• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Aımaqtar 12 Shilde, 2022

Tumannan týǵan kúmán seıildi

364 ret
kórsetildi

Elimizdegi birden-bir hımııa ónerkásibiniń lokomotıvi sanalatyn «Qazfosfat» JShS-daǵy anyqtalǵan oqıǵalar keıingi kezderi el aýzynan túspeıtin ańyz áńgimege aınaldy. Osydan biraz ýaqyt buryn myńdaǵan qyzmetkeri bar kásiporynnyń Sarysý aýdanyndaǵy bólimshesinde oqys oqıǵa tirkeldi. «Qarataý» ken óndirý kombınatyndaǵy fosfor untaqtaıtyn qurylǵy ishinde jóndeý jumysy júrgizilip jatqan kezde dıirmen ózdiginen iske qosylyp ketip, eki adam mert bolǵan edi.

Endi Tarazdaǵy kúkirt qysh­qy­ly sehy óndirisindegi keleńsiz jaǵ­daıdan keıin kóne shahardyń kók aspanyn tútin basyp, tu­man torlady. Qoıý tútinniń qarqynynan qaı­myqqan jurt on bes mı­nýt­tyń ishinde daýryqpa áńgimege dem berip úlgerdi. Tipti máse­le­niń baıybyna barmaǵan keıbi­reý­ler: «Densaýlyǵymyzǵa qaýip tón­dirgenderi úshin aqy tóle­sin» degen syńaıda áleý­met­tik jelilerge jazba qaldyryp ta jatty. Al shyn máninde másele qa­laı bolǵan edi?

Kóne shahardaǵy «Qazfosfat» mıneraldy tyńaıtqyshtar zaýytynan shyqqan qoıý tútinnen tur­ǵyndarǵa qaýip bar ma? Serik­testiktiń bas ekology Arman Qar­­ǵa­lıevke osy saýaldy tóte­si­nen qoıǵan edik.

«11.07.2022 jyly saǵat 20.00 shamasynda «Qazfosfat» JShS «Mıneraldy tyńaıtqyshtar» Taraz fılıalynyń kúkirt qysh­qyly sehynda absorberdiń mono­gıd­ratty sorǵysy (tazartý­dyń ekinshi satysy) isten shy­ǵyp, sonyń saldarynan tútindik gaz­dyń qysqa merzimdi shyǵarylýy oryn aldy.

Saǵat 20.15-te osy sehtyń jumys­shylary zaýyttyń dıspet­cherlik pýnkti men seh basshy­lyǵyna habarlap, seh jumysyn shuǵyl toqtatty. Kompanııa basshylyǵy sanıtarlyq-qorǵaý aımaǵynyń shekarasynda, jaqyn mańdaǵy qala kóshelerinde jáne shyǵaryndylardyń negizgi kózderinde atmosferalyq aýany ólsheý jumystaryn uıym­dastyrdy. Taldaýlardyń nátı­jeleri boıynsha atmosferalyq aýadaǵy lastaýshy zattardyń shekti ruqsat etilgen konsentrasııasynan asyp ketýi anyqtalǵan joq. Jambyl oblysy boıynsha ekologııa departamentiniń zerthanasymen birge shyǵaryndylardyń negizgi kózderinde (BGS bólimshesi) kómirtegi totyǵy, azot oksıdi, ammıak, ftorly sýtegi sııaqty las­taý­shy zattardyń quramy boıynsha júrgizilgen birlesken zerdeleýler shyǵaryndylardyń ShRK sheginde oryn alǵanyn kórsetti.

Sonymen qatar naqty ýaqyt rejimindegi avtomattandyrylǵan baqylaý júıesiniń kórsetkishteri boıynsha negizgi shyǵaryndylar kó­zinde (BGS bólimi) ftorıd sýteginiń artyq mólsheri tirkel­megen. Atmosferalyq aýadaǵy shekti ruqsat etilgen konsentrasııadan aspaıtyn deńgeıdegi lastaýshy zattar turǵyndardyń densaýlyǵyna jáne qorshaǵan ortaǵa áser etpeıdi.

Qysqasy, 15 mınýttyń ishinde taraǵan tútinnen el daýryqty. Álbette, mundaı jaǵdaıda aýaǵa zııandy zattardyń taraýy yqtı­mal. Áıtkenmen, zertteý nátıjesi kórsetkendeı, shekti mólsherden artyq taraǵan joq.

Dese de jurtshylyq dál sol sátte tútinnen tóngen azdaǵan bolsyn qaýipti sezinbedi deı almaımyz. Sol kezde adamdardy jótel qysqany ras. Áıtkenmen, ol me­zettik dúnıe ǵana. Oqıǵa bolǵan kezde ǵana halyqqa áser etti. Al keıbireýler baıbalam salyp júrgendeı, apta boıy aýaǵa ja­ıylyp, eldiń densaýlyǵyna keri áser etetindeı bul ekologııalyq apat emes. Halyq osyny túsinse eken deımiz», deıdi A.Qaraǵalıev jaǵdaıdy túsindirip.

Qazirgi kezde mıneraldy ty­­ńaıtqyshtar zaýyty qalypty rejimde jumysyn jal­ǵas­tyrýda. Shy­ǵaryndy­lar­dyń barlyq kózderi úzdiksiz baqy­laý­ǵa alyn­ǵan. Taraz qala­synda eko­logııalyq jaǵdaı turaq­ty. Shyǵaryndylar saldary­nan kúkirt qyshqyly sehy men Mı­neraldy tyńaıt­qyshtar fı­lıa­ly­nyń birde-bir qyzmetkeri zar­dap shekken joq. Bizdi qýan­ta­tyny da sol.

Tarazda oqys oqıǵa tirkelgen sátte oblys ákiminiń orynbasary Rústem Dáýlettiń jetekshiligimen jumys toby quryldy. Ma­man­dardan jasaqtalǵan top tún qatyp jumys istedi.

«Oblystyq ekologııa depar­tamenti Taraz qalasyndaǵy Súleı­menov kóshesinde shekti ruqsat etilgen konsentrasııa bo­ıynsha ólsheý júrgizdi. Nátı­jesinde ammıak pen kómir­sýtegi boıynsha shekti ruqsat etilgen konsentrasııa mólshe­rinen aspaǵany anyqtaldy. Ftor qosylystarynyń azdap joǵa­rylaýy baıqalǵan. Sondaı-aq Jambyl oblysy Shaıqoryq aýylynda da zerdeleý júrgizildi. Artyq eshteńe baıqalmaǵan. Taraz qalasyndaǵy Sátpaev kóshesinde orna­lasqan «Qazgıdromet» avto­mat­­tandyrylǵan stansa­sy­nyń ma­mandary keltirgen máli­metterge sensek, aýadan zııan­dylyǵy joǵary zattar tabyl­maǵan. Taraz qalasy turǵyn­dary­na tóngen eshqandaı qaýip joq», deıdi R.Dáýlet.

Aýany jaılaǵan kúmándi tútin halyqtyń oıyn san-saqqa júgirtkeni ras. Jalpy, «Qa­z­fosfatta» oqys oqıǵa ataýly alǵash ret anyqtalyp otyrǵan joq. Eń bastysy, 15 mınýtta tiz­­gindelgen qaýipti tútinnen halyqtyń zardap shekpeıtini qýan­tady. Alaıda bul seriktestik bas­­shylary sergek bolýy kerek­tigin aıǵaqtaı tússe kerek. Tu­man týdyrǵan kúmán seıil­geni­men, «Qazfosfat» basshylary qu­rylǵylarynyń sapasyn jıi tekserip turǵany jón sekildi.

 

Jambyl oblysy