Tamyrynan tektilik daryǵan Alan Bóribaevtyń ónerdegi ár qadamy álem nazarynda. Jyl saıyn mýzyka tilindegi jarqyn jobalarymen tyńdarmanyn tánti etip júrgen daryndy dırıjerdiń «Astana Operanyń» IH teatr maýsymynyń jabylýyna daıyndaǵan tartýy – «Parıjden kádesyı» avtorlyq baǵdarlamasy.
Osylaısha, «Astana Operanyń» bas dırıjeri, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, Memlekettik syılyqtyń laýreaty, álemge áıgili maestro 14-15 shilde kúnderi ótetin keremet keshinde teatrdyń ótken maýsym men aldaǵy kele jatqan mereıtoılyq maýsymy arasyndaǵy shyǵarmashylyq altyn kópirdiń qaıtalanbas kelbetin túzbek.
Búginde qazaqstandyq dırıjer álem boıynsha suranysqa ıe mýzykanttardyń biri. Túrli elderdiń sımfonııalyq orkestrleri onymen jumys isteýge asyǵady. Ol Eýropanyń úzdik sahnalarynda spektaklder qoıady. Al onyń álemdik mýzyka qoǵamynda rezonans týǵyzatyn avtorlyq jobalaryn uly ónerdiń barlyq tabynýshysy kórýge umtylady. Bul Qazaqstan, Italııa men basqa da elderden myńnan astam mýzykant oryndaǵan Gýstav Malerdiń №8 sımfonııasyna da, Karl Djenkınstiń SHINE ASTANA saltanatty odasyna da qatysty. Elorda ónersúıer qaýymynyń súıikti jobalarynyń tizimine, sondaı-aq «Italııadan kelgen hattar», «Nıbelýng júzigi», «Moler, Volter jáne Bomarshe, nemese Fransýz komedııasynyń negizin qalaýshylar» jáne taǵy da basqa tabysty, biregeı avtorlyq baǵdarlamalar kórik berip keledi. «Parıjden kádesyı» konsertin de sol tizimniń jemisti jalǵasy desek, artyq aıtqandyǵymyz emes. О́ıtkeni qazaq óneri úshin Parıjdiń orny da, róli de erek.
Atap aıtsaq, Qazaqstan men Fransııany, ásirese Parıjdi berik shyǵarmashylyq kópirler baılanystyrady. Ámire Qashaýbaevtyń 1925 jyly Parıjdegi óner kórsetýin eki eldiń mádenı qatynastarynyń bastaýy dep esepteýge bolady. Ol bizdiń ónerimizdi eýropalyq sahnada tanystyrǵan alǵashqy qazaqstandyq oryndaýshy atandy. Sonymen qatar Parıjde uly qazaq oıshyly Abaı Qunanbaıuly, Jambyl Jabaev, Muhtar Áýezovtiń mereıtoılary atap ótilip, IýNESKO-nyń shtab-páterinde qazaqtyń uly kompozıtory Ahmet Jubanovtyń 100 jyldyq mereıtoıy da saltanatpen toılanǵan bolatyn. Al 2014 jyly Alan Bóribaevtiń dırıjerligimen Parıjdegi ataqty Champs-Élysées teatrynda A.Jubanov pen L.Hamıdı jazǵan «Abaı» operasynyń fransýzdyq premerasy zor tabyspen ótti.
Maestronyń árbir jobasy biregeı, alaıda onyń óte erekshe baǵdarlamalarynyń barlyq áralýandylyǵyn da biriktirýshi belgileri bar, ol – uly mýzykalyq máner men tarıhı oqıǵanyń úndestigi. Osynaý konsert tyńdarmanǵa bir gala-opera aıasynda bir ýaqytta jıyrmadan kóp tanymal, sondaı-aq fransýz kompozıtorlarynyń óte sırek oryndalatyn jaýharlarymen tanysýǵa múmkindik beredi. Olardy Alan Bóribaev «Parıjden kádesyı!» galasyna uqyptap jınaqtap, ekshep erekshelendiripti.
Bas dırıjerdiń ǵumyrnamalardy, ómirbaıandardy, sol nemese basqa kompozıtorlar ómir súrgen dáýirdiń tarıhı derekterin jete zertteıtini belgili. Bálkim, onyń konsertteriniń jasalý logıkasynyń minsiz bolýy jáne kórermender aýdıtorııasy úshin aǵartýshylyq sıpat arqalaýy osynaý tereń tanymnyń nátıjesinde shyǵar. Ol jóninde dırıjerdiń ózi bylaı deıdi:
– Aıtýly joba – XIX ǵasyrdyń fransýz romantıkalyq operasy sekildi shoqtyǵy bıik mádenı qubylysty búkil kesh boıy qamtýǵa jasaǵan shyǵarmashylyq talpynys. Bul uǵymnyń keńdigi sonsha, osynaý jalpylanǵan termınniń ishinde ol kóptegen baǵytqa bólinedi. Gýnonyń «Faýst», Bızeniń «Karmen» nemese Delıbtiń «Lakme» sekildi úsh ataqty fransýz operasyn atasaq ta, olardyń romantızm, realızm jáne orıentalızm sekildi túrli aǵymdardy bildiretinin kóremiz. Bizdiń konsertimizde usynylǵan barlyq kompozıtordy ne biriktiredi desek, ol joǵary talǵamǵa, tapqyrlyqqa, kemeldikke, máner kórkemdigine, áýen ásemdigine, dramalyq kórinisterdiń kóztartarlyǵyna, áýendi ári úılesimdi aınalymdardyń tól daralyǵyna qushtarlyq. Máselen, uly Jorj Bıze sózge ekpindi durys túsirmegende sóz ózi shyǵarǵan áýenge «qonyp» tursa, ol áýen úshin ekpindi solaı qate kúıinde qaldyra salady. Biraq joǵaryda aıtyp ótkenimdeı, úırenshikti bolmaý – fransýz operasy máneriniń eń mańyzdy quraýshy tustarynyń biri bolyp tabylady, – dep mazmundy keshiniń aldynda maestro Alan Bóribaev pikirimen bólisti.
Keremet konsertke tamasha ánshiler – Azamat Jyltyrkózov, Saltanat Ahmetova, Jannat Baqtaı, Medet Shotabaev, Jámıla Jarqymbaeva, Meıir Baınesh, Saltanat Muratbekova bastaǵan talanttar toby «Astana Opera» sımfonııalyq orkestri men horynyń súıemeldeýinde óner kórsetedi. Bas hormeıster – Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Erjan Dáýitov, konsert rejısseri – Erenbaq Toıkenov. Opera óneri órkendegen XIX ǵasyrdaǵy Fransııanyń ǵajaıyp atmosferasyna boılaýǵa múmkindik beretin «Parıjden tosynsyı!» jańa gala-keshin kórermenniń laıyqty baǵalaıtynyna esh kúmán joq.