Japonııanyń burynǵy premer-mınıstri Sındzo Abege juma kúni qastandyq jasaldy. Nara qalasyndaǵy mıtıng kezinde belgisiz bireý eki ret oq atqan. Alǵan jaraqatynan Abe myrza kóp uzamaı qaza tapty. El basqarýdan ketse de, japon halqynyń áli kúnge deıin saıasatkerge degen qurmeti zor. Ásirese Sındzo Abe el ekonomıkasyn aıtarlyqtaı damytqan tulǵa retinde el aýzynda kóp aıtylady.
Kelesi aptada Japonııa parlamentiniń joǵarǵy palatasyn saılaý ótedi. Sındzo Abe osy saılaý aldy naýqanǵa atsalysý úshin Japonııanyń ońtústigindegi Nara qalasynda uıymdastyrylǵan mıtıngke qatysqan. Ol halyqty óz partııasynyń kandıdatyn qoldaýǵa shaqyryp, sóz sóılep turǵan kezinde qaskóı shabýyl jasaǵan.
«Ol sóılep jatyr edi, artqy jaqtan bir adam atyp shyqty. Kenetten oq atty. Birinshi atylǵan oqtyń dybysy oıynshyq myltyqtyń únine uqsaǵan sekildi boldy. Abe qulaǵan joq, qatty dybys estildi. Ekinshi oqtan jarqyl kórindi, odan soń tútin...», dep oqıǵany baıandaıdy Frans press tilshisi japondyq NHK telearnasyna silteme jasap. Oqıǵa ornynan túsirilgen fotosýretterden onyń aq kóılegindegi qan daqtarymen jerde jatqanyn kórýge bolady. Burynǵy premer-mınıstrdi jedel járdemmen jaqyn mańdaǵy aýrýhanaǵa jetkizgen. Jergilikti ýaqyt boıynsha 17:03-te Sındzo Abe alǵan jaraqattarynan aýrýhanada kóz jumdy. Abeni aman alyp qalýǵa tyrysqan dárigerler tórt jarym saǵat boıy onyń ómiri úshin kúreskenin aıtady. Oǵan óte kóp mólsherde donorlyq qan quıylǵan. Bılik oqtyń biri moıynnyń oń jaǵyna tıgenin jáne Abeniń keýde tusynan qan ketkenin rastady.
Kúdikti 41 jastaǵy Tesýıa Iаmagamıdi polısııa oqıǵa ornynda ustap, qarýyn tárkilegen. Ol eshqandaı qarsylyq kórsetpegen. Jergilikti aqparat quraldarynyń habarlaýynsha, Tesýıa buryn Japonııanyń teńizdegi ózin-ózi qorǵaý kúshteriniń quramynda bolǵan. Juma kúngi baspasóz máslıhatynda polısııa qarýly adamnyń Abemen baılanysy bar dep esepteıtin «bir top adamǵa» óshpendilik tanytqanyn málimdedi.
Eldiń Qorǵanys mınıstri Nobýo Kıshı burynǵy premer-mınıstrge jasalǵan shabýyldy keshirilmes kúná dep atap ótti. Japonııa úkimetiniń bas hatshysy Hırokazý Masýno «bul múldem keshirilmeıtin aıýandyq áreket» dedi. «Bul qarýǵa ıelik etý qatań shektelgen jáne saıası zorlyq-zombylyq joq eldiń halqy úshin aýyr oqıǵa boldy, eldi eseńgiretip tastady», deıdi «Bı-Bı-Sı» aqparat agenttiginiń Tokıodaǵy tilshisi. Eldiń qazirgi premer-mınıstri Fýmıo Kıshıda bolsa issaparynan oralyp, barlyq mınıstrge Tokıoǵa kelýdi buıyrǵan.
Japonııada myltyqpen zorlyq-zombylyq kórsetý óte sırek kezdesedi. Munda tapansha ıelený múmkin emes, saıası shabýyldar da joqtyń qasy. Álemdik BAQ-tyń málimetine súıensek, Sındzo Abeniń qasynda arnaıy qyzmettiń kúzetshileri bolǵan. Degenmen oq atqan adamnyń oǵan birneshe metr qashyqtyqqa jaqyndaýyna eshqandaı kedergi keltire almaǵan.
Sındzo Abe eldiń premer-mınıstr laýazymyna eki ret taǵaıyndaldy. Ol –Japonııa úkimetiniń ózge basshylaryna qaraǵanda bul qyzmetti eń uzaq ýaqyt atqarǵan tulǵa. Abe myrza 2020 jyly densaýlyǵyna baılanysty otstavkaǵa ketti. Reuters agenttiginiń málimetine saı, ol bıleýshi Lıberaldyq-demokratııalyq partııanyń yqpaldy tulǵasy sanalady jáne partııadaǵy negizgi fraksııalardyń birin baqylaǵan.
Sındzo Abe – Japonııanyń burynǵy syrtqy ister mınıstriniń uly jáne burynǵy premer-mınıstrdiń nemeresi. Úkimet basyna 2006 jyly kelip, Japonııanyń soǵystan keıingi tarıhyndaǵy eń jas premer-mınıstr atandy. Abe úkimet tizginin ustaǵan bastapqy kezeń onyń partııasy úshin janjaldar men saıası máselelerge toly boldy. Bir jyldan keıin ol otstavkaǵa ketti. Áıtse de 2012 jyly Sındzo Abe úkimet basshylyǵyna qaıta taǵaıyndaldy. Bul qyzmetti 2020 jylǵa deıin úlken abyroımen atqarǵan.
Sındzo Abe bıligi kezinde Fýkýsıma apatynyń saldarymen kúresip, Donald Tramppen tyǵyz qarym-qatynas ornatyp, Vladımır Pýtınmen Kýrıl araldary týraly kelissózder júrgizýge tyrysqan. Negizi, Kýrıl araldary áý basta Japonııaǵa tıesili bolatyn. Osy araldardy qaıtaryp alý maqsatymen S.Abe Reseı prezıdenti Vladımır Pýtınmen 27 ret kezdesti. 2019 jyly Kremldegi kezdesýden keıin Abe men Pýtın 1956 jylǵy deklarasııaǵa negizdelgen elder arasyndaǵy beıbit kelisimdi talqylaýǵa daıyn ekendigin málimdedi. Osydan keıin 2019 jyly taǵy birneshe kelissóz ótti. 2020 jyly japondyq BAQ Abeniń Máskeýdegi Jeńis sherýine baratynyn jarııalady. Biraq pandemııaǵa baılanysty bul jospar oryndalmady. Bıylǵy mamyrda The Economist basylymyna bergen suhbatynda Sındzo Abe ońtústik Kýrıl araldaryn Japonııaǵa berý máselesinde alǵa ilgerileý bar ekenin, Vladımır Pýtınniń kezdesýge daıyn ekenin aıtqan bolatyn. Biraq bul maqsatyna jete almady.
Sındzo Abe sondaı-aq halyqaralyq saıasatqa qatysty kózqarasy, eldiń burynnan qalyptasqan antımılıtarıstik kóńil kúıine qaıshy keletini jáne «Abenomıks» dep atalatyn ekonomıkany qalpyna keltirýdiń batyl strategııasy arqyly tanymal. Konservatıvtik ultshyldyqty jaqtaýshy Abe eki jalpy saılaýda jeńiske jetken Japonııanyń Lıberaldyq-demokratııalyq partııasyn (LDP) basqardy.
Sındzo Abeniń kezinde Qytaı jáne Ońtústik Koreıamen dıplomatııalyq qarym-qatynastarynda túsinispeýshilik týyndady. Atap aıtqanda, 2013 jyldan beri kórshiles elderde japon mılıtarızminiń sımvoly sanalatyn Tokıodaǵy Iаsýkýnı hramyna turaqty túrde baryp turatyny sheteldik áriptesteriniń shymbaıyna batty. Nysan ekinshi dúnıejúzilik soǵystan keıin qaza tapqan japondyqtardy, sonyń ishinde ólim jazasyna kesilgen áskerı qylmyskerlerdi eske alýǵa arnalǵan. Japonııanyń solshyl demokratııalyq fraksııalary da Abeniń osy ǵıbadathanaǵa barýyn el tarıhyn aqtaý jáne japondyq áskerılerdiń kórshilerine jasaǵan sumdyq qylmystaryn umytý áreketi retinde qarastyryp, narazylyqtaryn bildirgen edi.
2015 jyly Sındzo Abe ujymdyq ózin-ózi qorǵaý týraly zańnyń qabyldanýyna qol jetkizdi. Qujatqa sáıkes, Japonııa bıligi Ekinshi dúnıejúzilik soǵystan keıin alǵash ret Japonııany nemese shabýylǵa ushyraǵan dos elderdi qorǵaý maqsatynda sheteldegi soǵys qımyldaryna qatysýǵa ózin-ózi qorǵaý kúshterin jibere alady. Kópshiliktiń qarsylyǵyna qaramastan, japon parlamenti bul zańdy qabyldady.
Osylaısha, Sındzo Abe jalpyǵa jaqqanymen, jalqyǵa jaqpaı 67 jasynda oqqa ushyp mert boldy.