Qostanaı óńirinde Balalar jyly aıasynda bıyl 19 mektep kúrdeli jóndeýden ótedi. Sonymen qatar 86 bilim mekemesinde aǵymdaǵy jóndeý jumystary júrip jatyr. Bul mektepterdiń deni oblys ortalyǵynan shalǵaı jatqan aýyldarda ornalasqan.
Máselen, Jitiqara aýdanynda Zabelov, Prıgorodnyı orta mektepterine kúrdeli jóndeý jumystary júrip jatyr. Bul eki bilim oshaǵynan ózge, taǵy bes mektepke aǵymdaǵy jóndeýden ótedi.
– Aýdan ortalyǵyndaǵy Estaı Esjanov atyndaǵy №9-mekteptiń terezeleri men jylý júıesi aýystyrylyp, endi shatyryn bútindeý jumystary júrip jatyr. Chaıkovskıı aýylyndaǵy orta mekteptiń de búkil terezesi aýystyrylyp, jylý júıesi jańartylady. Musa Shojanov atyndaǵy №2-mekteptiń jylý júıesin aýystyrý jumystary aıaqtaldy. Qazir qorshaýy jańartylyp jatyr. Bul mekteptiń aýmaǵynda balalarǵa arnalǵan alańqaı salynady. Yrsaı jáne Krasnoarmeısk aýylyndaǵy mektepterdiń de shatyry jóndeý júrgiziledi, – deıdi aýdandyq bilim bóliminiń basshysy Maıra Bımaǵambetova.
Jitiqaradaǵy Prıgorodnyı orta mektebi men Zabelov aýylyndaǵy bilim ǵımaratyna júrgizilip jatqan kúrdeli jóndeý jumystary byltyr «Aýyl – el besigi» baǵdarlamasy aıasynda bastalǵan. Merdiger jóndeý jumysyn bıyl kúzge deıin aıaqtap, balalar jańa oqý jylyn jańartylǵan mektep ǵımaratynda bastaýǵa tıis.
Kúrdeli jóndeý júrip jatqan nysannyń biri – Prıgorodnyı orta mektebinde 125 bala bilim alady. 1969 jyly salynǵan mektep ǵımaraty 53 jyl boıy kúrdeli jóndeý kórmepti.
– Jarty ǵasyrdan astam ýaqyt kúrdeli jóndeý júrgizilmegen mektebimiz qysta óte sýyq bolatyn. Byltyr jóndeý jumystary bastalyp, merdiger kúzge deıin jylý júıesin jańartyp berdi. Balalar qystan tońbaı shyqty. Bıyl 25 mamyrda mektepti qaıta bosatyp berdik. Qazir jóndeý jumystary qyzyp jatyr. Ǵımarattyń shatyry men edeni, ishi-syrty túgeldeı jańartylady. Sport zalymyzǵa arnaıy jumsaq eden tóseldi. Buǵan deıin dene shynyqtyrý sabaqtarynda oqýshylar kıim aýystyratyn bólmeler óte tar edi, ony keńeıttik. Sabaqtan keıin balalar jýynatyn dýsh kabınalary salyndy. Uldardiki bólek, qyz balalardiki bólek. Mekteptiń búkil káriz júıesi men qubyry, dárethanalary jańartyldy. Negizi, ózimiz salyp alǵan jyly dárethanamyz buryn da bolǵan. Biraq qyz balalar men uldardyń kabınasy óte jaqyn ornalasqandyqtan, óte yńǵaısyz bolatyn. Oqýshylar uıalyp barmaıdy. Qazir mektep ǵımaratynyń birinshi qabatynda da, ekinshi qabatynda da dárethana bar. Tipti mektep janynan jumys istep jatqan shaǵyn ortalyqqa da jeke dárethana salynatyn bolady. Buryn májilis zalymyz ashanamen birge edi, olardyń arasyn bólip, eki jaqtan kirip-shyǵatyndaı etip jasap jatyr. Bizde buǵan deıin muǵalimder syrtyqy kımin sheshetin oryn da bolǵan joq. Endi muǵalimder úshin bólek, eden jýatyn qyzmetkerler úshin de bólek keń ári qolaıly syrt kıim iletin bólmemiz bolady. О́zim eńbek demalysynda júrsem de, úıde otyra almaı jumysshylarmen jaǵalasyp kúnuzaq osynda júrem. О́z mektebim kóz aldymda ózgerip, keńeıip, jańaryp jatqanda úıde qalaı tynysh otyra alamyn. Aldaǵy kúzdi ǵajaıyp bir ertegi álemine kiretindeı taǵatsyzdana kútip júrmiz, – deıdi mektep dırektory Gúlnar Tańjaryqova.
Merdigerdiń aıtýynsha, ǵımarat eski, kópten jóndeý kórmegendikten jumys bastan asady. Alaıda aqyry bastaǵan soń, jóndeý jumystaryn 1 qyrkúıekke deıin aıaqtap, mektepti ýaqtyly tapsyrý mindet.
– Bul nysandy byltyr aldyq. Jylý júıesi durys jumys istemeıdi, jylý taratqysh batareıalarynyń bári bitelip, tozyp ketken eken. Sondyqtan shuǵyl arada jylý júıesin túgeldeı jańalap shyqtyq. Elektr symdary da syn kótermeıtin jaǵdaıda edi, onyń birazyn aýystyryp jańalap qoıdyq. Mekteptiń sport zaly byltyr azynap turǵan. Qabyrǵasyn qalyńdatyp, joǵary sapaly tereze saldyq. Bıyl endi 40 gradýs aıaz bolsa da, jyp-jyly bolyp turatynyna senimdimin. Sport zaldyń eski edenin alyp tastap, ornyna polıýretan eden tósedik. Sport oıyndary úshin óte qolaıly mundaı zamanaýı edender kem degende 5-6 jylǵa deıin boıaýdy qajet etpeıdi. Bıyl 25 mamyrda tolyqqandy kúrdeli jóndeý jumystaryn bastadyq. Otyz jyldan beri qurylys salasynda qyzmet kórsetip kelemiz. О́kinishke qaraı, kúrdeli jóndeý jumystarynyń josparynda mekteptiń aýlasyn abattandyrý, sport alańdaryn salý sııaqty mańyzdy sharýalar qamtylmaı qalady. Munyń nelikten jobaǵa enbeıtinine túsinbeımin, – deıdi merdiger kompanııanyń basshysy Anatolıı Gromchenko.
Mekteptiń ishi-syrtynda júrip jatqan qyzý jumystyń basynda qyryq shaqty adam júr. Kóbi syrttan kelgen. Jergilikti turǵyndardyń arasynda jumyssyzdar az bolǵandyqtan, merdiger de qurylysshyny alystan izdeýge májbúr.
Joǵaryda jiktep aıtyp ótkendeı, bıyl Qostanaı oblysynda uzyn sany 105 mektep jóndeledi eken. Bilim mekemelerin jańartý jumystaryna barlyǵy 6,9 mlrd teńge qarjy qarastyrylǵan. Munyń syrtynda mektepterdiń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn nyǵaıtý maqsatynda 2 mlrd 600 mln teńge bólinip otyr. Bul qarjyǵa jańa úlgidegi oqý kabınetteri, mektep jıhazdary men sport quraldary satyp alynady.
Qostanaı oblysy