ASTANA. 24 sáýir. Búgin Bas prokýror Ashat Daýylbaevtyń tóraǵalyǵymen Bas prokýratýra alqasynyń keńeıtilgen májilisi bolyp ótti. Alqada 2013 jyl jáne 2014 jyldyń 1-shi toqsanyndaǵy negizdelgen is júrgizý sheshimin qabyldaýǵa baǵyttalǵan qylmystar týraly aryzdar boıynsha bastapqy tekserý áreketteriniń zańdylyǵy men ýaqtylyǵynyń jaı-kúıi týraly másele qaraldy. Bul týraly Bas prokýratýranyń baspasóz qyzmeti habarlady.
Alqa jumysyna Prezıdent Ákimshiliginiń jaýapty qyzmetkerleri, Parlament depýtattary, Ishki ister mınıstrligi, Qarjy polısııasy agenttigi, Kedendik baqylaý komıtetiniń basshylary, Bas prokýratýra janyndaǵy Qoǵamdyq keńes músheleri, beınekonferensııalyq baılanys arqyly – oblystardyń prokýrorlary, sondaı-aq aımaqtyq quqyq qorǵaý organdarynyń jetekshileri qatysty.
Májiliste atap ótilgendeı, quqyq qorǵaý júıesin odan ári jańǵyrtý aıasynda qylmystardy jedel ári tolyqtaı ashý men jazanyń qoldanylmaı qalmaýyn qamtamasyz etý tárizdi qylmystyq prosestiń basty mindetin júzege asyrý boıynsha birizdi sharalar qabyldanýda. Qylmystardy tirkeý men esepke alý salasyn tártipke keltirý jáne elimizdegi shynaıy qylmystyq kartınany qalyptastyrý osy jumystyń alǵashqy jemisti kezeńi boldy. Qabyldanyp otyrǵan sharalardyń nátıjesinde qylmystardy jasyrý jáne ártúrli statıstıkalyq málimetterdi burmalaý tájirıbesi joıylýǵa taıady, qylmyspen kúres jáne quqyqtyq tártipti qamtamasyz etý ustanymdary qaıta qaraldy.
Quqyq qorǵaý júıesine ınnovasııalyq tehnologııalardy engizý nátıjesinde qylmystar týraly habarlamalar boıynsha prosessýaldyq sheshim qabyldaý jedeldigi aıtarlyqtaı artty: búginde osyndaı aryzdardyń 93 paıyzy úsh táýlik ishinde sheshiledi, jýyrda ǵana bul kórsetkish 60 paıyzdan aspaıtyn.
Qylmystar týraly aryzdar men habarlamalar boıynsha bastapqy tekserý is-sharalarynyń sapasyn arttyrý máselesiniń ózektiligi eń aldymen qabyldanǵaly otyrǵan jańa qylmystyq is júrgizý zańnamasymen baılanysty bolyp tabylady, oǵan sáıkes sotqa deıingi óndiris qylmys týraly aryz tirkelgen sátten bastalatyn bolady.
Bas prokýror atap ótkendeı, jańa jaǵdaıdaǵy jumysqa tıimdi kóshý mindeti tergeý organdarynan óz jumystaryn tutastaı qaıta qurýdy, kásibılik deńgeıdi arttyrýdy, jaýapkershilikti kúsheıtýdi jáne zańdylyqty múltiksiz saqtaýdy talap etedi. Sonymen qatar, prokýrorlyq tekserýler barysynda qylmystar týraly aryzdardy qabyldaý men tirkeý barysynda tergeý organdary qyzmetkerleri tarapynan jiberiletin óreskel zań buzýshylyqtar anyqtaldy. Tergeý is-sharalaryn tolyq emes jáne sapasyz júrgizý faktilerine jol berý jalǵasýda, sheshim qabyldaý merzimderi negizsiz, formaldi negizdermen uzartylady, qylmystyq isti qozǵaýdan bas tartý týraly zańsyz sheshimder shyǵarylady, is júrgizýshilik sheshimderdi oǵan ýákilettiligi joq laýazymdy tulǵalar qabyldaıdy.
Talqylaý qorytyndysy boıynsha Bas prokýratýra sotqa deıingi is-júrgizýdiń merzimi jetken problemalaryn sheshýge jáne qylmystar týraly aryzdar men habarlamalardy qaraýdyń tıimdiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan uıymdastyrýshylyq-praktıkalyq sıpattaǵy usynystar ázirledi.
Bas prokýror bastapqy prosessýaldyq is-sharalar boıynsha ýákiletti organdar men laýazymdy tulǵalardyń áreketterin naqty reglamentteýdiń mańyzdylyǵyn atap kórsetti, ony múltiksiz saqtaý dálelderdi jınaýdyń merzimderin jáne tolyqtyǵyn qamtamasyz etýge, demek, qylmysty ashýǵa múmkindik beredi. Osyǵan oraı quqyqtyq statıstıka jáne arnaıy esepke alý jónindegi komıtettiń memlekettik qyzmetter tizilimine qylmystar týraly aryzdardy qabyldaý jáne tirkeý boıynsha fýnksııany engizý týraly usynysy qoldaý tapty, osynyń negizinde barlyq quqyq qorǵaý organdarynyń bul saladaǵy biryńǵaı reglamentin ázirleý qajet.
A.Daýylbaev Prezıdenttiń 2014 jylǵy 9 sáýirdegi О́kimimen bekitilgen qylmystyq zańnyń jáne qylmystyq sot óndirisiniń jańa modeline, jetildirilgen ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly zańnamaǵa jáne qylmystyq jazalardy atqarý júıesine kóshý jónindegi biryńǵaı memlekettik is-qımyl josparyn júzege asyrý boıynsha árbir vedomstvonyń atqaryp otyrǵan is-sharalarynyń mańyzdylyǵyn atap ótti.
Qadaǵalaý vedomstvosynyń basshysy qylmysty tergeý jáne ashý jónindegi salalyq qyzmetter jumysyn qaıta qaraý, qyzmetkerlerdiń júktemeleri men fýnksıonaldyq mindetterin olardyń mamandyqtary men aýdandaǵy krımınogendik jaǵdaıdy qatań esepke ala otyryp bólý qajettiligin atap kórsetti. Sondaı-aq qylmystar týraly aryzdardy qaraý barysynda tergeýge tıesililik týraly zań talaptaryn buljytpaı oryndaý, árbir vedomstvonyń túrli deńgeıdegi bólimsheleriniń ókilettikteri men jaýapkershilikterin naqty ajyratyp bólý tapsyryldy.
Prokýrorlarǵa osy saladaǵy qadaǵalaýdy kúsheıtý, anyqtalǵan zań buzýshylyqtarǵa tıisti yqpal etý, jasalǵan qylmys týraly ótinishter boıynsha tergeý is-sharalaryn sapasyz júrgizý faktileri boıynsha kináli laýazymdy tulǵalardy jaýapkershilikke tartý mindetteri qoıyldy.
Qurysh Nurymbet.
Derekkóz: Qazaqstan Respýblıkasy Bas prokýratýrasynyń baspasóz qyzmeti.
Foto: Qazaqstan Respýblıkasy Bas prokýratýrasynyń saıty.