Prezıdent janyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken baspasóz konferensııasynda Qostanaı oblysynyń ákimi Arhımed Muhambetov Memleket basshysynyń halyqtyń ál-aýqatyn arttyrý jónindegi tapsyrmalarynyń oryndalý barysy men aımaqtyń áleýmettik-ekonomıkalyq damý barysy týraly baıandady.
Qostanaı oblysy áleýmettik-ekonomıkalyq damýdyń negizgi baǵyttary boıynsha joǵarǵy kórsetkishterge qol jetkizip otyr. Máselen sońǵy bes aıdyń qorytyndysy boıynsha óńirde ónerkásip óndirisi 13,8%, qurylys salasy 12,9%, kóterme saýda 8,6%-ǵa ósken.
– Jyl basynan beri ónerkásip kásiporyndary 1,0 trln teńgeniń ónimin óndirdi. О́simdi negizinen eldi ındýstrııalandyrý jyldary iske qosylǵan kásiporyndar qamtamasyz etip otyr. Qostanaı oblysynda ónerkásip salasyndaǵy jobalar pýly quryldy. Oǵan bıýdjettik shyǵyndary 1,8 trln teńgeni quraıtyn 52 joba kiredi. Osynyń nátıjesinde, óńirde 8 myńǵa jýyq jańa jumys orny paıda bolady. Pýl búginde ónerkásip óndirisi kóleminiń aıtarlyqtaı artýy esebinen óńirdiń ekonomıkalyq ósiminiń rezervine aınalyp otyr, – dedi Arhımed Muhambetov.
Mashına jasaý salasynda júzege asyrylyp jatqan iri jobalar jóninde keńirek sóz etken oblys ákimi Tobyl óńirinde avtomobıl óndirisiniń qarqyndy damýynyń nátıjesinde óńdeý sektorynyń jalpy ónerkásiptegi úlesi 55,7%-ǵa jetkenin atap ótti.
Arhımed Muhambetov azyq-túlik qaýipsizdigine de erekshe toqtalyp, jergilikti kásiporyndar óńir turǵyndaryn ulttyq normalarǵa sáıkes azyq-túliktiń negizgi túrlerimen tolyq qamtamasyz etip otyrǵanyn aıtty. О́ńirde azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etý baǵytynda qaıta óńdeýmen aınalysatyn 210 kásiporyn jemisti jumys istep jatyr.
Bıyl qostanaılyq dıqandar kóktemgi egis naýqanyn merzimimen aıaqtap, 4,8 mln gektar jerge dán sińirdi. Onyń ishinde bıdaı alqabynyń kólemi 3,5 mln gektar bolady. Munyń syrtynda, oblys turǵyndarynyń áleýmettik mańyzy bar azyq-túlikke degen qajettiligin qamtamasyz etý maqsatynda jarma daqyldary, kartop jáne kókónis alqaptary edáýir ulǵaıtylyp otyr.
О́ńirde ınflıasııany tejeýge jáne daǵdarysqa qarsy is-sharalardy júzege asyrýǵa 6,6 mlrd teńge qarastyrylǵan. Qomaqty qarjynyń 2,8 mlrd teńge kólemindegi bir bóligi turaqtandyrý qoryna, al 3,8 mlrd teńgesi kásipkerlerdi qarjylaı qoldaýǵa bólindi.
Mamyr aıynyń qorytyndysy boıynsha, oblysta jumys istep jatqan shaǵyn jáne orta bıznes nysandarynyń sany 5,8%-ǵa, ónim óndirisi 1,1%-ǵa ulǵaıdy.
Aımaq basshysy, sondaı-aq, bıyl óńirde 500 shaqyrymnan astam avtojolǵa jáne eldi mekenderdegi 220 kóshege jóndeý júrgiziletini týraly málimdedi. Qazir oblystyq jáne aýdandyq mańyzy bar avtomobıl joldarynyń 78%-y jaqsy jáne qanaǵattanarlyq jaǵdaıda. Jyl sońyna deıin bul kórsetkishti 85%-ǵa deıin jetkizý josparlanyp otyr.
Bıyl Qostanaı oblysynda «Nurly jer» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda 450,5 myń sharshy metr turǵyn úı turǵyzyp, 4 myńnan astam páterdi el ıgiligine tapsyrý josparlanǵan. Jyl basynan beri 169 myń sharshy metrden astam turǵyn úı paıdalanýǵa berildi.
Oblys turǵyndaryn sapaly aýyz sýmen qamtamasyz etý baǵytyndaǵy jumystar da jandanyp keledi. 2022 jyly «Nurly jer» jáne «Aýyl – El besigi» baǵdarlamalary aıasynda halyqty aýyzsýmen qamtamasyz etý jáne eldi mekenderge sý qubyryn tartý boıynsha 48 jobany iske asyrýǵa 20 mlrd teńge bólinip otyr.
Áleýmettik saladaǵy mindetterdiń de oń sheshim taýyp jatqanyn baıandaı kele, Arhımed Muhambetov bıyl oblysta 11 emdeý mekemesine jóndeý júrgiziletinin aıtty. Bul oraıda, densaýlyq saqtaý nysandaryna qajetti medısınalyq jabdyqtar satyp alýǵa 4,4 mlrd teńge bólingen. Osynyń nátıjesinde, aýrýhanalar men emhanalardy medısınalyq tehnıkamen qamtamasyz etý deńgeıi 86%- dan 90%-ǵa deıin ulǵaıatyn bolady.
Bıyl oblystyń bilim berý salasyn qarjylandyrýǵa 149,1 mlrd teńge bólinip otyr. Búginde óńirde 2 200 oryndyq 3 mektep salynyp jatyr. Ákim oblysta apatty jáne úsh aýysymdy mektepter joq ekenin atap ótti. Qazir aımaqta 78 bilim berý nysanyna kúrdeli jáne aǵymdaǵy jóndeý jumystary júrip jatyr.
– Halyqty jumyspen qamtýdyń eń mańyzdy faktory – jańa jumys oryndaryn qurý bolyp tabylady. 2022 jyly oblysta 27 myń adam jumyspen qamtyldy. Aldaǵy ýaqytta shamamen 18 myń jumys ornyn qurýdy josparlap otyrmyz. Onyń 10 myńy – turaqty jumys oryndary, – dedi aımaq basshysy.
Oblys ákimi óńirde jyl basynan beri 8,4 myń jańa jumys orny qurylǵanyn málimdedi. Onyń teń jartysynan astamy turaqty jumys oryndary bolyp tabylady. О́ńir basshysy halyqty jumyspen qamtý sharalary men jańadan paıda bolyp jatqan bos jumys oryndarynyń nátıjesinde aımaqtaǵy jumyssyzdyq deńgeıi 4,8%-dan árige barmaıtyn bolady degen boljam aıtty.
Ákim ult ustazy Ahmet Baıtursynulynyń 150 jyldyǵy aıasynda atqarylyp jatqan is-sharalarǵa arnaıy toqtalyp ótti.
– Atap aıtsaq, Ahmet Baıtursynulynyń týǵan aýylyna aparatyn kúre jol kúrdeli jóndeýden ótedi. Taıaýda ǵana jergilikti halyqtyń ótinishi boıynsha Aqkól men A.Baıtursynov aýyldaryna jyldamdyǵy joǵary mobıldi ınternet jelisi qosyldy. Búgingi tańda A.Baıtursynov aýylynda jańa medısınalyq pýnkttiń qurylysy bastalyp, aýyldyq ambýlatorııaǵa jóndeý júrgizilip jatyr. Sonymen qatar Torǵaıdaǵy A.Baıtursynuly men M.Dýlatulynyń mýzeıin jóndeý jumystary júrip jatyr, – dedi Arhımed Muhambetov.
Qostanaı oblysy