Qazaqstannyń úzdiksiz bilim berý qaýymdastyǵy Oqý-aǵartý mınıstrliginiń mektepke deıingi uıymdardyń qyzmetine lısenzııa engizý týraly usynysymen kelispeıdi. Bul týraly Almaty qalasynyń kásipkerler palatasy alańynda ótken brıfıngte aıtyldy.
Qazaqstannyń úzdiksiz bilim berý qaýymdastyǵynyń quryltaıshysy, «INTELLECity» JShS jekemenshik balabaqshasynyń dırektory Marjan Ahmedjanova jıyndy: «Lısenzııa – bul belgili bir qyzmetpen aınalysýǵa ruqsat alý, is júzinde naryqqa kirý. Biraq balabaqshalardyń kópshiligi naryqqa kirgen. Onda lısenzııa ne úshin qajet? Balabaqsha jumys isteý úshin qaýipsizdik jáne sanıtarlyq normalary boıynsha tekserýden ótedi. Mınıstrlik balabaqshalardyń bir bóligin lısenzııalaý arqyly alyp tastaǵysy keledi. Memleket balalardy mektepke deıingi bilimmen qamtý boıynsha qazirgi deńgeıdi saqtaýǵa daıyn ba?» degen suraqtan bastady.
Osy salada jumys isteıtin kásipkerlerdiń ýájine sensek, lısenzııalaý engizilgen jaǵdaıda birqatar jekemenshik balabaqsha jabylýy múmkin. Demek Qazaqstanda mektepke deıingi bilim berýmen qamtý deńgeıi aıtarlyqtaı tómendeıdi. Kásipkerlerdiń 2010 jyldan beri 280 mlrd teńgeden asa salǵan ınvestısııalary joǵalady. Eleýli áleýmettik qaýip-qater oryn alýy yqtımal.
Kásipkerler mektepke deıingi qyzmetterdiń sapasyn qamtamasyz etý tetikteri qajet ekenimen kelisedi. Alaıda sapany lısenzııalaýdy qaıta engizý arqyly kóterý nátıje bermeıdi, deıdi sektor ókilderi.
Al Qazaqstannyń úzdiksiz bilim berý qaýymdastyǵynyń Almaty qalasy boıynsha fılıal dırektory Lıýbov Aıthojına: «2008-2009 jyldary eldegi barlyq balabaqshanyń jartysyna jýyǵy, ıaǵnı 47%-y zań buzýshylyqtarǵa jol berip, «kóleńkeli» jumys istedi dep naqty aıta alamyz. 2013-2014 jyldary lısenzııalaý alynyp, memlekettik bilim berý tapsyrysyn oryndaý baǵdarlamasy qabyldanǵannan keıin bul kórsetkish 13%-ǵa deıin tómendedi. Sondyqtan lısenzııalaý engizilse, kerisinshe, «kóleńkede» jumys isteıtin balabaqshalardyń sany kúrt ósetinine senimdimiz», deıdi.
Qazirgi kezde Qazaqstannyń úzdiksiz bilim berý qaýymdastyǵy 2 817 balabaqshanyń múddesine ókildik etedi. Bul kórsetkish jumys istep turǵan barlyq jekemenshik balabaqshanyń (4 973 birlik) 43%-yn quraıdy.
Qaýymdastyqtyń málimetinshe, jekemenshik balabaqshalardyń úlesi memlekettik balabaqshalarǵa qaraǵanda áli de az. Jeke balabaqshalar negizinen ońtústik óńirlerde jáne respýblıkalyq mańyzy bar qalalarda: Almaty, Nur-Sultan, Shymkent qalalarynda shoǵyrlanǵan. Olardyń basym bóligi memlekettik bilim berý tapsyrysyn oryndaıdy, óıtkeni memlekettiń qarjylaı kómeginsiz bıznestiń bul túri tıimsiz.
«Oqý-aǵartý mınıstrligi mektepke deıingi bilim berý sapasyn arttyrý mamandarǵa tikeleı baılanysty ekenin eskermeıdi. Al bizdiń áleýet qandaı? Balabaqshada kóptegen obektıvti sebepke baılanysty kásibı deńgeıi jetkiliksiz, eńbekaqysy tómen, nesıesi bastan asatyn, turǵyn úı problemasy bar tárbıeshiler jumys isteıdi. Jastar pedagog mamandyǵyn tańdamaıdy. Memleket tarapynan tárbıeshilerge qoldaý joq», dep málimdedi qaýymdastyqtyń Almaty oblysy boıynsha fılıal dırektory Almagúl Batyrhanova.
Osy jıynǵa arnaıy kelgen Almaty qalasy kásipkerler palatasynyń dırektory Aıtýar Qoshmambetov máseleniń mańyzdylyǵyn joqqa shyǵarmaıdy.
«Almaty qalasynyń kásipkerler palatasy jekemenshik balabaqshalardyń kózqarasyn qoldaıdy. Mektepke deıingi bilim berý salasynda kóptegen sheshilmegen máseleler jetkilikti. Olardy repressıvti ádistermen emes, jaǵdaıdy saraptaý arqyly sheshý qajet. Naryqtyń pikirin eskere otyryp, osy salanyń sapaly damýy úshin úılesimdi sheshimderdi qabyldaý kerek», dep atap ótti Palata dırektory.
Aıta ketý kerek, balabaqshalarda tárbıeshilerdiń búldirshinderdi uryp-soǵýy sııaqty oqıǵalar az emes. Qyzmet kórsetý sapasyna da syn aıtylyp jatady. Osyǵan oraı, tıisti vedomstvo lısenzııalaý arqyly osy salada qadaǵalaýdy kúsheıtpek. Biraq mınıstrlik bul ózgeristiń búgin-erteń engizilmeıtinin, áli de jetkilikti talqylanatynyn aıtyp otyr.
ALMATY