliktiń birtindep jandanýy, salyq ári kedendik ákimshilendirýdi jetildirý men sıfrlandyrý boıynsha júrgizilip jatqan jumys salyq túsimderin ulǵaıtýdyń mańyzdy faktorlarynyń biri bolyp sanalady.

Otyrys barysynda depýtattar mınıstrlerge birqatar suraq qoıyp, pikir almasty.